Interview

'Ik geef een kader om op maatschappijkritiek te reflecteren'

De jonge Nederlandse regisseur Lotte de Beer actualiseerde de opera Hänsel und Gretel, vanavond in première bij de Nederlandse Opera. Waarom zitten Hans en Grietje op een vuilnisbelt?

Hänsel (Kate Lindsey) en Gretel (Lenneke Ruiten) in een decor van Michael Levine.Beeld Marco Borggreve

Hans en Grietje kent iedereen: de twee arme kinderen die door hun ouders in het bos worden gedropt, omdat er geen eten meer voor ze is. Tot hun geluk vinden ze een huis van snoep, maar dat blijkt een val van een kannibalistische heks.

De Duitse componist Engelbert Humperdinck (niet de zanger) maakte een weelderige opera van het sprookje, Hänsel und Gretel (1892), die in het buurland een geliefde decembertraditie is.

Misschien dat die trend nu naar Nederland overwaait, want vandaag gaat de opera in première bij de Nationale Opera, in de regie van de Nederlandse regisseur Lotte de Beer (33), die een urgente draai aan het stuk geeft.

In uw regie begint het verhaal op de vuilnisbelt. Waarom?

'Het is een raamvertelling, waarin vijf arme weeskinderen op de vuilnisbelt een sprookje bij elkaar fantaseren. De fantasie komt in de voorstelling vervolgens tot leven, we zien een reusachtige cornflakesdoos en een berg van snoep, want voor kinderen kan een spel levensecht zijn. Hans en Grietje ontstaan uit de belevingswereld van kinderen die weten wat armoede en wanhoop betekenen. Zij creëren een eigen wereld om aan hun ellende te ontsnappen. Voor kinderen is dit herkenbaar, en tegelijkertijd hoop ik dat volwassenen er een diepere laag in zien, dat het vragen oproept.'

Artikel gaat verder onder de foto

Lotte de Beer.Beeld Philipp Ottendoerfer
Hänsel: Kate Lindsey links en Gretel: Lenneke Ruiten rechts.Beeld Petrovsky & Ramone

Welke vragen?

'Kunnen wij ons snoepland aanpassen, zodat de vuilnisbelt aan de andere kant van de wereld minder groeit? Zijn de arme kinderen, die we kennen van de schrijnende beelden, slachtoffers die wij iets moeten leren, of kunnen we ook van hen leren? In deze voorstelling vertellen zij het verhaal, zij krijgen een stem.'

In al uw werk reflecteert u op actuele problemen. In hoeverre is dat mogelijk met een traditionele opera?

'Een opera is een dialoog met onze tijd, dat is belangrijk. Maar het heeft ook eeuwigheidswaarde, de universele kracht wil ik behouden. Eigenlijk was het een slecht idee om Hans en Grietje op de vuilnisbelt te plaatsen, want dan gaat alle magie ervan af, het is te concreet. Maar door die raamvertelling krijgt het toch meerdere lagen. Ik vind platte maatschappijkritiek niet interessant, maar ik geef het publiek wel een handreiking, een kader, om erop te kunnen reflecteren.'

De vuilnisbelt in Hänsel und Gretel.Beeld Marco Borggreve

Na afloop van de voorstelling is er op uw initiatief een collecte voor de Nederlandse kinderrechtenorganisatie KidsRights. Dat is toch activistisch?

'In de zin dat je meteen de kans krijgt actie te ondernemen, ja. Het is niet bedoeld als aanklacht tegen het publiek. Maar je hebt net twee uur naar kinderen gekeken die van eten dromen en het is bijna Kerstmis. De wereld staat in brand. Er is geen beter moment om er iets aan te doen.'

Hänsel und Gretel, 3 t/m 29/12 bij Nationale Opera & Ballet in Amsterdam.

Aanvullingen en verbeteringen: In een eerdere versie van dit artikel stond dat het decorontwerp van de opera Hänsel und Gretel van Charlotte Margiono was. Margiono speelt de rol van Gertrud.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden