Hou eens op met dat gesorry

Hillary Clinton begreep Stand By Your Man van Tammy Wynette niet en nu voelt Adele zich geroepen haar Hello uit te leggen.

Beeld Jesse John Jenkins/HH

'Het is soms moeilijk om een vrouw te zijn', zong Tammy Wynette in 1969. En het probleem zat hem natuurlijk in de man, van wie je als vrouw nu eenmaal hoorde te houden. 'Jij hebt een slechte tijd, als hij een leuke tijd heeft en allemaal dingen doet die jij niet begrijpt.'

Stand By Your Man is een van de mooiste damescountryliedjes aller tijden, maar ook een van de meest verkeerd geïnterpreteerde. Het lijkt misschien niet zo, maar het liedje is best geëmancipeerd. In het lied wordt de man door Wynette neergezet als een sukkelaar die het allemaal ook niet zo goed begrijpt. Hij gaat stappen met zijn vrienden, zuipt te veel en als hij met zijn kop weer eens tegen een muur is gelopen, komt hij uithuilen.

Volgens Wynette staat zijn vrouw dan klaar, met twee sterke armen om hem op te vangen. Zonder de vrouw redt het mannetje het niet. In de optiek van Wynette, die vijf huwelijken doormaakte en dus wist waarover ze het had, staat de vrouw net even een treetje boven de man ook al bevindt ze zich voor de buitenwereld misschien pal naast hem.

Maar dat verhaal in Stand By Your Man is natuurlijk ook heel anders op te vatten, vooral als je er niet in slaagt enig sarcasme uit Wynettes tekst te vissen.

Dat lukte bijvoorbeeld Hillary Clinton totaal niet. In een interview op tv vertelde zij in 1992: 'Ik ben geen klein vrouwtje dat naast haar man staat en koekjes bakt, zoals Tammy Wynette.' Clinton bespeurde in Stand By Your Man een vrouwelijke onderdanigheid en een ouderwetse moederlijkheid. En daar werd de zangeres woedend over. Zij stuurde een boze brief naar Clinton: 'Jij hebt iedere vrouw beledigd die het op eigen kracht heeft gered in het leven, die niet door haar man mee naar het Witte Huis werd genomen.'

Ja, Tammy Wynette wist na die vijf huwelijken wel hoe ze van zich af moest bijten.

Overlevingskracht

Dat bleek ook uit haar beroemde liedje Till I Can Make It On My Own, waarmee ze een zoveelste echtscheiding aankondigde. Met dat nummer over vrouwelijke overlevingskracht werd Wynette de fakkeldraagster voor sterke en vrijgevochten vrouwen, maar ook dát lied bleek weer heel anders uit te leggen. 'Ik ga bij je weg', zong Wynette, 'maar je weet dat ik je ook weer eens zal opbellen, als ik het even niet meer zie zitten.' Dat vonden sommige vrouwen dan weer niet zo sterk.

Toen Adeles Hello eind vorig jaar een hit van monumentale proporties werd, herhaalde de geschiedenis zich. Al vanaf de eerste 'teaser', waarin de eerste flarden Hello werden vrijgegeven, dook de wereld op haar tekst.

Met vergrootglas, speurend naar de vraag wat Adele andere vrouwen te vertellen had. Was dit lied, over een vrouw die zich tot vervelens toe zit te verontschuldigen tegenover iemand die kennelijk haar ex is, nu een echtscheidings- en dus ontworstelliedje? Een pure empower song van iemand die de deur naar haar man heeft dichtgesmeten? Of luisterden we naar een onzekere vrouw die zich nederig opstelt, als ze zingt: 'Hallo, hoe gaat het? Zo typisch dat ik weer over mezelf zit te praten. Sorry.'?

Gesorry

Net als bij de liedjes van Tammy Wynette werd het nummer geanalyseerd, op duizend manieren geïnterpreteerd. Hello werd een lijflied voor vrouwen die de juiste keuze hadden gemaakt en bij hun man waren weggegaan: 'Sorry dat ik je hart gebroken heb. Maar het maakt nu niet zoveel meer uit.' Maar krachtvrouwen die al een paar empowerfases verder waren, vonden Hello juist een onderwerpingsliedje. Hou eens op met dat gesorry.

Veelzeggend was ook het Hello-protest van een aantal Amerikaanse studenten, die vonden dat Hello een aanmoediging was om exen te stalken. Vanwege deze zin: 'Ik heb je wel duizend keer geprobeerd te bellen.' Duizend keer bellen is een beetje intimiderend, vonden de studenten. Daarmee zou Hello seksuele intimidatie normaliseren. Er hingen - echt waar - anti-Hello-posters in de universiteit van Oklahoma.

Adele Beeld anp

Logisch dat Adele zich geroepen zag haar tekst nog eens nader te duiden, zoals Wynette dat ook honderd keer moest doen. Hello ging volgens Adele niet over een ex, maar over ouder worden en verwijderd raken van familie en vrienden. Die 'other side' stond voor de volwassen levensfase, waarin je vaak met weemoed terugdenkt aan de jeugdjaren.

En of we er verder, alsjeblieft, niet al te ingewikkeld over wilden doen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.