Drama

Howl

Franco excelleert op alle fronten

Het is vast een unicum, een rechtzaak die neerkomt op de intense bespreking van een twintig pagina's tellend gedicht. Maar wat een schouwspel levert het op in Howl, dat niet alleen een meeslepende verbeelding van Allen Ginsbergs revolutionaire, gelijknamige gedicht wil zijn, maar ook uitvoerig stilstaat bij het proces dat in 1957 rond het werk werd opgetrokken. Howl is met zijn taalgebruik en de vele suggestieve beschrijvingen van seks ronduit obsceen, stelde het OM. Los van de artistieke waarde verdient ook een weerbarstige stem als die van Ginsberg het om in alle vrijheid gehoord te worden, bepleitte de verdediging. Filmmakers Epstein en Friedman wierpen zich met met documentaires als The Celluloid Closet (1995) en The Times of Harvey Milk (1984) op als chroniqueurs van de recente Amerikaanse geschiedenis van de homoseksualiteit. In Howl maken ze even dankbaar gebruik van interviews en rechtbankverslagen als van het gedicht, en gaat het hen evenzeer om het gedicht als om Ginsbergs gevecht met zijn homoseksualiteit. Terwijl animatie-sequenties het gedicht zinderend visualiseren, vol apocalyptische panorama's en surrealistische seks, bieden de rechtbankscènes minstens zoveel spektakel; maar dan dankzij het spel van rasacteurs als Jon Hamm en David Strathairn, die de strafrechtelijke exegese van het gedicht even sober als spannend opvoeren; alsof niet een gedicht, maar een moordverdachte in de beklaagdenbank zit.

Het beste acteerwerk levert James Franco als de jonge, nog niet wereldberoemde Ginsberg. Afwezig tijdens het proces, maar middelpunt van alle aandacht wanneer hij in een rokerig café, voor een publiek vol aanstaande Beat Generation-beroemdheden als Jack Kerouac en Neal Cassady, zijn gedicht voordraagt. In authentiek aanvoelende interview-sessies vertelt Ginsberg daarnaast over zijn niet aflatende worsteling met zijn homoseksualiteit; en bekent hij dat hij Howl eerst niet wou publiceren uit angst voor het oordeel van zijn vader.

Franco excelleert op alle fronten, beschikkend over een grandioos gevoel voor timing, dictie en lichaamsbeweging. Wanneer Ginsberg vertelt over zijn psychotherapeut, geloof je bijna dat Franco die therapeut zelf heeft gekend - zo soepel glipt hij in Ginsbergs huid.

Helemaal evenwichtig is de film niet; hij raakt net iets te versnipperd met al die verschillende vertel-niveaus, en de animatie-sequenties, hoe virtuoos ze ook mogen zijn, volgen Ginsbergs hallucinante woorden vaak veel te letterlijk. Maar op de beste momenten grijpen alle lagen wonderwel in elkaar, en ontstaat een volle en prikkelende interpretatie van het gedicht. Mooi hoe dezelfde strofen van animatie naar rechtbank worden getild, en dan een compleet andere, frisse klank krijgen. Je krijgt er hoe dan ook zin van om zelf aan het lezen te slaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden