'Ik voelde een rilling door mijn lijf gaan'

De Amerikaanse cameraman en regisseur Ernest Dickerson verfilmde Dubbelspel, de succesroman van de Curaçaose schrijver Frank Martinus Arion. Double Play kreeg een koninklijke wereldpremière in Rotterdam.

Ernest Dickerson: 'Toen ik het boek las, dacht ik meteen: ik kén die mannen.' Beeld Marlena Waldthausen

Zojuist is het protocol voor de Rotterdamse wereldpremière van Double Play doorgenomen met Ernest Dickerson. Het is voor het eerst dat een koning of koningin een van zijn premières bijwoont, zegt de 65-jarige filmmaker uit New Jersey. Glimlach: 'Als je Diana Ross niet meetelt.'

Er is lang gewacht op een verfilming van de roman van de Curaçaose schrijver Frank Martinus Arion. Dubbelspel verscheen al in 1973 en werd in 2006 in een enorme oplage verspreid door de stichting CPNB. 'Ik hoop dat de mensen van Curaçao vinden dat ik recht doe aan het werk van meneer Arion', zegt Dickerson. 'Ik weet hoe geliefd het boek is. Ik maakte er kennis mee als filmscript: het werd me toegezonden. Later las ik de roman, meermaals. In het Engels is Dubbelspel lastig te verkrijgen. Voor een tweedehands pocket op Amazon betaal je zo 300 dollar.'

In zijn bekendste roman ontleedt Arion de door standenverschillen, neokoloniale nasleep en ongelijke man-vrouwverhoudingen getekende samenleving van zijn geboorte-eiland aan de hand van vier domino spelende, onderling sterk verschillende zwarte mannen. 'Toen ik het las, dacht ik meteen: ik kén die mannen. Het zijn archetypen, natuurlijk. Dit verhaal kun je ook in Italië of Japan vertellen, of in Amerika.'

Arion overleed in 2015, precies twee dagen voor de internationale filmproductie op Curaçao neerstreek. De schrijver hechtte eraan dat zijn werk in het Engels zou worden verfilmd; de veelal Britse en Amerikaanse hoofdrolspelers spreken wel met Papiaments accent. 'Ik heb hem nooit ontmoet, helaas. Wel zijn vrouw en dochters, die zijn vanavond ook aanwezig bij de première.'

Dickerson geniet een grote reputatie binnen de Amerikaanse film- en televisiewereld. Eerst als vaste cameraman van Spike Lee, al meteen sinds de twee elkaar begin jaren tachtig ontmoetten op de filmafdeling van de New Yorkse universiteit. Do the Right Thing, Mo' Better Blues, Malcolm X: Dickerson ging over de fotografie, vaak ook over de mise-en-scène. En maakte zelf naam als regisseur met zijn jaren-negentig-misdaaddrama Juice, waarvoor hij Tupac Shakur castte nog voor diens doorbraak als rapper. Tegenwoordig is Dickerson een van de meest gevraagde regisseurs voor 's werelds populairste tv-series. Wie The Wire, Treme, The Walking Dead of Dexter volgt, zag de hand van Dickerson.

Zijn band met Curaçao gaat ver terug. 'Ik nam er in de jaren tachtig voor het eerst een film op voor Felix de Rooy: Almacita di desolato. Op de set keek een oude vrouw die figureerde me ineens doordringend aan en vroeg: jij bent van hier, toch? Nee, zei ik: Amerika. Nee hoor, zei zij: jij bent van hier. Ik voelde een soort rilling door mijn lijf gaan. Sindsdien kom ik altijd terug. Het is mijn thuis geworden.'

Double Play is gefinancierd door ondernemer Gregory Elias, tevens organisator van het aan IFFR gelieerde jaarlijkse Curaçao International Film Festival Rotterdam. De Nederlands-Antilliaanse filmer De Rooy werkte mee als productiedesigner. De grote rollen gingen naar niet-Curaçaose acteurs, onder wie Lennie James (The Walking Dead) en Oscar-winnaar Louis Gossett jr. (An Officer and a Gentleman).

De film voegt een extra laag toe: de zoon van een van de personages (taxichauffeur Bubu) keert na zoveel jaren terug uit Nederland, om zich weer te verenigen met het eiland en zijn familie. 'Zo zit er hoop in', zegt Dickerson over de in ruzie en moord uitmondende roman die zich afspeelt in de jaren zeventig. 'Al zit die hoop overigens ook in het boek. Het lijkt een verhaal over mannen, maar uiteindelijk gaat het om de vrouwelijke personages: die zijn het sterkst.'

Double Play is in Rotterdam opgenomen in het Black Rebels-programma, dat bestaat uit diverse films van zwarte filmmakers en een debat over de betekenis van zwarte cinema. 'Van het weekend zit ik ook in een panel, geloof ik. Het is niet aan mij om ergens een label op te plakken: ik denk dat een verhalenverteller in staat zou moeten zijn om élk verhaal te vertellen. Double Play is uiteindelijk een universele film over ervaringen die we allemaal meemaken. Maar wie je bent, hoe je opgroeide en waar je vandaan komt, eindigt áltijd ergens in je film. En zwarte films worden vaak over het hoofd gezien, zeker in Amerika, dus ik ben blij met zo'n Black Rebels-programma.'

Dickerson, die opgroeide in een achterstandswijk, was ooit de eerste zwarte Amerikaan die toetrad tot het Amerikaanse gilde van de cameramannen: de ASC (American Society of Cinematographers). Hij werd nooit genomineerd voor een Oscar of Golden Globe, terwijl een door hem gevisualiseerde film als Do the Right Thing (1989) op nagenoeg alle filmscholen en universiteiten op het curriculum prijkt. 'Eerlijk gezegd had ik voor mijn camerawerk voor Malcolm X wel een nominatie verwacht. Maar goed, dat ging om politiek. Politiek tegen Spike en tegen Malcolm. En ach, ik film ook niet om prijzen te winnen.'

Double Play is te zien op IFFR en komt in mei uit in de Nederlandse bioscoop.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden