Interview Frank Jochemsen en Rob van Dijk

‘Hovink was een vreselijk goede zangeres die zich echt helemaal verliest in wat ze zingt’

De vroeggestorven zangeres Rita Hovink werd bekend met smartlappen, maar had meer in haar mars. Dat bewijst de heruitgave van haar jazzplaat Love Me or Leave Me.

De Nederlandse zangeres Rita Hovink. Beeld Hollandse Hoogte / Spaarnestad Photo

Rita Hovink kennen we vooral van Nederlandstalige hits uit de jaren zeventig. Ay Dolores, Antonio en vooral de prachtige smartlap Laat me alleen zijn onverwoestbare klassiekers in het Hollandse repertoire geworden. Maar lang heeft Hovink niet van het succes kunnen genieten, want in 1979 overleed ze aan kanker, slechts 35 jaar oud.

Laat me alleen heeft inmiddels de status van een evergreen, maar dat Hovink eigenlijk jazz-zangeres had willen worden is minder bekend. Het liefst zong ze jazzrepertoire, en in 1969 kreeg ze zelfs carte blanche van platenmaatschappij Phonogram om een jazz-lp op te nemen.

Die plaat, Love Me or Leave Me werd gemaakt, maar flopte genadeloos. De plaat geniet onder connaisseurs een zekere status als collector’s item. Op platenbeurzen kom je nog wel eens een exemplaar tegen, maar daarvoor moet al snel honderden euro’s worden neergeteld.

Het nalatenschap van Rita Hovink

Het is aan de ijver en het doorzettingsvermogen van journalist Frank Jochemsen te danken dat de plaat nu na vijftig jaar weer beschikbaar is. Op vinyl, gestoken in een prachtige hoes waarvoor hetzelfde portret kon worden gebruikt als vijftig jaar geleden. Zoals ook de originele mastertape naar lp (en ingesloten cd) kon worden overgezet. Beide zijn gevonden in de nalatenschap van Rita Hovink.

Jochemsen: ‘Ik ben al jaren door Hovink gefascineerd. Een vreselijk goede zangeres die zich echt helemaal verliest in wat ze zingt.’ Ook Jochemsen kende aanvankelijk alleen haar Nederlandstalige werk. ‘Bewerkingen van Italiaanse smartlappen waarmee ze André Hazes eigenlijk voor was.’ Maar toen hij een jaar of tien geleden op een platenbeurs tegen de lp Love Me or Leave Me aanliep, raakte hij door Hovink geobsedeerd. ‘Een van mijn lievelingsliedjes was Love Me or Leave Me door Nina Simone en daar stond ineens een plaat met datzelfde nummer door Rita fucking Hovink.’

Jochemsen kon de lp dan wel niet betalen, maar hij ging wel op onderzoek uit. Waar kwam die plaat vandaan en waar was-ie gebleven? Zo kwam hij in 2010 bij de dochter van Hovink terecht, die had een doos waarin onder meer een tape zat en dia’s met materiaal voor de hoesfoto’s. ‘Heel ongebruikelijk dat een platenmaatschappij dit aan de artiest mee had gegeven. Hier moest ik iets mee doen.’

Het zou nog meer dan acht jaar duren voordat Jochemsen, mede-eigenaar van het kleine, in jazz-platen gespecialiseerde 678-records, een licentiedeal kreeg van de huidige rechthebbende platenmaatschappij Universal. Maar nu is-ie er dan, een verbluffend mooi album. Niet alleen zingt Hovink met haar wat rokerige, romige stem liedjes als Softly as a Morning Sunrise en What a Wonderful World prachtig soepel en losjes, ook de begeleiding is wonderschoon.

Een geweldig mens

Medeverantwoordelijk daarvoor was toetsenist Rob van Dijk die met zijn trio de begeleidingsband vormde van Hovink. Van Dijk: ‘Ik werd destijds gebeld door producer Bert Schouten. Of ik een zangeres kon helpen met het maken van een jazzplaat. Ik kende Rita Hovink niet, maar vond het meteen een geweldig mens.’

En eentje ook die goed wist wat ze wilde, herinnert Van Dijk zich. ‘Iedere woensdagmiddag zocht ik haar op in Hilversum. Dan kwam ze met suggesties voor liedjes, waarbij ik dan arrangementen schreef.’

Er was veel geld, weet Van Dijk nog: ‘Ze had carte blanche gekregen. We konden iedereen vragen om mee te spelen. Ieder liedje kon zo zijn eigen aanvulling op mijn trio krijgen.’

Zelf suggereerde Hovink Robbie van Leeuwen van Shocking Blue op gitaar. ‘Ik was echter niet zo van de rockmuziek, dus ik stelde Wim Overgaauw voor en dat vond ze prima’, zegt Van Dijk. Zo vervoegden zich naast Overgaauw ook saxofonist Harry Verbeke, vibraharpist Carl Schulze en dwarsfluitist Thijs van Leer zich voor een of meerdere nummers in de Hilversumse Honingstraat, waar de plaat werd opgenomen.

Dat de sound van het album zo levendig en sprankelend is, komt volgens Van Dijk omdat alles in één keer live is opgenomen. ‘Alle muzikanten bij elkaar in de studio, zo kreeg je de juiste sfeer voor de plaat.’

Van Dijk beschouwt het eindresultaat als een van de beste dingen waaraan hij ooit heeft gewerkt. Waarom de plaat zo snel vergeten werd, weet hij niet, maar hij kijkt er ook niet van op. ‘Zo veel goede platen bereikten geen enkel publiek. Een lp kostte veel geld. Je had in die jaren voor een succesvolle jazzplaat echt een groot tv-programma nodig, anders wist niemand van het bestaan. De oplage was vaak niet hoger dan vijfhonderd stuks.’

Toch lijkt het er zelfs op alsof Love Me or Leave Me destijds de winkel niet heeft gehaald. Jochemsen: ‘Alle exemplaren waarvan ik het bestaan ken bevinden zich in collecties van muzikanten en andere professionals die hem om wat voor reden dan ook beroepshalve hebben gekregen.’

Dit jaar zou Hovink 75 zijn geworden. Van Dijk: ‘Een prachtvrouw in alle opzichten. Jammer dat we nooit meer hebben kunnen samenwerken. Toen de plaat klaar was, gingen we allebei naar huis. We hebben elkaar nooit meer gesproken.’

Rita Hovink: Love Me or Leave Me. (lp + cd) 678 Records.

Album cover van Love Me or Leave Me. Beeld rv
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden