100 jaar volkskrant

‘Houston, we hebben een probleem’, was het understatement van de dag

In een wekelijkse serie kijken we terug op hoe de Volkskrant de afgelopen 100 jaar verslag deed van historische gebeurtenissen. Deze week: de onfortuinlijke maanvlucht van 1970.

Voorpagina 15 april 1970 Beeld de Volkskrant
Voorpagina 15 april 1970Beeld de Volkskrant

Veel Amerikanen waren in 1970, een jaar na de eerste maanlanding, wel uitgekeken op het ruimtevaartprogramma van de NASA. Op 11 april beklaagden zij zich er massaal over dat de televisiestations hun normale programmering hadden onderbroken om beelden van de lancering van Apollo 13 te kunnen uitzenden. De Volkskrant was nog niet zo blasé. Op maandag de 13de opende de krant nog met gemengde berichten over de eerste dagen van de derde maanvlucht. Helemaal zonder problemen was die tot dan toe overigens niet verlopen. De middelste motor van de tweede trap van de Saturnus-raket was te vroeg stilgevallen, maar de uitval aan stuwkracht die daarvan het gevolg was ‘kon worden goedgemaakt door het langer laten werken van de buitenste motoren en de derde trap’.

Halverwege de maan leek zich een zekere loomheid meester te hebben gemaakt van de astronauten James (Jim) Lovell, Jack Swigert en Fred Haise. De ontkoppeling van het moederschip Odysseus met de stuwraket was vlekkeloos verlopen. Iedereen verwachtte veel van de experimenten die de komende dagen zouden worden uitgevoerd. Swigert liet Houston weten dat hij voor vertrek was vergeten zijn belastingaangifte in te vullen. Houston beloofde een goed woordje voor hem bij de Belastingdienst te zullen doen.

Briljante manoeuvre

Op 14 april zette Apollo 13 zijn ogenschijnlijke zegetocht voort op pagina 5. De Volkskrant berichtte dat de astronauten dankzij een briljante manoeuvre vier uur op hun tijdschema waren ingelopen, en dat ‘de grote dreun’ waardoor de astronauten waren opgeschrikt vermoedelijk was veroorzaakt door ‘een daling van de temperatuur in het elektrisch systeem’. ‘Sorry dat het niets belangrijks was’, meldde Houston.

De volgende dag wisten de lezers beter: een van de zuurstoftanks was ontploft, waardoor de elektriciteit in het moederschip was uitgevallen. ‘Houston, we hebben een probleem’, was het understatement van de dag. In afwachting van de vervroegde terugkeer naar de planeet Aarde, trok de bemanning zich terug in de (voor dit doel te kleine) maanlander Aquarius, die onbeschadigd was gebleven. De raketmotor van de Aquarius – ‘een fragiel reddingsbootje’ – moest worden ingeschakeld om aan de zwaartekracht van de maan te ontkomen. De terugkeer naar Aarde moest volgens een onbeproefde methode worden uitgevoerd.

Eventuele twijfels aan het welslagen van die manoeuvre werden niet geuit. Nochtans stelde de commentator van de Volkskrant in de rubriek Ten Geleide vast dat het ongeluk met de Apollo 13 de mensheid had beroofd ‘van de illusie van praktische onfeilbaarheid die na alle successen van de voorgaande maanreizen was ontstaan. Ruimtevaart verkeert nog steeds in een primitief ontwikkelingsstadium waarin aanzienlijke risico’s moeten worden genomen.’

Zinderende spanning

Eigenlijk gold dat ook voor het, toen nog, moderne medium televisie, meende de (anonieme) mediaredacteur. Een poging van de actualiteitenrubriek Televizier Magazine om de kijker deelgenoot te maken van de zinderende spanning in Houston mislukte jammerlijk. De correspondent ter plekke had weinig meer kunnen doen dan ‘tegen de achtergrond van een schaalmodel een verhaaltje voorlezen waarvan de feiten al uren bekend waren’. Gelukkig werd snel daarna overgeschakeld op een bak- en braadwedstrijd in Haarlem.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden