Interview Nicolas Cage

‘Ik hoefde hem niet in te studeren. Het karakter vloeide vanzelf in me’

Nicolas Cage in Mandy.

Nicolas Cage (54) laat zich in horrorsensatie Mandy als vanouds hélemaal gaan, en voor de verandering oogst hij daarmee niets dan lof. Waar haalt de acteur die waanzin vandaan?

Er zitten volop opmerkelijke momenten in de psychedelische horrorsensatie Mandy. Maar laten we de bloedfontein nemen. De bloedfontein uit het stervende monster met de zwaardpenis, die recht in het gezicht van Nicolas Cage spuit, of eigenlijk van diens personage. Wat dacht de acteur toen hij die passage las in het script van filmmaker Panos Cosmatos?

‘Dat het verdomd opwindend zou zijn’, zegt Cage (54), over de telefoon. ‘Dat dacht ik. Iets rechtstreeks uit een nachtmerrie, een hele nare droom. Maar opwindend. Wat er gebeurt: ik pak het stanleymes en snij de keel van het monster door, en dat bloed kleurt mijn personage letterlijk rood. Z’n naam is Red (houthakker Red, red.). Doordat hij wordt ondergedompeld in bloed – eigenlijk een soort doop – transformeert Red tot zijn ware zelf.’

Cage peinst even. ‘Hmm. Dat is waarschijnlijk alles wat ik hierover te zeggen heb. Maar kort ná dat moment breek ik de nek van de demonische motorman. Dat heb ik uit Enter the Dragon, van Bruce Lee. Dan zie je Lee iemands nek breken en tegelijk van die grote ogen opzetten, terwijl de camera van veraf naar extreme close-up gaat. Dat wilde ik zo doen in de film, dus dat moment uit Enter the Dragon sms’te ik naar Panos en de cameraman. En ze hebben het erin gestopt! Haha. Zo’n shot zit erin. Hahaha.’

Nicolas Cage als Red in Mandy.

Als Cage lacht, is het alsof zijn lach hem overneemt. Het klinkt vrolijk: de van nature lome stem die ineens opveert. In films is een lachende Cage vaak een voorbode van waanzin. Weinig acteurs speelden zo vaak een personage dat balanceert op het randje van krankzinnigheid als hij. Er is zelfs een term voor: ‘cage-rage’. De meest extatische spelfragmenten uit Cage’ carrière doen het al jaren goed op internet, in gifjes en memes. In 1996 won Cage een Oscar, voor zijn rol als suïcidale alcoholist in Leaving Las Vegas. Toen hij in 2013 eindelijk weer eens met de rem erop acteerde, als vaderlijke voorman in het sociale drama Joe, sprak de pers van een comeback: eindelijk weer eens een serieuze rol als normaal mens.

En nu is er Mandy. Waarin niks normaal is en Cage het hysterisch acteren andermaal oprekt. In een hypnotiserende rode waas zien we Cage’ serene houthakker Red veranderen in een uitzinnige wreker onder invloed van lsd, tot het uiterste gedreven door de religieuze sekte die zijn vrouw heeft afgeslacht. 

Cage in Joe (2013).
Cage in Leaving las Vegas (1995).

De als retro-horror verpakte tweede speelfilm van de Italiaanse Canadees Panos Cosmatos werd vorige week in Amerika en Nederland in de bioscoop uitgebracht. Wel in beperkte release: dit is geen film voor iedereen, is de inschatting. In de Volkskrant deelde criticus Kevin Toma vijf sterren uit: ‘Maakte Cage er de laatste jaren al schmierend vaak een potje van, in Mandy blijkt hij op de top van zijn kunnen.’ Ook Oscarwinnaar Guillermo del Toro verklaarde zich deze week fan. Hij twitterde: ‘Mandy: Crazy. Good. Crazy Good. Gorgeous. See it.’

‘Ik had niet echt verwachtingen’, zegt Cage, over de respons. ‘Daarvoor zat ik er te diep in. Ik wist wel dat Panos compleet origineel was, een visionair. Ik heb zijn eerdere film gezien, Beyond the Black Rainbow (2010). Daar heb ik een week van wakker gelegen.’

Cosmatos zegt dat Mandy over zijn onverwerkte woede gaat. Werd dat ook uw woede?

‘Ik denk dat hij en ik een soortgelijke ervaring doormaakte; we hadden allebei onze vaders verloren. Ik ben nog niet klaar met de rouw om mijn vader. (August Coppola overleed in 2009, red.) En mijn derde huwelijk was op de klippen gelopen. Dat bracht me dichter dan ooit bij het gevoel verslagen te zijn. Ook had ik drie maanden in een rolstoel gezeten.’

U brak uw enkel, op de set van een overvalfilm in Bulgarije.

‘Voor Mandy kwam ik weer uit die rolstoel. En ik was boos.’ Cage lacht. ‘Drie maanden in een rolstoel doet ongelofelijke dingen met je humeur, met je psyche. Ik hoefde helemaal niet te acteren in Mandy, het vloeide zo allemaal in het personage. Mijn personage verliest de liefde van z’n leven aan die freaks, die haar verbranden. Weet je, het lag niet zover van me vandaan, die emotie.’

Cosmatos vroeg u eerst voor de rol van gestoorde sekteleider. Die weigerde u. Waarom speelde u liever de rol van getraumatiseerde held?

‘Om alle redenen die ik net noemde. Ik vroeg Panos: waarom wil je dat ik die sekteleider speel? Hij zei: omdat ik je zie als een Californische Klaus Kinski (de fenomenale, waarlijk krankzinnige en in 1991 overleden Duitse acteur, red.). Dus ik zei: nou, ik bén de Californische Klaus Kinski, maar ik wil die andere rol spelen. We hadden een goed gesprek. Hij vertelde dat hij als kind de gezichten van zijn actiefiguurtjes smolt. Ik wist meteen dat hij anders was dan alle personen die ik ooit had ontmoet. Hij is een ware kunstenaar.’

Nicolas Cage. Beeld Getty

Klopt het dat u de rol van het kwaad in Mandy weigerde omdat u geen vrouw wilde verbranden?

‘Ik wil niet dat mijn gezicht in verband staat met het beeld van een brandende vrouw. Zo simpel is het.’

Wat vindt u van zo’n uitdrukking als Cage-rage?

‘Die danken we aan het internet, aan de YouTubers die stukjes expressie en stijl selecteren, om dan zonder de context van de film eromheen memes te maken. Ik geloof niet dat dat woord een film als Mandy recht doet. Het kan ook frustrerend zijn voor iemand als Panos: dat wat kinderen zo’n label plakken op een puur kunstwerk. Ethan Hawke zei eens iets wat ik heel aardig vond (dat Cage de enige acteur is die nog iets nieuws doet en níét meegaat in de ‘obsessie met naturalisme’, red.). Hij vergeleek me met de oude troubadours. En hij heeft gelijk: ik ben niet de eerste die het zo doet. James Cagney in White Heat: ‘Made it ma, top of the world!’ (de laatste woorden van Cagney’s psychotische gangster in de klassieke noir uit 1949, red.) Was dat echt? Was dat natuurlijk? Welnee. Was het opwindend en waarheidsgetrouw? Absoluut. Hetzelfde geldt voor Richard Burton in The Night of the Iguana (1964, Burton speelt een alcoholische ex-priester). Of Bruce Lee in Enter the Dragon – het zijn er zoveel. Het is niet krankzinnig, het is een spelstijl. Een stilistische keuze.’

Niemand die zo overtuigend ‘Je bent een kwaadaardige sneeuwvlok’ brult als Nicolas Cage (vijf sterren)

Mandy opent als psychedelische ballade en transformeert tot gitzwarte rock. Met kruisboog, kettingzaag en bijl laat Nicolas Cage het beest in hem los. Vijf sterren voor Mandy.

U kreeg een Oscarnominatie voor uw niet-geëxalteerde dubbelrol als de neurotische tweelingbroers en scenaristen Charlie en Donald Kaufman, in Adaptation. van Spike Jonze (2002). Maar die spelstijl of film wordt niet vaak met u in verband gebracht. Vindt u dat vervelend?

‘Nee, dat is prima. Ik zet een baby op de wereld als ik een film maak. Wat het publiek of de critici ermee doen is hun zaak. Dat recht hebben ze. Ik denk wel dat de filmoptredens waarin ik iets anders probeer dan fotorealisme het zicht op mijn meer verstilde werk ietwat verduisteren. Ik vind het zelf allebei interessant. Wat ik deed in de film Joe – een van mijn favoriete films – is naturalisme, maar dat is nog steeds een stijl, nog steeds een keuze. Mijn operateske werk, wat ik dan westerse kabuki noem (naar de traditionele Japanse toneelstijl, waarin acteurs expressieve make-up op hebben, red.), heeft gewoon meer impact.’

Cage in Adaptation (2002).

Mandy draait nu in Nederland. Maar u bent alweer zeven films verder. Is het erg dat bijna niemand ál uw films kan zien?

‘Dat is oké voor mij. Ik ben beter als ik werk. Ik heb de neiging me zelfdestructief te gedragen tussen twee films in. De discipline van werk, van een plek waar je elke ochtend naartoe moet, houdt me in het gareel. En ja, ik maak een hoop films, dat is mijn geluk. Het maakt niet uit hoe beroemd je bent: zelfs Humphrey Bogart zat te huilen boven zijn Martini omdat hij niet wist of hij ooit nog een klus zou krijgen. Je bent er nooit zeker van. Een freelancebestaan is stressvol.’

U maakt zich zorgen om werk?

‘Oh ja! Net zoals iedereen. Waar komt mijn volgende klus vandaan? Is-ie goed? Met wie ga ik werken? Ik heb nooit een carrière gehad, in mijn opinie. Ik had werk. Het is makkelijk om naar dat werk te kijken en te zeggen dat het alle kanten op schiet – dat doet het ook. Ik spring in het rond.’

U noemde al uw vader, professor in de literatuur August Coppola, de oudere broer van Francis Ford. Was uw carrière anders verlopen als u de naam Coppola niet had gewijzigd in Cage?

‘Ik móést mijn naam veranderen. Mijn familie was er niet blij mee, geloof ik. Dom, publicitair gezien. Maar ik werd gepest en getreiterd door andere acteurs, simpelweg omdat ik Coppola heette. Stonden ze in een groepje buiten mijn trailer om me uit te schelden, of om grappen te maken over Apocalypse Now. En als ik audities deed vroeg iedereen ernaar: Coppola dit, Coppola dat. Tegen de tijd dat ik de auditie kon beginnen was ik mijn dialoog al vergeten. Het was te veel. Maar – dat wil ik hier wel graag benadrukken – ik heb mijn naam nooit officieel veranderd. Voor de wet heet ik nog steeds Nicolas Coppola.’

In oktober opent een Nicolas Cage pop-uptentoonstelling in Leiden, met hoogtepunten uit de carrière van de acteur. Organisator LIFF (Leiden International Film Festival) houdt in november ook nog een Nicolas Cage-marathonvoorstelling, van vijf films. Het LFF maakte donderdag bekend dat Cage zelf de vijf films selecteert. 

Nicolas Cage tegen de Volkskrant, op de vraag welke titels hij zou programmeren: ‘Dan zou ik wat films nemen die je niet zo vaak ziet. En wat van mijn persoonlijke favorieten. Bangkok Dangerous, Lord of War, zeker Mandy – dat is drie. En dan Joe. Hmm. En dan zou ik Vampire’s Kiss erbij doen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden