I, Tonya is prettig verwarrend en roept vragen op over roem, slachtofferschap, media en sensatiezucht

I, Tonya toont dat het geen bal uitmaakt wat je talent is als de media hun oordeel al klaar hebben. De film roept vragen op over de menselijke behoefte aan rechtlijnige verhalen.

I, Tonya

'Gebaseerd op de ironie-loze, compleet tegenstrijdige en volledig op waarheid berustende interviews met Tonya Harding en Jeff Gillooly' - zo begint I, Tonya. De mededeling valt op twee manieren te interpreteren. Eén: alle krankzinnigheid die volgt, is echt gebeurd. Twee: het is onmogelijk precies te achterhalen wat waar is en wat niet.

Het klopt allebei: I, Tonya is een biopic over Harding, de eerste vrouw die een drievoudige axel wist te springen in de Amerikaanse kunstschaatscompetitie. Dat weet bijna niemand. Wat veel meer mensen weten, is dat haar ex-echtgenoot iemand inhuurde die Tonya's rivale Nancy Kerrigan met een metalen staaf op haar knie sloeg, om haar uit te schakelen voor de Olympische Spelen in 1994.

Het 'incident' noemen de hoofdrolspelers het in I, Tonya, maar wat daaraan voorafgaat, is interessanter. Het is het verhaal van Harding, vanaf het moment dat ze op 4-jarige leeftijd door haar heks van een moeder op het ijs werd gezet. Ze is minstens zo goed als de rest en stukken sterker, maar Tonya, zelfverklaard white trash, past niet tussen de tuttige ijsdansmeisjes. I, Tonya is geen verhaal waarin deze underdog zichzelf weet te bewijzen; deze film onderstreept dat het geen bal uitmaakt wat je wel of niet kunt als de media en het publiek hun oordeel al klaar hebben.

Dat is dan ook meteen zo'n beetje het enige waarover de hoofdrolspelers (Tonya, haar moeder en Jeff) het eens zijn en I, Tonya speelt een ingenieus spelletje met hun welles-nietes-verhalen. De film is deels een nep-documentaire, waarin de personages hun eigen visie uit de doeken doen. Ook doorbreken ze regelmatig de 'vierde wand': 'Dit is zeker niet gebeurd', aldus Tonya, die haar echtgenoot achterna zit met een geweer.

I, Tonya

Drama

****

Regie Craig Gillespie

Met Margot Robbie, Allison Janney, Sebastian Stan

120 min., in 64 zalen.

Ingewikkeld is dat I, Tonya een triest verhaal over huiselijk geweld presenteert als klucht, bevolkt door idiote figuren aan de onderkant van de Amerikaanse samenleving en met een slachtoffer dat nooit zielig in een hoekje kruipt. Het werkt, omdat actrice Margot Robbie fantastisch is als de grofgebekte Harding. Ondanks foute glitterpakjes en slechte permanentjes wordt zij nooit een simpele karikatuur. De onsentimentele Allison Janney is fenomenaal als Hardings moeder: tegelijkertijd komisch en wreed. Beide actrices zijn terecht genomineerd voor een Oscar.

I, Tonya is prettig verwarrend en roept vragen op over roem, slachtofferschap, media, sensatiezucht en de menselijke behoefte aan rechtlijnige verhalen. Dat ambivalente verdampt op het einde, als het aankomt op 'het incident'. Dan wordt Harding wel heel makkelijk een slachtoffer van een koddige operatie, uitgevoerd door stuntelende criminelen. Dan ook is I, Tonya opeens de vlakke Burn After Reading-kloon die het daarvoor net niet was.

Dat voelt oneerlijk tegenover Kerrigan. Maar het onderstreept ook hoe vernuftig het evenwicht tussen trashy en tragisch in I, Tonya is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.