'Iedereen wil fotomuseum in Amsterdam'

Een nieuw fotografiemuseum moet in Amsterdam komen, zo heeft het Prins Bernhard Fonds maandagavond besloten. Directeur J. H. MEERDINK van het fonds: 'In Rotterdam is de fotografie onvoldoende tot bloei gekomen.'..

EEN BEETJE ongelukkig was het wel, dat juist de voorzitter van het Prins Bernhard Fonds (PBF) maandag wereldkundig mocht maken dat het fonds Amsterdam heeft verkozen boven Rotterdam als de vestigingsplaats voor het nieuwe fotografiemuseum. Want laat de voorzitter van het PBF nou ook burgemeester zijn van Amsterdam.

Directeur J. H. Meerdink van het PBF begrijpt dat de dubbelfunctie van Schelto Patijn vreemd kan zijn overgekomen, zeker in het gekwetste Rotterdam. 'Maar ik kan onder ede verklaren dat Patijn met het Instituut Collectie Nederland geen contact heeft gehad over het ICN-advies om het museum in Amsterdam te vestigen. Bovendien heeft het PBF zeer capabele bestuursleden, die hem desnoods hadden kunnen corrigeren. Dat is niet nodig geweest.'

Het gevecht tussen Rotterdam, dat al twee landelijke fotografie-instellingen huisvest, en Amsterdam kreeg de afgelopen week zijn ontknoping. Vorige week presenteerde het ICN zijn definitieve voorstel aan het PBF, om het Wertheimerlegaat dat het fonds mag besteden aan een fotomuseum in te zetten voor een Nederlands Centrum voor Fotografie in Amsterdam. Maandag nam het PBF dat voorstel over. Begin juni had het ICN, in een voorlopig plan, er nog voor gepleit het Nederlands Foto Instituut (NFI) en het archief (NFA) in Rotterdam te laten zitten, en alleen een expositieruimte in Amsterdam te stichten. Nu moeten de twee instellingen, vindt het ICN, toch naar Amsterdam verkassen.

Meerdink: 'Het ICN heeft inderdaad een tournure gemaakt. Met het eerste plan was ik niet zo gelukkig. Het leek er op dat de kool en de geit werden gespaard. Het definitieve voorstel van het ICN is de verwoording van wat vrijwel alle fotografen en de mensen bij de foto-instellingen in hun hart vinden: dat Amsterdam de meest logische vestigingsplaats is voor één centraal instituut. Het ICN heeft uiteindelijk het lef gehad te doen wat nodig is.'

Rotterdam heeft volgens Meerdink de afgelopen jaren niet kunnen aantonen dat een fotomuseum daar op zijn plaats is. 'Het valt niet te ontkennen dat het NFI in Rotterdam onvoldoende tot bloei is gekomen. Hoeveel bezoekers trekt het NFI, 17 duizend per jaar? Het hadden er misschien ook 170 duizend kunnen zijn. Over de volle breedte hebben de instellingen gezegd: dat moet beter. Rotterdam erkent dat ook.'

Het PBF zal een kleine commissie instellen die nu het plan voor het fotomuseum in Amsterdam moet concretiseren. Binnen een half jaar moet zij rapporteren. 'Nee, namen kan ik nog niet geven', zegt Meerdink. Zou Felix Rottenberg er in kunnen zitten, die eerder deze maand de vergadering van de belangrijke foto-instellingen in de Haagse sociëteit De Witte voorzat? 'Rottenberg moet het vanwege zijn kwestbare gezondheid rustig aandoen. Maar iemand van zijn postuur, die toegang heeft tot Nuis en met gezag kan opereren, is noodzakelijk.'

Iemand die over goeie connecties beschikt met Nuis, of diens opvolger op het departement van Cultuur, zal hard nodig zijn om het ministerie van OC & W te overtuigen akkoord te gaan met verhuizing van NFI en NFA naar Amsterdam. Al in maart heeft Nuis het fonds in een kort briefje laten weten dat hij daar 'vooralsnog' niets in ziet.

Dat standpunt herhaalde OC & W gisteren, maar Meerdink laat zich daardoor niet uit het veld slaan. 'We hebben dat briefje niet opgevat als een blokkade. Ik kan me nauwelijks voorstellen dat het ministerie een initiatief dat in brede kring wordt gedragen niet zou ondersteunen. NFI en NFA zijn destijds vanwege cultuurspreiding in Rotterdam gevestigd. Dan had de cultuur ook gespréid moeten worden. Dat lijkt, gezien de bezoekersaantallen in Rotterdam, niet echt gebeurd.'

Wil het Nederlands Centrum voor Fotografie daadwerkelijk tot stand komen, dan zullen de gemeente Amsterdam en het ministerie in de buidel moeten tasten. Meerdink: 'Amsterdam zal minimaal hetzelfde moeten bijleggen als wat Rotterdam nu voor NFI en NFA over heeft. En de rijksoverheid moet minstens met eenzelfde bedrag over de brug komen.'

Financiers overtuigen, het geschikte pand zoeken - misschien het Muziekcentrum op de IJ-oever, zoals Amsterdam nu voorstelt? -, de verdeelde foto-instellingen op één lijn brengen: hoe lang gaat dat duren? Meerdink: 'Ik ben een optimist. Maar eer het museum zijn deuren opent, zijn we zeker twee, drie jaar verder.'

Arno Haijtema

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden