INTERVIEW

'Ik koos voor een totaal andere richting'

'Het enige wat ik kan doen, is me helemaal in een rol verliezen', zegt Jared Leto. Dus toen hij The Joker speelde, gaf hij zijn tegenspeelster een rat cadeau, sprak hij met moordenaars en zag hij filmpjes die geen gezond mens zou moeten zien.

Jared Leto als The Joker in Suicide Squad (2016).

Voor hij op zijn stoel plaatsneemt en nauwkeurig rechtop gaat zitten, zonder de rugleuning te gebruiken, kijkt Jared Leto (44) het groepje journalisten aan tafel aan en zegt: 'Dit wordt niet saai. Beloofd.'

We spreken Leto in het hoekje van een loods - de voormalige sorteerruimte van het hoofdpostkantoor van New York. Goed passend bij de film waarover we de acteur spreken, moet de filmstudio hebben gedacht.

Leto speelt de maniakale crimineel The Joker, als vanouds de aartsvijand van misdaadbestrijder Batman, in de opmerkelijke zomerblockbuster Suicide Squad. In het superheldenuniversum van DC Comics zijn huishelden Batman en Superman ditmaal nagenoeg afwezig. Bij gebrek aan beter stelt de overheid in het geheim een team van superslechteriken samen om een nog groter kwaad te bestrijden: een bovennatuurlijk wezen met drang tot wereldverovering, in de gedaante van topmodel Cara Delevingne.

Sinds de vorige Jokervertolker, Heath Ledger in The Dark Knight, kort na de opnamen overleed en postuum met een Oscar werd bekroond, zou er een vloek op het personage rusten. Over Leto deden een jaar geleden al de gekste verhalen de ronde, die deze middag stuk voor stuk door zijn collega-acteurs worden bevestigd. Hij verscheen altijd als zijn personage op de set en stuurde zijn medespelers bizarre cadeautjes: een rat voor zijn belangrijkste tegenspeelster Margot Robbie, kogels voor huurmoordenaar Will Smith, uit de verpakking gehaalde condooms voor rouwdouwer Jai Courtney. 'Jared was niet een van de acteurs, maar een bondgenoot', zegt regisseur David Ayer (End of Watch, Fury) eerder deze middag. 'Op de set noemden we hem allemaal Mr. J of Joker. We zijn allemaal bezig met fantasie, met make-up en kostuums, maar Jared hielp mij er iets echts van te maken.'

The Joker: macaber, maniëristisch en theatraal
Op de internethitlijsten met schurken staat één slechterik steevast bovenaan: The Joker. Wat is toch de aantrekkingskracht van Batmans aartsrivaal?

Recensie Suicide Squad ***
Regisseur David Ayer brengt de film het eerste halfuur kundig op smaak met treffende scènes en neonachtige kleuren. Opvallend genoeg slaagt Ayer er niet in zijn kleurrijke premisse een passend vervolg te geven.

Transformaties

Leto speelt bij voorkeur rollen die om fysieke transformaties vragen. In Requiem for a Dream (2000) speelde hij een heroïnejunkie wiens arm moest worden geamputeerd. Hij kwam 30 kilo aan, op een dieet van gesmolten roomijs gemengd met olijfolie, voor zijn rol als John Lennon-moordenaar Mark David Chapman in Chapter 27 (2007). Hij was een 118-jarige man in Mr. Nobody (2009) en een aan aids lijdende transvrouw in Dallas Buyers Club (2013), waarvoor hij ruim 20 kilo verloor (en met een Oscar werd bekroond). Wat dat betreft valt The Joker mee, met enkel zilveren tanden, een lichaam vol tatoeages, groengeverfd achterovergekamd haar, lippenstift, kohl-ogen en, zijn eigen idee, weggeschoren wenkbrauwen. 'Dat zorgt voor een interessante verandering van je gezicht', zegt Leto.

Voor Jared Leto zijn rol als The Joker in Suicide Squad aannam, bedacht hij eerst hoe hij het personage niet wilde spelen. 'De lijst van acteurs en tekenaars die hun versie van The Joker hebben gecreëerd, is epic. Ik wist dat ik sowieso ver moest blijven van Jack Nicholson en Heath Ledger. Vooral Heath was... perfect. Maar vergeet ook de stem van Mark Hamill niet (de stem van The Joker in talloze animatieseries en videogames, red.). Of Cesar Romero, die hem in de jaren zestig al speelde. Ik koos voor een totaal andere richting: ik hoop dat dit blijkt uit de film.' Nieuw in de Leto-versie: hij speelt zijn Joker met een diepe, raspende ademhaling, alsof een viezig en gevaarlijk dier je eerst iets toefluistert voor hij de aanval opent.

Jared Leto als een aan aids lijdende transvrouw in Dallas Buyers Club (2013). Beeld Focus Features

30 Seconds to Mars

Leto beperkt zich bepaald niet tot acteren alleen. Hij brak de afgelopen jaren door als frontman van zijn in 1998 opgerichte pop/rockband 30 Seconds to Mars (ruim 15 miljoen verkochte albums). Hij maakte een documentaire over de rechtszaak tussen zijn band en muzieklabel EMI en interviewde onder meer Deepak Chopra, Marina Abramovic en Edward Snowden voor een webserie over 'de toekomst van de mensheid'. Hij is bergbeklimmer (waarover hij dan weer documentaires maakt) en fanatiek Snapchatter: twee dagen voor het interview was te zien hoe hij na een tandartsbezoek een rietje in zijn verdoofde mond probeert te stoppen.

Die veelzijdigheid maakt elke filmrol bijzonder. Daarom moet Leto - spijkerbroek met gaten op kniehoogte, bovenste knoopje van zijn witte blouse gesloten, rommelige baard, het zwarte haar strak achterovergekamd - iets van het hart. 'Ik zeg het maar eerlijk: er kleeft voor mij iets geks aan filminterviews. Waar komen jullie vandaan?'

'Bombastische, humorloze stadionrock'

Poprockband 30 Seconds to Mars werd in 1998 opgericht door Jared Leto en zijn broer Shannon. De samenstelling wisselde in de loop der jaren, maar de basis bleef overeind. De doorbraak kwam in 2005, met de release van het tweede album. Rond de productie en release van het zeer succesvolle derde album, This is War (2009), voerde de band een juridische strijd met label EMI.

Goede kritieken kreeg de band niet vaak: vierde album Love, Lust, Faith and Dreams (2013) werd door The Guardian afgeserveerd als bombastische, humorloze stadionrock, maar dat deed de verkoopcijfers geen kwaad. Vooral bij tienermeisjes is de band populair: tot nu toe werden ruim 15 miljoen platen verkocht. Album vijf verschijnt waarschijnlijk dit jaar.

Noorwegen, Chili, Israël, Duitsland, Polen, Italië, Nederland, klinkt het aan tafel.

Hij vervolgt: 'Als muzikant heb ik vrij veel tijd doorgebracht in de landen waar jullie vandaan komen, ik heb jullie eten gegeten, na optredens over jullie straten gedwaald, jullie landgenoten ontmoet. Ik voel mij verbonden met de plekken waar ik speel. Voor mij is een middag als dit, hoe zal ik dit zeggen... anders. Het dringt heel erg door hoe ver ik als acteur van mijn publiek ben verwijderd.'

Indringende blik: 'Begrijpen jullie dat?'

Teleurstelling

Dan, op laconieke toon: 'Voorlopig heb ik geen idee of dit personage werkt op het scherm. Misschien is het wel het slechtste dat ik ooit heb gepresteerd.'

Het enige wat hij kan doen, zegt hij, is zich helemaal verliezen. 'Mensen noemen het method, ach, noem het wat je wil. Voor mij staat het voor zo veel mogelijk toewijding en concentratie. Ik voel verantwoordelijkheid wanneer ik een rol accepteer, ik mag niemand teleurstellen. De andere acteurs niet, de regisseur niet, de schrijvers niet en, het belangrijkst, mijn publiek niet.'

Over teleurstellingen gesproken: er zit veel minder Joker in Suicide Squad dan hij dacht. 'Ik krijg van ie-der-een teleurgestelde reacties over het aandeel van The Joker in de film. Het maakt me van streek. Ik heb veel meer scènes gedraaid, écht veel, maar die zijn blijkbaar uit de film geknipt. Het is een mysterie.' Heeft het te maken met de kritiek op het serieuze en zwaarmoedige Batman v Superman, de DC Comics-verfilming van afgelopen lente? Regisseur Ayer nam nadien voor Suicide Squad enkele extra scènes op, naar eigen zeggen omdat de studio ditmaal graag wilde luisteren naar de wensen van het publiek, dat een lichtere toon zou willen. Ergo: was The Joker bij nader inzien te duister voor de film? Leto, resoluut: 'Met die vragen moet je bij de studio zijn.'

Dan: 'Ik ben trots op alle opnamen, ook als ze in de gedachten van anderen zijn mislukt. We hebben veel geëxperimenteerd, Margot en ik legden veel risico in ons spel, we spelen totaal gestoorde personages die zich helemaal verliezen in hun liefde voor elkaar, het is jammer dat we een aantal van die momenten niet kunnen laten zien. Maar ik heb de uiteindelijke film nog niet bekeken, dus ik kan je niet precies vertellen wat jullie missen.'

Leto zegt zijn eigen films sowieso nooit terug te kijken. Grinnikend: 'Sommige mensen bedrijven de liefde met de spiegel, andere mensen doen dat niet.' Diplomatiek: 'Ik hoop dat deze film de introductie is tot mijn personage. Ik zou hem zo weer spelen, hoor. Nog twee keer The Joker en dan met pensioen, waarom niet?'

Voorbereiding

Daarom ontvingen zijn medespelers af en toe die veelbesproken cadeautjes van The Joker, zegt de acteur. 'Ik leerde mijzelf het gedachtenproces van mijn personage te doorgronden. Waarom geef ik die rat aan Margot? Waarom krijgt Will Smith de kogels? Ik deed niet zomaar wat: als ik een scène met een van de anderen speelde, was ik voor hen die gast van wie ze eerder een rat of kogel hadden gekregen. Het was een spel, bedoeld om de gekte van The Joker voor mij én de andere personages echter te maken. Denk ik. Hoop ik.'

Eerder die middag geeft tegenspeelster Robbie, die de gestoorde geliefde van The Joker speelt, nog een inzicht in de Leto-methode: er werd voor aanvang van scènes tussen haar en Leto zelden gerepeteerd (de regisseur noemt het gecontroleerde chaos). Robbie: 'Ik wist geregeld niet wat er precies ging gebeuren. Hij ook niet overigens. Het was uiteraard een middel om de onvoorspelbaarheid van onze personages echt te maken. Maar de mensen van het geluid hadden soms geen idee waar ze moesten staan. Je hoorde ze denken: gaan ze nu vechten of knuffelen? De spanning was voelbaar.'

Volgens regisseur Ayer speelde Leto op de grens van ontsporen. Hij denkt zelfs dat zijn acteur er emotioneel onder leed. Leto knikt. 'Het is vermoeiend, ja. Waarom denken jullie dat ik zo zelden in films speel? Het plezier van het spel blijft mij na afloop altijd bij, overigens. The Joker opende een deurtje naar een ruimte in mijn hoofd zonder regels, waar ik alle autoriteit heb. Hij kan nu naakt op de tafel dansen of je gezicht eraf snijden. In zijn wereld bestaat geen goed of fout. Maar ik sloeg mijzelf ook geregeld uit balans. Om de gekte toe te laten heb ik filmpjes met echt geweld bestudeerd. Ik zag dingen die geen gezond mens zou moeten zien. Ik heb moordenaars in de gevangenis gesproken, vreselijk gewelddadige mensen. Fascinerend én verontrustend.'

Het maken van natuur/bergbeklimdocumentaires, sinds vorige week te zien op zijn YouTubekanaal, helpt hem om na het spelen van de veeleisende Joker weer een beetje op aarde te landen. Hij maakt korte portretjes van klimmers en klimt ook zelf, voor de camera. De toon is luchtig. In de eerste aflevering zegt een van zijn professionele co-klimmers tijdens een afdaling van Leto: 'De kleine kans dat hij neerstort en ik verantwoordelijk word gehouden voor de dood van een grote rock- en filmster maakt dit best spannend.' Leto: 'Ik heb als regisseur totale zeggenschap. Daar ben ik dol op.'

Een headsetdragende publiciteitsjongen probeert Leto naar het volgende interview te dirigeren. Leto doet alsof-ie een reclamejingle inspreekt: 'Ik moet nu natuurlijk zeggen dat we met 30 Seconds to Mars aan een nieuw album werken. We gaan snel bij jullie op tour, al jullie eten opeten. Tot gauw.'

Hij staat op en wandelt met de headset mee. Een journaliste roept hem na: 'We want more Joker!' Leto draait zijn hoofd. Zijn lippen vormen woorden zonder geluid: 'Ik wéét het - what the fuck?'

Viola Davis, Will Smith, Margot Robbie and Jared Leto tijdens de wereldpremière van Suicide Squad in Manhatten, New York. Beeld reuters
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden