180 graden groot denken

‘Ik dacht dat alleen grote investeringen van overheden en miljardairs in arme landen zoden aan de dijk zouden zetten. Maar kleinschalige hulp heeft ook grote impact’

Investeerder Loek van den Boog (65) veranderde van mening over ‘groot denken’.

Loek van den Boog investeert in IT-bedrijven en start-ups. Beeld Ivo van der Bent

Oude standpunt

‘De leefomstandigheden verbeteren van mensen in arme gebieden is alleen mogelijk als je het groot aanpakt. Overheden, grote hulporganisaties als Unicef en miljardairs als Bill Gates zijn daartoe in staat. Zij hebben middelen en invloed. Als individu kun je weinig betekenen. 

‘Na twintig jaar hard werken als ict’er bij softwarebedrijven, zegde ik na een intern meningsverschil in 1996 mijn baan op. Ik had al die jaren gebuffeld als een gek in deze toen snel groeiende sector, bedrijven die klein begonnen van binnenuit groot zien worden, leiding gegeven aan duizenden collega’s. 

‘Het harde werken had wel een prijs; ik zag mijn gezin te weinig, mijn huwelijk liep stuk. Het belang van een balans tussen werk en privé, daar was ik mij destijds niet van bewust. Na mijn vertrek wilde ik een andere weg in slaan en had twee wensen: weer controle krijgen over mijn eigen tijd en een verschil maken in de wereld door mijn opgebouwde vermogen te delen. 

‘Zo besloot ik een substantiële donatie te doen aan Unicef, het kinderfonds van de VN. Alleen als ik het groot zou aanpakken kon mijn bijdrage zoden aan de dijk zetten. Gewend aan de manier van denken en werken in het bedrijfsleven, wilde ik weten waaraan mijn donatie zou worden besteed en geïnformeerd worden over het resultaat. Dat bleek niet mogelijk. Het was van: kom maar met uw geld, wij bepalen wat we ermee doen. Verbaasd en teleurgesteld besloot ik af te zien van mijn gift. Ik wilde niet dat die op een grote hoop terecht zou komen. Mijn motivatie was weg.’

Het kantelpunt

‘In de gesprekken met Unicef viel de naam van de Indiase ontwikkelingswerker Sharad Sapra. Die zou bezig zijn met een innovatieve vorm van hulpverlening. Nieuwsgierig geworden zocht ik hem op in het door een burgeroorlog verscheurde en verarmde zuiden van Soedan. Daar werkte hij in een dorp van 400 inwoners, ruim de helft kinderen. Ik vertelde Sapra waarom ik had afgezien van een donatie. Dat het een onzichtbare druppel op een gloeiende plaat zou zijn. Sapra antwoordde: ‘Denk klein, niet groot. Veel kleine stappen zullen de wereld veranderen.’ 

‘In het dorp liet hij mij de praktijk van zijn denkwijze zien. Hij pakte er alle problemen tegelijk aan: zorgde voor schoon drinkwater, medische voorzieningen, vaccinaties, scholing voor de merendeels analfabete leraren en wc’s in de school zodat meisjes ook naar school zouden gaan. Om economische bedrijvigheid mogelijk te maken regelde hij infrastructuur en transportmiddelen, zodat de mango’s die er groeiden niet meer hoefden weg te rotten op de grond, maar verkocht konden worden op de markt in de stad. De schellen vielen mij van de ogen. Zo kon het ook. Met het geld dat ik had willen doneren kon ik de aanpak van Sapra in meer dan één dorp financieren. En dus een paar dorpsgemeenschappen op alle fronten vooruithelpen.’

Loek van den Boog. Beeld Ivo van der Bent

Nieuwe standpunt

‘Kleinschalige hulp kan veel impact hebben op kansarme mensen. Als individu kun je al met een geringe donatie een groot verschil maken voor één persoon. Overheden en grote organisaties als het Rode Kruis en Unicef zouden met hun invloed meer werk moeten maken van de oorzaken van armoede en ongelijkheid, zoals corruptie in arme landen. Particulieren en bedrijven kunnen meer doen aan directe hulp en investeringen. 

‘In zijn boek Factfulness (Feitenkennis) laat de Zweedse arts en hoogleraar Hans Rosling zien dat het op veel fronten veel beter gaat met de wereld dan de informatiestroom die dagelijks op ons afkomt ons doet geloven. Juist door de veelheid aan kleine stappen op kleine schaal is de armoede sterk afgenomen, gaan er veel meer kinderen naar school en is de kinder- en moedersterfte gedaald en daar moeten we vooral mee doorgaan, betoogt hij.’

Het effect 

‘Klein denken is mijn leidraad geworden. Door de benadering van Sharad Sapra en de zichtbare resultaten ervan, ben ik veel meer gaan doneren dan ik aanvankelijk van plan was. In zeven dorpen in Soedan heb ik zijn community-aanpak gefinancierd. Ik wilde een structurele bijdrage leveren aan dit kleinschalige ontwikkelingswerk en besloot naast mijn werk als investeerder en bestuurder in de ict-sector, een stichting op te richten die het midden- en kleinbedrijven in Nederland mogelijk maakt te doneren aan projecten die kansarme kinderen in landen als India, Nepal en Kenia vooruit helpen. 

‘Het zijn doorgaans vooral grote bedrijven en miljardairs als Bill Gates die ontwikkelingsprojecten steunen. Met de stichting Net4kids lukt het om een nieuwe geldstroom op gang te brengen die er anders niet was geweest. Ook dat is klein denken.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden