Column Muziek volgens Robert van Gijssel

Iedereen kan wat leren van de beschaafde gedachtewisseling tussen Brian Eno en Nick Cave

Wekelijks neemt Bor Beekman, Robert van Gijssel, Merlijn Kerkhof, Rutger Pontzen of Herien Wensink stelling in de wereld van film, ­muziek, theater of beeldende kunst.

Beeld Berto Martínez

Stelling: Iedereen zou ‘ruzie’ moeten maken als Nick Cave en Brian Eno 

Ik wil de warme gloed van de feestmaand natuurlijk niet weg laten tochten, maar ga u hier toch even waarschuwen. Er wacht ons in 2019 een rumoerig politiek popjaar en daar kunt u zich beter schrap voor zetten. En nee, het gaat hier niet over de Brexit en wat dat Europese drama gaat betekenen voor Britse bandjes die hier willen spelen en Nederlandse bandjes die daar willen spelen. Dat komt nog.

We gaan wat vooruitblikken op het grootste Europese pop- en tv-evenement, jawel, het Eurovisie Songfestival. We hadden het allemaal natuurlijk naar een donker hoekje van het bewustzijn verbannen, zo van: duurt nog even en wordt veel te ingewikkeld. Maar richting jaarwisseling kan het opiniërende deel der wereld er niet langer omheen. Het Eurovisie Songfestival wordt in mei 2019 namelijk gehouden in Tel Aviv. In Israël dus, omdat Europa het dit jaar nodig vond een zingende kip genaamd Netta tot winnaar uit te roepen. 

Daar zijn we mooi klaar mee. Eén troost: het feestje wordt niet gevierd in Jeruzalem, wat de winnende Israëlische zangeres bij haar vreugdedans nog zo provocatief in de camera had geschreeuwd. ‘Next time in Jerusalem’, weet u nog? De bewoners van de eeuwig rumoerige stad renden vast in paniek de straat op. Niet nog meer herrie.

Maar Tel Aviv is ernstig genoeg. Al jaren is de bevlogen actiegroep BDS (Boycott, Divestment, Sanctions) bezig een boycot tegen Israël op poten te zetten, die vooral ook artiesten ervan moet overtuigen dat ze niet in het land moeten optreden. Popsterren die Israël wel opnemen in het tourschema kunnen heftige protesten verwachten. 

Een compleet, vijf dagen durend festival in Tel Aviv is zo’n beetje het ergste wat BDS kon overkomen. Dus werd in juni al een boycot-oproep uitgevaardigd. Het is nu nog wat stil rond die boycot, maar in januari zal de strijd oplaaien. De grote lijnen van het debat kunnen we uittekenen. De ene partij gaat zeggen dat in een land dat een bevolkingsgroep onderdrukt, geen vrolijke concerten mogen worden gevierd. De andere partij gaat terugroepen dat juist de kunst niet het zwijgen mag worden opgelegd en dat er ook driftig wordt opgetreden in Rusland en Turkije en of dat dan niet een tikje hypocriet is? Het volume én de gevoelstemperatuur zullen hoog oplopen, natuurlijk vooral op sociale media.

En daarom is de gedachtewisseling tussen Brian Eno en Nick Cave, die deze week met de wereld werd gedeeld, zo inspirerend. De Australische zanger Nick Cave treedt soms op in Israël. Daar heeft hij zijn redenen voor. De Britse geluidskunstenaar Brian Eno treedt niet op in Israël, en daar heeft hij ook zijn redenen voor. Het leek Eno een poging waard Nick Cave aan zijn kant te krijgen, dus stuurde hij een email. Inderdaad: een email, vermomd als een keurige brief met als aanhef: geachte heer Cave. Heer Cave gaf antwoord, en het meningsverschil werd gedeeld met het publiek. Opdat wij kunnen leren.

Eno vraagt Cave of hij zijn positie wil heroverwegen en wil opkomen voor de vrijheid. Cave schrijft terug dat hij zich juist wenst te keren tegen iedereen die kunstenaars het zwijgen wil opleggen. Waarop Eno weer laat weten dat Cave het volste recht heeft zelf zijn conclusies te trekken. Hetgeen Cave de uitspraak ontlokt dat hij het prettig heeft gevonden zijn kijk op de zaak wat te kunnen verduidelijken, et cetera. 

Geen geschreeuw, een beleefde uiteenzetting van standpunten, wederzijds respect en een een beleefde handdruk tot slot. Als we nu allemaal eens op deze manier ‘ruzie’ gaan maken, zou het dan toch nog goedkomen met de wereld?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.