‘Ik ben nog niet klaar in New Orleans’

Spike Lee maakte een monument voor de slachtoffers van Katrina. Vierenhalf uur lang, maar tot de laatste seconde boeiend. ‘Ik heb nog nooit zo veel reacties gehad op een film.’..

‘Hij had wel zes uur kunnen duren.’ Regisseur Spike Lee zegt het met een blik van: wat dacht je dan? De betaalzender HBO wilde aanvankelijk dat zijn Katrina-documentaire When the Levees Broke twee uur zou duren. Het werd ruim vierenhalf uur. ‘De film is nog niet compleet. Ik ben nog niet klaar in New Orleans. Slechts 25 procent van de bevolking is teruggekeerd na de exodus. Veel politici vinden het wel goed zo. Ik blijf volgen wat er gebeurt. Of er nog iets gebeurt. De toekomst van New Orleans is nog in nevelen gehuld. Het percentage zelfmoorden is hoog, heel veel mensen zijn depressief. Er zijn kinderen die hun ouders hebben zien verdrinken, maar er zijn nauwelijks hulpverleners.’

Donderdagavond begint het IDFA, het International Documentary Film Festival Amsterdam. De officiële gasten worden getrakteerd op 4 Elements, het debuut van de jonge, Nederlands-Duitse Jiska Rickels. Het ‘gewone’ publiek heeft de keuze uit Wide Awake van Alan Berliner, die voor het IDFA een toptien samenstelde, en When the Levees Broke: a Requiem in Four Acts van Spike Lee – een hoogtepunt van deze editie. Vierenhalf uur lang, maar tot de laatste seconde boeiend.

When the Levees Broke (‘toen de dijken doorbraken’) is een ontroerend monument voor de slachtoffers van Katrina, een hart onder de riem voor de arme, zwarte bevolking die probeert het gewone leven weer op te pakken, én een woedende aanklacht tegen de Amerikaanse overheid. Uit 500 uur materiaal, waarvan 100 uur door hem zelf geschoten interviews, stelde Lee een vierluik samen, waarin achtereenvolgens de in de wind geslagen waarschuwingen aan bod komen, de ramp zelf, de naweeën en de trage wederopbouw. Tot slot maakt hij een kort uitstapje naar Nederland, dat volgens Lee wél goed wordt beschermd tegen het water.

‘De dijken dateren uit 1965 en waren slecht onderhouden. Amerika wordt verondersteld het machtigste, welvarendste land van de wereld te zijn. Dat zijn we ook, maar we gaan liever naar Mars of naar Irak. Het heeft geen prioriteit. Niet bij de burgemeester, niet bij de gouverneur en niet bij de president. Iedereen heeft schuld’, aldus Spike Lee tijdens een persbijeenkomst op het festival van Toronto.

Lee vergelijkt zijn rol met die van een historicus. ‘Ik doe aan geschiedschrijving, zoals ik ook deed met mijn speelfilm Malcolm X. Je hoopt mensen de ogen te openen. Dat ze meer willen weten en zelf op onderzoek uitgaan. Ik denk dat dat gelukt is; ik heb in twintig jaar nog nooit zo veel reacties gehad op een film.’

In When the Levees Broke is een hemeltergende montage te zien van in het water dobberende lijken – beelden die nooit te zien zijn geweest op de Amerikaanse televisie. ‘Ze lagen er dagen, weken. Maar de Amerikanen kregen het niet te zien. Ook dat is niets nieuws; er zijn zoveel dingen niet te zien op de televisie. Je ziet ook geen lijken terugkomen uit Irak.’

Lee laat ook de blanke man aan het woord die ‘Go Fuck Yourself, Mr. Cheney’ riep toen de vice-president de rampplek bezocht, en hij toont het fragment uit een ABC-show waarin de rapper Kayne West zegt dat Bush niet van zwarten houdt. ‘Hij heeft gelijk. Daarom zit het in de film. Ras en sociale klasse vormen een dodelijke combinatie. Na twaalf dagen kwam Bush pas voor het eerst kijken. Een schandaal; als het hem echt iets zou doen, was hij er binnen een dag geweest.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden