Interview

'Ik ben nog geen Madonna, hoor'

Met Art Angels heeft de Canadese Claire Boucher, oftewel Grimes, een fantastische popplaat gemaakt, die van haar niet zo mag heten. Ze haat hokjes en omarmt onafhankelijkheid net zo hartstochtelijk als glamour. V laat haar zichzelf verklaren.

Grimes (Claire Boucher): `Ik ben nog geen Madonna, hoor.' Beeld Valentina Vos

'Pop, ik?' Grimes trekt een grimas alsof ze iets heel vies heeft moeten doorslikken. 'Nee, popmuziek wordt gemaakt door een team van soms tientallen mannen, altijd mannen, die weten wat goed is voor de zanger of zangeres door wie ze zijn ingehuurd. Zij bepalen alles, de ster hoeft de liedjes alleen maar in te zingen. Zo werkt pop. Maar ik niet.'

De 27 jaar oude Canadese Claire Boucher, die sinds haar 19de werkt onder de naam Grimes, heeft met haar vierde plaat Art Angels een ijzersterke liedjesplaat afgeleverd waarop zo ongeveer de hele vrouwenpopgeschiedenis is terug te horen. Maar noem haar muziek vooral geen pop. Dat roept maar verkeerde associaties op. 'Ik doe alles alleen. Muziek, teksten, zang, productie. Alles. Ik ben een echte independent, maar noem me ook maar geen indie. Want dan denkt iedereen aan sneue jongetjes die een beetje herrie op hun gitaren willen maken.'

Goed, we houden het er in haar Parijse hotelkamer op dat Grimes een onafhankelijke muzikant is die precies weet wat ze wil: popliedjes zingen. Want al zegt ze het zelf niet te maken, ze houdt wel van pop. Vooral als die zo pakkend klinkt als de beste hits van Katy Perry en Taylor Swift nu of die van Mariah Carey en Madonna een paar decennia eerder.

Die liefde hoor je terug in haar muziek. Waar Grimes de liedjes op haar vorige, alom bejubelde plaat Visions (2012) liet begeleiden door donkere beats en elektronica, is het geluid van Art Angels kleurrijker, voller en energieker.

Onecht

Maar de grootste verandering zit hem in Grimes' zang. Die klinkt drukker, feller en zelfverzekerder. Grimes zingt een beetje afgeknepen en vervormt of dubbelt haar stem elektronisch. Dat heeft iets kunstmatigs, maar je pikt het omdat stem en arrangementen een geheel vormen. Waar veel zangeressen met soulvolle stembuigingen graag warm en menselijk willen klinken, lijkt alles aan Grimes onecht maar niet minder fascinerend.

Ze heeft iets schreeuwerigs maar giert nooit uit de bocht met al te geëxalteerde uithalen. Elke zweem naar soul lijkt uit haar hoge, pregnante stem gefilterd en dat is even wennen. Maar wie warme, menselijke liedjes wil horen, moet niet bij Grimes aankloppen. Zij bevindt zich, zoals ze grif toegeeft, in een ander, druk en gejaagd universum, waar alles er net een tandje sneller en hysterischer aan toe gaat dan hier.

'Ik hou van excentrieke kunst. Ik begon ooit als illustrator en maakte ook altijd een beetje schreeuwerige affiches. Madonna en Lady Gaga zijn voorbeelden omdat zij zich oprichtten uit de grauwe omgeving en van zichzelf een soort kunstwerk maakten. Ze lieten de hele wereld zien dat ze er waren. Maar wie ze precies waren, dat lieten ze ongewis.'

Eigenzinnig

En wie is Claire Boucher, oftewel Grimes zelf precies? 'Iemand die thuis nooit naar de tv mocht kijken en geen radio luisterde. Ik hoorde voor het eerst Britney Spears en Mariah Carey toen ik al volwassen was.'

Misschien dat ze daarom wel zo dol is op hun meidenpop, want 'ik heb natuurlijk iets in te halen'. Maar bepaald ongelukkig was haar jeugd niet. 'Ik had het prima naar mijn zin. Tekende en schreef veel en trok opgewekt naar Montreal om psychologie te gaan studeren.'

Daar ontmoette Boucher precies de juiste mensen. 'Maar niet uit academisch oogpunt', lacht ze. 'Iedereen die iets artistiekerigs in zich had, trok begin deze eeuw naar Montreal. Het was er goedkoop en wie muziek wilde maken, kon kiezen uit talloze oefenruimtes en podia.'

En, niet onbelangrijk, iedereen deed iets eigenzinnigs. 'Geen band klonk hetzelfde, geen kunstenaar schilderde hetzelfde.'

Cultureel broeinest

Begin deze eeuw ontpopte Montreal zich door goedkope huren en veel leegstaande panden als een broedplaats voor creativiteit. Met een Canadese overheid die subsidie verstrekte aan bands en artiesten op tournee in het buitenland, ontstond er een gunstig klimaat voor popmuziek. De belangrijkste band die hiervan kon profiteren was Arcade Fire.

Ook Grimes kwam in de goede tijd naar Montreal, waar ze in de popmuziek werd ingewijd. Maar na haar eerste successen trof ze in de stad vooral desinteresse en jaloezie aan. 'Wie succesvol wordt, is verdacht. Het artistieke klimaat is er nu compleet verzuurd.'

Geslaagde plaat

Zelf kwam Grimes, zoals ze zich al snel ging noemen, terecht in een alternatieve noise-achtige muzikantengroep. 'Alles gebeurde toevallig. Er was een keer ergens een vrouwenstem nodig en dat soort dingen. Voor ik het wist mocht ik zelf een plaat maken.'

Grimes viel meteen op tussen alle herrie makende jongens. Haar stem was bijzonder en haar uit gemakzucht gekozen elektronische begeleiding paste goed bij die wat kille zang.

'Ik kon niks, maar wist me snel te redden met computers. Hoewel, als ik nu terugluister dan hoor ik echt dat alle liedjes begonnen met een bepaalde sound of beat, waarbij ik later de liedjes bedacht. Dat is nu andersom. Voor Art Angels had ik eerst de liedjes klaar, daarna ging ik er muziek omheen bouwen. Dit is eigenlijk mijn eerste geslaagde plaat. Ik weet nu pas hoe het echt moet.'

Ook haar doorbraakalbum Visions beschouwt Grimes als 'te gehaast in elkaar gezet'. 'Het werd een groot succes, maar ik had er meer van kunnen maken. De liedjes klonken te veel in zichzelf gekeerd.'

Beeld Valentia Vos

Niet goed genoeg

Visions en de ervan afkomstige single Oblivion prijkten eind 2012 hoog op de jaarlijsten van internationaal toonaangevende (indierock)media als Pitchfork, Spin en de NME. Grimes was veel onderweg en schrok zich een hoedje toen ze terugkwam in het ooit zo hartelijke Montreal.

'Ik werd er gewoon weggekeken. De jongens die mijn eerste werk hadden uitgebracht, vonden dat ik artistiek uitverkoop had gedaan door bij 4 AD te tekenen. Nota bene een van de langst bestaande echt onafhankelijke labels. Ik begreep er niks van, maar de afgelopen vijf jaar is er immens veel veranderd in Montreal. Iedereen die een beetje succes had, is er vertrokken. Wat er nog zit, is verzuurd.'

Ook Grimes vertrok. Eerst naar het piepkleine Squamish in British Columbia. 'In complete afzondering werkte ik aan nieuw materiaal, maar ik gooide uiteindelijk alles weg. Gewoon niet goed genoeg.'

Beter verging het haar toen ze naar Los Angeles verhuisde, waar ze nu al weer een paar jaar woont met haar vriend. 'Ik zit er ook dichter bij de glamourwereld, die me op een bepaalde manier altijd ook wel aanspreekt.'

Dj Grimes

Want, zo mogen we best weten, hoe graag ze zichzelf ook als indie-artiest ziet en hoe blij ze ook is met haar plek op het indie-label 4 AD, dat haar volledige artistieke vrijheid geeft, ze is niet vies van een beetje luxe en een celibritybehandeling op zijn tijd.

'Kijk, het is moeilijk voor een klein label als 4 AD om grote hits te scoren. En dan nog: wat levert het op. Geld verdien je in de muziek nu met optreden. Dat is nog altijd iets waaraan ik moet wennen. Dus moest ik wat anders gaan bedenken.'

Zo kwam Grimes in 2013 in contact met Roc Nation, het managementbedrijf van Jay Z. Dat was het niet ontgaan dat Grimes' album Visions wereldwijd aansloeg en dat Claire Boucher een veelzijdig artiest was met grote interesse voor mode en kunst.

'Ineens kreeg ik te maken met allerlei merken en fabrikanten die iets met me wilden. Louis Vuitton bijvoorbeeld. Dankzij dat merk zit ik hier en hoef ik me over het transport van die bagage daar straks geen zorgen te maken. Heerlijk.'

Grimes wijst naar de koffers in de gang van de grote suite die ze heeft betrokken in Le Bristol, een vijfsterrenhotel in hartje Parijs.' Ze pendelt op kosten van de tassen- en modegigant wat tussen Londen en Parijs. 'Ja, als Grimes. Maar niet de zangeres maar de dj Grimes. Ze regelen het een na het andere celibrityfeestje voor me. Geweldig, ik kijk mijn ogen uit.'

Luxeleventje

Nee, een echte dj wil Grimes zichzelf niet noemen. Maar, zo legt ze uit, er zijn nu eenmaal veel rijken in de mode- en designwereld die het cool vinden als een hippe muzikant als Grimes de dj op hun feestje is.

'Iedereen zou worden uitgejoeld als die in augustus Mariah Careys All I Want For Christmas draait, en dat is mij op Ibiza ook overkomen. Maar als ik het op dit soort feestjes doe, staan ze te springen van enthousiasme. Zo gaat dat in die kringen.'

Dus het luxeleventje dat Grimes nu kan leiden, heeft ze niet te danken aan haar muziek?

'Welnee joh. Met vier man eerste klas op reis en verblijven in dure hotels? Ik ben nog geen Madonna, hoor. Maar het verschil tussen de mode- en de muziekwereld is voor mij dat ik bij mode maar beter voor de hoogst biedende kan gaan, terwijl ik in de muziek altijd voor de grootste onafhankelijkheid zal kiezen.'

Dus maakt Grimes muziek die ze niet zomaar 'pop' wil noemen voor een klein platenlabel, en laat ze zich in de watten leggen door luxe merken als Louis Vuitton.

'Ach, dat laatste is tijdelijk, dat weet ik zelf ook wel. Maar ik geniet er nog maar even van. Volgend jaar hebben ze weer een andere ster-dj. Uiteindelijk hoop ik dat mijn Grimes-muziek me eenzelfde soort luxe kan permitteren. Nee, dat zeg ik verkeerd. Geen luxe, maar financiële onafhankelijkheid.'

Grimes treedt zondag 28/2 op in Paradiso, Amsterdam (uitverkocht).

'Opwindendste artiest van haar generatie'

Grote commerciële hitsuccessen heeft Grimes nog niet gehad, maar goede kritieken genoeg. Bij het verschijnen, begin 2012, van Grimes' derde album Visions werd de toen 23-jarige zangeres bedolven onder superlatieven. Niet alleen op hippe indieblogs als Pitchfork of Stereogum, maar ook door kranten als The New York Times en The Guardian. Visions prijkte hoog op alle jaarlijstjes, en het liedje Oblivion van die plaat werd eind 2014 door Pitchfork benoemd tot belangrijkste nummer van de eerste helft van dit decennium. De ontvangst van Art Angels was al even enthousiast. De website Metacritic berekende een gemiddeld cijfer van 8,8 uit alle recensies. Hoewel te laat verschenen (december) voor de meeste jaarlijstjes, haalde het album de derde plek bij Pitchfork en werd het verkozen tot plaat van het jaar bij Stereogum en de New Musical Express, die haar uitriep tot 'opwindendste artiest van een generatie.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden