Horizontale strijkgeluiden

Met strijkbouten schuift de slagwerkster ritmisch en gedecideerd over een tafel. Veertig punts schuurpapier op de plank levert het juiste effect op, zo leerde Peppie Wiersma uit ondervinding....

Onder leiding van Hans Leenders trad het ensemble op als een flitsende band met de geluidsman Jan Panis achter de knoppen en een filmdoek boven het podium. Ingrediënten voor een avondje spanning en sensatie. Maar goede muziek wint het nog altijd van best behang, bewees de componist Klas Torstensson in zijn Self-portrait with percussion. Nuchtere structurele uitgangspunten vormen de ruggegraat van negen effectieve stukken akoestisch handwerk. Twee sfeerverwante stukken behandelen horizontale veeg- en strijkgeluiden. Woodpecker en Kretsande zijn volgepakt met opwinding en snelheid. Wim Vos roffelde zo snel op houtblokken dat het de geur van spaanders opriep. Peppie Wiersma eerde Varèses bevrijding van de klank op trommels en riep vervlogen tijden in herinnering op Mahleriaanse koebellen. Met onheilspellende lage blazersakkoorden verklankt Torstensson de tragische dood van Anton Webern, in de buik geschoten door een Amerikaans soldaat bij het roken van zijn eerste sigaar na de bevrijding. Torstenssons meesterlijke orkestratiekunst levert de meeste spanning en sensatie op wanneer hij de teugels volledig laat vieren. Dat gebeurde in de ontketening van klankweelde, popachtige directheid en allure van het slotdeel Pulse. Daarin bleek pas echt hoeveel aanstekelijke energie het Asko Ensemble kan ontketenen.

Op het witte doek liet Arnoud Noordegraaf de musici spanningen in een groepsproces verbeelden in zijn film bij Inside Out van Roderik de Man. Artistiek belicht maken individuen zich los uit de groep, tot onrust van de achterblijvers. De anarchie culmineert in het bouwen van een stoelentoren en touwtrekken. Als een droogkomiek plakt de tubaïst Tjeerd Oostendorp tape op de vloer met zijn voeten, of duwt hij een vleugel in scheepstouw naar een zeemansgraf. De Duits-Nederlandse componiste Iris ter Schiphorst verwees in de toelichting bij Zerstören naar haar zorg over de gewelddadige reactie van politici op 9/11. Somber stemde het niet. Overheersend was het plezier waarmee Ter Schiphorst een tapeloop verstrengelde met levende muziek tot een wilde stamppot.

Huib Ramaer

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden