Hotel Vertigo

Deze roman heeft een fabelachtig resultaat opgeleverd, rijk en subtiel

Toeval? In dezelfde maand dat er een complete box met twintig schoongepoetse Hitchcock-films verschijnt, presenteert schrijver Kees 't Hart (1944) zijn nieuwe roman Hotel Vertigo. Behalve een eerbetoon aan Alfred Hitchcock is dit het verhaal over een gewone jongen die een toevallige getuige is van de geschiedenis. Hij heeft er een mensenleven voor nodig om de gebeurtenissen van destijds tot zich door te laten dringen.

Vincent van Zandt is een voormalig bouwkundig tekenaar die terugblikt naar 1957. Reden voor zijn terugblik is een bezoek aan San Francisco, de stad waar hij als 17-jarige scholier terechtkwam via een uitwisselingsprogramma. Hij werd toen ondergebracht bij de familie Ellis die een opvanghuis runt voor verslaafden.

Afspraak is dat Vincent naar school gaat, maar zover komt het niet. In plaats daarvan sluit hij zich als manusje-van-alles aan bij een filmploeg die bezig is met opnamen voor Hitchcocks film Vertigo. Voor zijn pleegouders komt deze koerswijziging als een opluchting. Hun plannen om de opvang van verslaafden verder te professionaliseren komen op deze manier niet in het gedrang. Samenwerking met een zekere Chuck Dederich doet de familie Ellis besluiten naar Santa Monica te verhuizen. Vincent blijft achter, tante Joanna zal een oogje in het zeil houden.

Aldus geschiedt. 't Hart volgt hiermee goeddeels de feiten, leert Wikipedia. De figuur Dederich die hij beschrijft, slaagde er met zijn beweging genaamd Synanon werkelijk in een baanbrekend programma te ontwikkelen. Na een beetje zoeken blijkt dat meer feiten en feitjes onderdak vonden in Hotel Vertigo, waardoor je even het gevoel krijgt dat 't Hart zijn roman bij elkaar gegoogeld heeft.

Maar naarmate het relaas vordert, dringt zich een andere gedachte op: het verhaal deugt ook functioneel. De ontdekking dat al die minuscule gebeurtenissen de geschiedenis bepalen, is exact de ervaring van Vincent. Pas op latere leeftijd bemerkt hij dat hij met z'n neus boven op de ontwikkelingen stond. Eerste rang. En dat zelfs de kleinste voorvallen (het kwijtraken van twee foto's op de set) in dit licht van betekenis zijn geweest.

Hotel Vertigo heeft de vorm van een ijsberg. Boven water zie je het verhaal over Vincent en zijn bezigheden als scholier, als tekenaar en als beginnend bewonderaar van Hitchcock. Het lijkt een brave knul, zo een die zich er niet te oud voor voelt om nu en dan 'in snikken' uit te barsten. Maar onder water bevindt zich dat deel van de roman waarin 't Hart de dingen soms zo vluchtig aanstipt en summier omschrijft, dat je er haast overheen leest. Hierin lezen we over de opkomst van de undergroundcultuur; van verboden (pornografische) boekjes, van vechtende dichters van de Beat Generation en van een voorzichtig opkomende seksuele revolutie. De sixties worden langzaam ingeluid. Een eerbetoon aan Hitchcock is het overduidelijk, maar daarnaast gaat Hotel Vertigo over zichtbare en onzichtbare cultuur.

Vanzelfsprekend zijn er tal van overeenkomsten tussen film en boek. De rol van vrouwen bijvoorbeeld laat zich makkelijk vergelijken. Evenals die van onderdrukte seksualiteit. Of, meer in detail, de duizeligheid, vertigo genoemd, waar de personages last van hebben bij het zien van hoge gebouwen. Toch heeft 't Hart zich nog verder laten inspireren. De gouden regels van Hichcocks filmkunst heeft hij toegepast bij het schrijven: 'Leave words out', 'Be modest in meaning' en 'Make it look like home'. Iets om te onthouden, want het heeft in deze Nederlands/Engelstalige roman een fabelachtig resultaat opgeleverd, rijk en subtiel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden