'Ik was zelf gelukkig te lui om iets anders te gaan doen'

Ze is jong, Chinees, uitermate begaafd en nu eens níét een kale muziekmachine. Pianiste Yuja Wang wordt gelauwerd om haar diepgang. En, vooruit, haar jurken.

Yuja Wang tijdens een optreden in Carnegie Hall in New York, december 2014. Beeld getty

Aan opmerkingen over haar kleding is Yuja Wang gewend, maar de laatste kwam uit onverwachte hoek: 'Ik mocht de musea van het Vaticaan niet in, gisteren. Ik droeg een korte broek en een hemdje, maar je moet daar je schouders en je knieën bedekken. O my God, dat ik daar zelf niet aan had gedacht. Het voelde of iemand me terecht wees: You have no respect for the Lord.'

De laatste woorden spreekt ze uit met een komische zware stem, waarop ze een schaterende lach laat volgen. Hier zit geen tobberige pianiste. De Chinese (29) is even gretig als levenslustig en geniet volop van haar Europese tour. Vanavond doet ze Eindhoven aan, zondag Amsterdam. 'Ik ben soms net een toerist.' Museumbezoek in Rome, de nacht doorhalen met vrienden op een Cypriotisch strand.

Moeten collega-pianisten vele uren per dag exclusief met hun instrument doorbrengen, Wang neemt tijd om te doen wat twintigers zoal doen. 'Bevriende pianisten zijn weleens jaloers: ze moeten dagelijks zes, soms acht uur studeren. Als ik meer dan drie uur studeer, voegt dat meestal niets toe, dan word ik crazy. Daardoor heb ik tijd voor kunst, mode, steden, literatuur - er zijn zo veel prachtige dingen in het leven.'

Haar Romeinse publiek denkt die avond hetzelfde, zo blijkt wanneer Wang onder aanhoudend applaus het podium verlaat na twee stukken van Ravel. De heuphoge split in haar glitterjurk draagt ze niet toevallig naar de zaalzijde. Wangs podiumkleding is een pikant twistpunt in conservatieve muziekkringen en dat weet ze. 'Klassieke musici zien er vaak uit alsof ze naar de kerk gaan. Maar Gustav Mahler zei eens: 'Traditie is het brandend houden van de vlam, niet het koesteren van de as.' Je kunt muziek van honderd jaar geleden tot leven wekken, maar je hoeft je niet te kleden zoals honderd jaar geleden. Een concert is óók een performance.'

Veel jonge, vooral Aziatische musici krijgen de kritiek dat ze muziekmachines zijn, technisch onberispelijk maar artistiek en historisch te weinig doorwrocht. Yuja Wang wordt zowel om haar virtuositeit geprezen als om haar historische diepgang. 'Maar ik bestrijd dat dit twee aparte dingen zijn. Als ik niet zeker weet wat ik wil met mijn muziek, werken mijn vingers eenvoudigweg niet.'

Op haar 6de kreeg ze haar eerste pianoles, thuis in Peking, op haar 14de vertrok ze in haar eentje naar Canada om Engels te leren, en later ging ze naar het Curtis Institute of Music in Philadelphia. Ze trad op met dirigenten als Claudio Abbado, Daniel Barenboim en Valeri Gergjev. Haar repertoire verbreedde zich, maar haar voorkeur leek aanvankelijk vooral uit te gaan naar Russische componisten als Rachmaninov, Prokofjev en Scriabin. Tijdens haar Nederlandse concerten speelt ze verrassend genoeg Duits repertoire: Brahms, Schumann en Beethoven.

CV

1987 geboren in Peking

1993 eerste pianoles

1999 studente Mount Royal College Canada

2002 winnares Aspen Music Festival

2002 studente Curtis Institute of Music in Philadelphia

2007 internationale doorbraak toen ze pianiste Martha Argerich verving

2009 contract platenmaat schappij Deutsche Grammaphone, eerste cd Sonates & Etudes,

2010 Young Artist of the Year

2011 debuut in Carnegy Hall

2015 meest recente cd, Ravel

Waarom duurde het zo lang voor ze zich publiekelijk aan de grote Duitsers waagde? 'Het publiek houdt altijd van Russische stukken, hoe slecht je ook speelt bij wijze van spreken. Het gaat direct naar je hart, de melodieën en harmonieën zijn mooi en helder. Met Duitse componisten heb ik vooralsnog een moeilijker relatie. Hun werk is niet zo klip-en-klaar, er zit meer mysterie in; het is meer soul searching. De liederen van Schubert of de intermezzi van Brahms, prachtige introspectieve stukken. Hoe vaker ik ernaar luister, hoe mysterieuzer ze worden en hoe meer mogelijkheden ik hoor. Het is als met wandelen door Rome: er is geen vaste route, maar ik geniet van alle ervaringen.'

Van Beethoven heeft ze meteen maar de Hammerklaviersonate op het programma gezet, een notoir moeilijk stuk. 'Ik had natuurlijk een makkelijker werk kunnen kiezen. Maar ik heb mezelf uitgedaagd: oké, hou ik van Beethoven? Dan ik spéél Beethoven! Ik heb de Hammerklaviersonate vorige maand voor het eerst gespeeld voor publiek en ik genoot er echt van. Beethoven was al behoorlijk doof toen hij het schreef, maar hij kon musici nog altijd corrigeren. Ik probeer uit te vinden wat hij nog kon horen en wat hij zich erbij voorstelde.'

Haar relatie met Duitse componisten heeft wellicht te maken met 'de manier waarop Chinezen naar muziek luisteren', meent ze. 'Mijn ouders draaiden veel Mozart, Chopin, Rachmaninov, Tsjaikovski; mooie, toegankelijke melodieën. Beethoven vonden ze te moeilijk. Die muziek bevat niet uitsluitend vrolijkheid, er zit ook lijden in - ze hoorden een muzikaal gevecht. De meeste Chinezen luisteren niet echt naar de structuur van de muziek van Beethoven of Brahms. Ikzelf leerde dat pas in Amerika: oooh, dus dat zit zo!'

Chopin trok haar ooit de klassieke muziek in, een strenge Chinese pianolerares hielp haar op weg. 'Ik was een beetje bang voor haar. Ze vertelde tot in detail hoe ik iets moest spelen en ik volgde braaf. Zonder haar was ik verdwaald, maar als ik langer bij haar was gebleven had ik te weinig onafhankelijkheid opgebouwd. Je hebt vrijheid, verbeelding en durf nodig om uit te proberen wat werkt voor jezelf. In Amerika moest ik observerend leren, luisteren naar opnamen, naar kamermuziek. Die Chinese basis en dat Amerikaanse vervolg werkten goed voor mij.'

Er zat zeker geen tirannieke moeder, zo'n tigermom, achter haar succes. 'Oh nee, mijn moeder was danseres en wilde dat ik ging dansen, maar ik had genoeg aan mijn pianohobby. Pas op mijn 16de dacht ik: mmm, hier zit meer in.' Inmiddels worden massa's Chinese kinderen gedrild in de beginselen van Westerse klassieke muziek, soms al vanaf hun 2de jaar. 'Ze zijn extreem toegewijd en gedisciplineerd, het niveau is hoog, maar kunnen ze dat vasthouden? Wanneer je in je late tienerjaren beseft dat niet het hele leven draait om muziek, wat moet je dan? Alweer schaterlachend: 'Ik was zelf gelukkig te lui om iets anders te gaan doen.'

Italiaanse stuk

Een korte jurk, een lange jurk met een split tot op de heup, een blote rug of op zijn minst een blote schouder. Yuja Wang heeft een uitgesproken eigen signatuur als het om haar kleding gaat. Strak, strakker, strakst is het devies. Ze laat de jurken waarin ze optreedt vaak op maat maken door een Canadese vriendin.

Op haar Instagramaccount is te zien dat de kleding die ze in haar vrije tijd draagt, niet zo gek veel verschilt van haar podiumkleding. Natuurlijk draagt ze wel eens een broek in plaats van een jurk, maar haar kleding is strak en verleidelijk.

Ze houdt van merken zoals Versace, Dolce & Gabbana en Cavalli. Dat ze de voorkeur geeft aan Italiaanse modemerken is niet gek. De meeste Italiaanse ontwerpers zijn van mening dat mode vooral lekker moet zijn; ingewikkelde en conceptuele kleren laten ze over aan ontwerpers in Londen en Parijs. Wangs schoenenkeuze past goed bij haar outfits: ook haar schoenen zijn verleidelijk. De hoge hakken van Louboutin en Jimmy Choo zijn favoriet. Met die hakken speelt ze zelfs piano. Een prestatie. En ze speelt zo goed dat de sexy jurken bijzaak blijven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden