ColumnMerlijn Kerkhof

Iedereen moet zich aansluiten bij een koor

null Beeld

Wekelijks neemt Bor Beekman, Robert van Gijssel, Merlijn Kerkhof, Anna van Leeuwen of Herien Wensink stelling in de wereld van film, ­muziek, theater of beeldende kunst.

Het was een van de beste besluiten die ik ooit heb genomen. Een studiegenoot wees me erop: ze hadden nog mannen nodig bij haar koor, vooral tenoren (de hoger zingende types). Als ze een koorlid binnen zou halen, zou ze daar een slagroomtaart voor krijgen. Goede deal, leek me, en ik gunde haar die taart. Bovendien: ik draaide toch de hele tijd Bach? Dat koor en orkest (een ‘oratoriumvereniging’) voert ieder jaar een van Bachs grote koorwerken uit: de Matthäus-Passion, de Johannes-Passion of de Mis in b-klein, beter bekend als de Hohe Messe, waarin Bach zijn geniaalste muziek verzamelde. De laatste was als eerste aan de beurt.

Op een donderdagavond meldde ik me bij het USKO, het Utrechts Studenten Koor en Orkest, in Parnassos, het cultureel centrum van de universiteit. Dat ik geen geweldige zanger was, maakte niet uit. De filosofie van het USKO, vlak na de oorlog opgericht door dirigent, klavecinist en schrijver Hans Brandts Buys (eigenlijk Johann Sebastian Brandts Buys), was dat iedereen mee moest kunnen doen, omdat iedereen Bach moest leren kennen. Alleen voor het orkest waren er audities. De onervaren zangers konden zich aan de betere optrekken, of zich achter hen verschuilen. Het was ook nog eens gezellig. Natuurlijk ging ik erbij.

Jaarlijks was er rond Oud en Nieuw een kamp. Bij die gelegenheid werden Bachs noten erin gestampt. En in de passietijd of in de zomer (in het geval van de Hohe Messe) was er een buitenlandse tournee. Zo zong ik als nietige amateur toch mooi in de Madeleine in Parijs. (We deden overigens nog twee andere programma’s per jaar, want hoe goed Bach is, weet je pas als je de mindere goden zingt.)

Pas nu zie ik in hoe bijzonder het was. Een diversere club dan een studentenvereniging, want alle studies waren wel zo’n beetje vertegenwoordigd; de achtergrond van de leden varieerde van Vrije School tot Gereformeerde Bond. Bach bleek de allesbinder. Nog vaak als ik door de stad fiets, dringt zich plotseling een Bach-frase aan me op. Mochten ineens alle partituren van de Hohe Messe verdwijnen, dan zullen wij, Uskieten, het stuk moeiteloos reconstrueren.

Muziek zelf uitvoeren is de beste manier om muziek te leren kennen, en een complex stuk als de Hohe Messe geeft zijn geheimen niet direct prijs. Gelukkig hebben we in Nederland veel amateurkoren, voor elk genre en voor elk niveau: voor corona zongen er in Nederland een miljoen mensen in koorverband. Ik heb het afgelopen jaar veel aan die koren gedacht die niet of alleen onder voorwaarden en met kunstgrepen (Zoom) mochten zingen. Iets met verhoogd besmettingsrisico en, helaas, een paar flinke corona-uitbraken, ook bij professionele koren.

Sinds 26 juni is zingen in koren weer toegestaan, mits op anderhalve meter. Maar het is de vraag wat de gevolgen zijn van vijftien maanden min-of-meer-stilstand. En durven de ouderen nog?

Zeker tegen studenten zou ik zeggen: ga bij een koor. Ga bij het USKO of een club die erop lijkt. Goede kans dat je er beste vrienden aan over houdt. En, sorry als ik pathetisch overkom, muziek die altijd bij je blijft.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden