'Ik schreef Zonnestralen omdat ik wil dat mensen stoppen met zeiken'

Gaat het regenen vandaag? Met de zomersingle Zonnestralen van Nicole Bus kan je dat echt niet deren. De Volkskrant spreekt de vrouw die het leven het liefst opvrolijkt.

Nicole Bus: `Ben je moslim of ongelovig? Wit of zwart? Maakt niet uit. We moeten allemaal naar het toilet. En douchen.` Beeld Daniel Cohen

Regen. En nog veel meer regen. En dan dat aanhoudend rampzalige wereldnieuws, waardoor het ook in het hoofd blijft hagelen. Nee, echt zomers wil deze zomer niet worden.

Gelukkig zijn er dan mensen als Nicole Bus, die manhaftig pogen door de grauwsluiers heen te breken. Zij doet dat met het liedje Zonnestralen, een ongegeneerd optimistische zomersingle die de zwaarmoedigste somberheidsaanval uit het hoofd jaagt - probeer maar (het staat op YouTube, de topclip krijgt u er gratis bij).

'Zie de zonnestralen. Een nieuwe dag is aangebroken. Waar wij gisteren waren, is vandaag weer uitgesproken.'

Pardon? Nog een keer. En wat zingt ze daarna?

'Vraag mij niet teveel als je zelf niet wilt zoeken. De weg kost een hoop maar het einde: come see and behold. Zie de kleuren van de regenboog.'

Niet alleen de teksten van Nicole Bus zijn onnavolgbaar. In Zonnestralen, een single van haar plaat Nederlandse Bodem, uitgebracht bij het hiphoplabel Top Notch, horen we grootstedelijke nederhop naast levenslied. En echt waar: soulkoortjes, reggae en gabber.

Authentiek

De combinatie urban en volks, zwarte muziek en smartlap, is natuurlijk niet nieuw in Nederland muziekland. Denk aan Ali B met zijn tv-serie Op volle toeren. Toch ook aan Drank & Drugs van Ronnie Flex en Lil' Kleine, of aan Kenny B in Parijs. Maar bij Nicole Bus klinkt de mix wel erg authentiek. En als je tegen haar aanloopt in het Amsterdamse café Dwaze Zaken (op een regenachtige dinsdagmiddag - hoe kan het ook anders) zie je ook meteen dat Zonnestralen klopt. Want Nicole Bus (27) ís een bijna twee meter hoge combinatie van urban en volks. Een gebeeldhouwde vrouw met misdadig hip haar, die soms praat met de flow van een bootwerker. En die levenswijsheden debiteert die zo op een badkamertegel kunnen worden geglazuurd. 'Ben je moslim of niet gelovig? Wit of zwart? Maakt niet uit. We moeten allemaal naar het toilet. En douchen.' In één klap vrolijk.

En dan heeft ze ook nog een levensverhaal dat zo uit een Hazesliedje lijkt gewipt. Ze heeft een Curaçaose moeder en een Nederlandse vader, zegt ze, maar die twee konden toch minder met elkaar overweg dan ze hadden gehoopt. Bus: 'Hoe moet ik het zeggen... op een gegeven moment creëren twee volwassen mensen een situatie waarin een kind niet meer kan functioneren. Ik ging op zeer jonge leeftijd het huis uit. Rondbellen: mag ik bij jou op de bank slapen? Heeft iemand voor mij een boterham met pindakaas? Zo heb ik vier jaar rondgezworven.'

Ze deed belangrijke levenslessen op. 'De mensen die zelf het meest klem zaten, die ook geen cent hadden, wilden het meest met me delen. Juist daar kon ik altijd mee-eten en op een matrasje op de vloer. Gek hè? Dat is me altijd bijgebleven. Het is net als wat mijn oma van mijn vaders kant altijd zei: 'Kind, het leven is kort, zorg dat je vrede hebt met de mensen en dat je iets te delen hebt.' Dank u wel oma, zei ik dan.'

Beeld Daniel Cohen

Gospelwedstrijd

Nog een lichtpuntje in het leven van Nicole Bus. Ze groeide op 'in kerkelijke sferen', zoals ze het zelf omschrijft. 'In een hippe kerk, waar veel muziek werd gemaakt en waar je echt alles kon uitproberen; drummen, bassen, zingen, op de synthesizer spelen. Superfijn! Ik kwam erachter dat ik snel een instrument kon leren bespelen. En de kinderen leerden elkaar ook allemaal wat: leer jij mij bassen, dan leer ik jou drummen. Zo ging dat. Ik vond muziek maken geweldig en ik ging vanaf mijn 11de thuis liedjes schrijven, zelf opnemen, een beetje arrangeren, haha, echt waar.'

Bus bleef actief in die 'kerkelijke sferen'. Ze zong gospel bij kerkdiensten. En ze speelde gitaar, drums, piano. 'Wat er maar nodig was.' Ze raakte eerst in de ban van zangeres Sade, van Bob Marley en de reggaeband Israel Vibration. Daarna kwam Lauryn Hill binnen, en Erykah Badu en Jill Scott. Bus dook in de hiphop en soul. En ze maakte best veel vreemde dingen mee. 'Ik kwam in aanraking met een diamanthandelaar, ook via de kerk. Die zei: 'Waarom ga je niet met me mee naar Indonesië? Dan organiseer ik daar een toertje voor je, via Jakarta naar Bali.' Nou, daar zei ik geen nee tegen. Zo zong ik ineens gospel in Indonesische kerken, voor gemeenschappen van wel duizend man. In mijn eentje. Ik kreeg er steeds wat sessiemuzikanten bij. Die gasten konden echt alles. Haha, dat was heel leuk.'

In Nederland meldde Bus zich aan bij de Pop Academie in Utrecht. Ze zong urban en soul in kroegen. 'Een vriend zei: 'Jij zit maar undergrounddingen te zingen in cafés waar geen hond komt. Waarom doe je niet eens mee met een gospelwedstrijd?' Hij gaf me op. En die wedstrijd won ik.' Er volgden meer wedstrijden. In 2010 won Bus de Grote Prijs van Nederland als singer-songwriter. Drie jaar later deed ze mee met The Voice of Holland. En Bus schoof van de Pop Academie door naar het Conservatorium van Amsterdam, waar ze de opleiding Zang volgde. 'Ik heb net gisteren mijn diploma uitgereikt gekregen.' Gefeliciteerd.

Trainingspakkendoolhof

Minstens zo leuk als de single Zonnestralen van Nicole Bus is de clip van regisseur Stefanie Kolk. We zien hakkende gabbers in een doolhof, uiteraard in trainingspak. 'Ik wilde niet met een gitaar langs de zonnige Amsterdamse grachten lopen, maar iets met een randje, dat ook een beetje tegen de borst stuit. De regisseur had een idee: gabbers in een doolhof. Omdat er gabbermuziek in mijn nummer verwerkt zit. En omdat het liedje vooral wil verbroederen, hesen we Marokkanen, Surinamers en Nederlanders in een trainingspak, huppekee, allemaal bij elkaar. En gabber, ja, het was best een toffe subcultuur, toch?'

Dat diploma had best wat voeten in aarde. Ze had het zwaar op het Conservatorium, zegt ze. 'Ik vond maar geen aansluiting bij mijn studiegenoten. Ik had natuurlijk best veel meegemaakt, was een stuk ouder dan de rest. De contacten bleven oppervlakkig. Ik was denk ik ook wat ouderwets, misschien omdat ik al wist wat er in het leven te koop is en hoe het is om geen brood te hebben en zo.'

Maar ook muzikaal klikte het niet. 'Iedereen was bezig met indie, psychedelische muziek, rock, weet ik veel. Daar zit je dan tussen met je soul en hiphop. De hiphop mag nu populair zijn in de hitlijsten, op het Conservatorium is daar weinig van te merken, kan ik je vertellen. Maar uit mijn studiejaar zijn echt toffe bandjes voortgekomen hoor. De jongens van Pauw en Jungle by Night, dat waren jaargenoten van mij. Ik ben echt trots op wat die jongens nu bereiken.'

Nicole Bus bleef wat hangen in het Nederlandse soulcircuitje, met Sabrina Starke en Giovanca. Ze maakte ook een soulplaatje, Heart of the Matter, na haar zege in de Grote Prijs van Nederland. Maar dat deed hoegenaamd niets. 'Ik luister er nu nog wel eens naar. Ik hoor een onzeker meisje. Een fragiele stem.'

Oer-Hollander

Het moest anders. En in het hoofd van Bus begonnen de raderen te draaien. 'Ik dacht: wie ben ik nu eigenlijk zelf, muzikaal en persoonlijk?' Ze dook in haar jeugd in de forensengemeente Houten, haar familie, de ware aard van Nicole Bus. 'Die familie van mij, van mijn vaders kant, die is echt héél erg Nederlands. Verjaardagen met blokjes kaas en plakjes worst, Willeke Alberti op de achtergrond. Mijn opa speelde zelfs accordeon. Hij leerde mij Dorus kennen, hartstikke leuk. En de manier waarop ze communiceerden. Mijn oma zei dingen als: 'Aaah, wijffie, dat maakt niet uit, tóch?' Nee, in mijn familie was geen urban-invloed te bespeuren hoor, haha. En wij waren dus de enige getinte kinderen.'

Als halve Curaçaose groeide Bus toch ook op als oer-Hollander. 'Ik hield in mijn vroege jeugd van Doe Maar enzo, van liedjes in het Nederlands.' In Houten scheerde Bus zelfs langs de gabbercultuur. 'In mijn wijk waren de naschokken daarvan nog voelbaar, liepen de jongens in van die trainingspakken. Die waren soms hartstikke racistisch. Ze konden niets met mij. Maar als ze mij uitscholden, gaf ik een grote bek terug. Ik was best een confronterend type dus ik kreeg een beetje een reputatie: kom niet aan haar. Als er een racistische opmerking tegen mij werd gemaakt, dook ik erop. Misschien ook omdat ik van me af wilde bijten, omdat ik vond dat het onterecht was, omdat ik ook een halve Nederlander was, haha. Nou ja, de dag na zo'n aanvaring was het dan ineens van: 'Hé Nicole, hoe gaat-ie?' Zo werden we een beetje vrienden. Maar ik schrok wel van die jongens. Sommigen waren bezig met Hitler enzo, die hadden het boek Mein Kampf, echt belachelijk. Maar het mooie was: toen ik een tijdje met die gasten was opgetrokken, zei een van die jongens tegen mij: 'Ik heb dat boek weggegooid, want dit kán gewoon niet.' Door het tolereren van elkaars gekkigheid kwamen we nader tot elkaar. Mooi hè?'

Beeld Daniel Cohen

Met die warme herinneringen in haar hoofd begin Nicole Bus opnieuw muziek te schrijven én helemaal zelf te spelen en op te nemen, in haar woning in Diemen, waar ze zelf een studiootje in elkaar metselde. Eigen liedjes, in het Nederlands, vol levenslessen en met woordencombinaties waarvan je soms denkt: 'Huh?' Doet ze expres, zegt ze. 'Zodat je even opveert.' Bijvoorbeeld bij deze strofe:

'In een wereld vol met rangen, ben je snel geneigd te schuilen voor je buurmans comité.'

Je moet er even op kauwen misschien. Maar dan blijft zo'n wijsheid ook in je hoofd zitten. Bus: 'Het gaat over mensen die elkaar het leven zuur maken omdat ze zelf niet zo'n doel hebben in het leven. Ook dát is Nederland: de buurman die kijkt of jouw kliko niet een centimeter te veel naar links staat. Ik schreef Zonnestralen omdat ik wil dat mensen stoppen met zeiken over de kleinste dingen en kijken naar al het moois dat we iedere dag aangereikt krijgen. Gratis! En daar houden we toch zo van in dit land? Haha. Ik wil dat het liedje verbroedert en daarom zit er die gabber in, omdat ik door die gabber ook heb geleerd om te gaan met mensen die heel anders in het leven staan dan ik.'

Muziek die samenbrengt - Bus denkt dat Nederland er inmiddels wel behoefte aan heeft. 'We worden uit elkaar gespeeld. Man, vrouw, wit, zwart, religie, noem maar op, we keren ons van elkaar af door alle ellende in de wereld. Al die haat, bitterheid en angst. Maar ik zeg: zorg dat je verbittering je niet blokkeert. Zoek weer contact. Blijf niet vast zitten in je overtuiging.'

En als het dan echt moet, wil Bus best als voorbeeld dienen. 'Ik stel mij voor dat dit liedje van mij in een kroeg in de Jordaan wordt gedraaid en dat niemand door heeft dat het is gezongen door een Curaçaose met een grote bos krullen.'

Moet het niet gewoon de weltschmerz-verpulverende zomerhit van 2016 worden dan? 'Dat bepaalt het volk hè.'

De single Zonnestralen van Nicole Bus is verschenen op de ep Nederlandse Bodem, bij Top Notch.

Binnenkort verschijnt daar haar eerste album.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden