Hubert Lampo (85) was bijna vergeten

Door de kritiek was hij al decennia afgeschreven, maar lezers heeft romancier-essayist Hubert Lampo altijd gehouden – in ieder geval van zijn ‘magisch-realistische’ bestseller De komst van Joachim Stiller....

Zijn befaamde stadgenoot Willem Elsschot leerde hem nog de pijp stoppen, maar de naam van zijn generatiegenoot en populaire collega Hugo Claus kon je in zijn bijzijn beter niet noemen: Hubert Lampo, de woensdagochtend overleden Vlaamse magisch-realistische auteur, heeft bij leven moeten meemaken hoe zijn reputatie kelderde van mogelijke Nobelprijskandidaat tot bijna vergeten scribent. Op één titel na: De komst van Joachim Stiller, de roman uit 1960 die de ereburger van de Kempense gemeente Grobbendonk wellicht van de vergetelheid zal redden. Hij won er in 1963 de Vlaamse staatsprijs voor Scheppend Proza mee, later werd het verfilmd door Harry Kümel.

Op dit moment kan Lampo’s uitgever Meulenhoff twee van zijn tientallen boeken vanaf zijn debuut uit 1943 leveren; dat ene bekende (43 drukken) over de Antwerpse journalist Freek Groenevelt die in contact komt met een raadselachtige messias-figuur, en de bloemlezing Heimwee naar de Sterren (2003), waarin het succesboek ook weer is opgenomen.

Verdwenen lijken al die andere titels, waar in de jaren zestig en zeventig veel lezers (onder wie talloze middelbare scholieren) mee wegliepen, zoals Terugkeer naar Atlantis (1953), De ring van Möbius (1967), De zwanen van Stonehenge (1972) en Joachim Stiller en ik (1978). Critici verweten Lampo oeverloosheid, hij verweet hen een incompetente mafia te vormen; tussen deze kampen kwam het nooit meer goed. Criticus Bas Heijne probeerde in 1996 zelfs de resterende klassieker omver te kegelen (‘trukendoos’, ‘effectbejag’, ‘parapsychologische hutsekluts’), maar Lampo’s eerste magisch-realistische proeve blijkt vooralsnog onaantastbaar. Lampo schreef De komst van Joachim Stiller spontaan, wellicht uit angstgevoelens die de Koude Oorlog bij hem veroorzaakte. De hoop op verlossing, de magische wereld achter de vertrouwde, de archetypen herkende hij daarna pas bij de psycholoog C.G. Jung.

Precies om die thematiek sluit hij goed aan bij de huidige belangstelling voor spiritueel getinte spannende verhalen, meent het Hubert Lampo Genootschap, dat in 2003 werd opgericht. Op 27 mei nog liepen dertig pelgrims achter zoon Jan Lampo door Antwerpen, of liever: door het verzonken werk van vader Hubert.

Gisteren liet genootschapsvoorzitter Heiko ter Horst weten dat de kleine en aimabele schrijver tot voor kort bomen kon opzetten over koning Arthur en mystiek. De dood van Lampo overviel ingewijden niet: al een jaar verbleef hij in een verzorgingstehuis.

‘Vriendschap van mijn lezers is het belangrijkste’, vond Lampo, die na dit leven niets verwachtte: ‘En als we terugkomen, zullen we het niet weten.’

Hubert Lampo (ANP) Beeld
Hubert Lampo (ANP)
Vlaamse auteur Hubert Lampo (ANP) Beeld
Vlaamse auteur Hubert Lampo (ANP)
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden