‘Ik was een Dolle Mina in de kunst’

Morgen begint de nieuwe directeur van Centraal Museum: ‘Dit museum moet ruimte bieden aan inhoud en onrust.’..

Medewerkers van museum De Lakenhal in Leiden hadden het al een week na zijn aantreden als directeur tegen elkaar gezegd: die blijft hier niet lang. ‘Het was zeker een sprong, vanuit Brabant. In Leiden is het licht veel scherper. Ik was het land van de Hollandse schilders ingestapt.’

Maar ze hadden gelijk, de collega’s: na anderhalf jaar trekt Edwin Jacobs (48) weer het binnenland in. Hij verruilt Leiden voor Utrecht, waar hij morgen begint als directeur van het Centraal Museum. ‘Het zit nu eenmaal in me. Beweging. Gisting.’

Hij was twee jaar cultureel makelaar in Tilburg en daarvoor vijf jaar directeur van het streekmuseum Jan Cunen in Oss. Daar trok hij de aandacht met programma’s voor hedendaagse kunst. Rudi Fuchs noemde hem ooit zijn opvolger in het Stedelijk Museum in Amsterdam.

U was al eerder in beeld in Utrecht.

‘Ik was gevraagd te solliciteren toen Sjarel Ex vertrok in 2004. De commissie vond me te jong. Ik associeer veel, ik schakel snel. Mijn gevoel na het gesprek was niet goed. Ik had gezegd dat er maar twee soorten kunst bestonden: goede en slechte. Het kwam niet over.’

Dat snelle schakelen hadden ze wel goed gezien.

‘De functie in Tilburg was voor twee jaar, De Lakenhal voor onbepaalde tijd. Het is kennelijk opgevallen wat ik er heb gedaan. Toen ze me vroegen voor Utrecht zeiden ze: eigenlijk mogen we je niet bellen. Maar ik betrapte mezelf er op dat ik er langer dan twee minuten over nadacht. Dat is een signaal.

‘Naar mijn gevoel heb ik in Leiden toch een stempel kunnen zetten. Dat zit ’m vooral in het team. De deskundigheid was al groot, maar de leden staan nu meer open voor andere ideeën. Niet alleen de degelijke tentoonstelling, maar ook kruisbestuiving tussen kunst en wetenschap, modern en historisch. Er is meer aandacht voor het depot. Musea onderschatten wel eens wat ze in huis hebben. Maar het voelde verdrietig, het snelle vertrek. Er was begrip, gelukkig.’

Waarom klikte het nu wel in het Centraal Museum?

‘Er is veel gebeurd in het museale veld, in die vijf jaar. Er is een emancipatie van de kunstenaars gaande. Ze worden nu in huis gehaald om tentoonstellingen te maken. Destijds was ik een Dolle Mina met dat soort ideeën. Ik ben zelf ook veranderd. Ik hoor onderdeel van het team te zijn. Dat heb ik in Leiden geleerd. In Oss was ik baas in mijn microkosmosje.’

Wat zijn uw ambities in Utrecht?

‘Het museum moet een centrale plek voor vernieuwing zijn, voor debat. Een voorbeeld. In 2013 is de Vrede van Utrecht 300 jaar geleden. Die kwam tot stand door diplomatie. Ik wil dat politieke leiders in Europa de curatoren van een tentoonstelling worden. Ik zoek het experiment. Waar zijn de Cobra-kunstenaars van nu? Dit museum moet ruimte bieden aan inhoud en onrust.’

Met een nogal hybride collectie. Rietveld, Nijntje, mode, interbellum.

‘Het museum heeft geen eigen gezicht, dat klopt. Hoe erg is dat? Ik heb hier in het verleden hele spannende tentoonstellingen gezien. Dat bepaalt je herinnering. Op deze plek werden kunst, mode en vormgeving al door elkaar gehusseld voordat andere musea het deden. Maar je zult iets moeten doen. Meer dan ooit werken musea aan een identiteit. Ik kies voor de verdieping, tegen de vervlakking. Jeroen Krabbé, met alle respect, zit niet in ons systeem. We trekken nu zo’n 120 duizend bezoekers per jaar. Laten we maar eens beginnen met dat te stabiliseren.’

Heeft u geanalyseerd waarom uw voorganger Pauline Terreehorst voortijdig moest vertrekken?

‘Ik heb me daar doelbewust niet mee beziggehouden. Zoiets kan iedereen overkomen. Ik stel alleen vast dat ik een team heb aangetroffen dat weer blaakt van zelfvertrouwen en vol energie zit.’

U maakt er geen geheim van dat het Stedelijk in Amsterdam uw uiteindelijke doel is.

‘Ha, ik wist dat die zou komen. Zoals ik het nu voor me zie, blijf ik minstens vijf jaar. Hier ligt mijn verbondenheid. Laat de droom maar even de droom.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden