column floortje smit

Hopelijk laten filmmakers de Notre-Dame in de toekomst met al haar littekens zien

Beeld filmbeeld

Floortje Smit, filmrecensent, werpt haar blik op de hedendaagse beeldcultuur.

Het leek in januari nog zo’n saai, veilig idee. Disney kondigde de zoveelste remake van een animatiefilm aan. De klokkenluider van de Notre-Dame. Natuurlijk, daar gaan we weer: het verhaal een beetje updaten, het publiek komt in drommen en cashen maar. Gaap.

Maar nu de halve wereld heeft gehuild toen de vlammen uit de kathedraal sloegen, nu iedereen met ingehouden adem afwacht tot duidelijk is wat de brandweermannen precies wel en niet van de kunstschatten hebben kunnen redden, en nu het zeker nog jaren duurt voordat de schade hersteld zal zijn (voor zover dat al kan), is het de vraag hoe mensen voortaan naar de Notre-Dame zullen kijken. Voelt het als een bitterzoete ode als ze in volle glorie opduikt in een film, of juist als een pijnlijke herinnering aan alles wat verloren is gegaan?

De Notre-Dame is een van die monumenten die je hebt gezien, ook al heb je haar niet daadwerkelijk gezien. Mede dankzij films: talloze keren dook ze op, met de waterspuwers, de gebrandschilderde roosvensters, het vooraanzicht met de twee vierkante torens. Een stuk of vijftien keer in films die geïnspireerd waren door de klassieke roman De klokkenluider van de Notre-Dame (1831) van Victor Hugo. In animaties als De Aristokatten of Ratatouille. In Amélie springt er een toerist van af – boven op Amélies moeder. In de griezelfilm Van Helsing is de kathedraal een dramatische locatie voor de finale.

Maar bovenal zwierven er generaties van (om elkaar heen draaiende) verliefden langs. Gene Kelly en Leslie Caron dansten ervoor in An American in Paris (1951), ze is te zien achter Jean-Paul Belmondo en Jean Seberg in À bout de souffle (1960), Ethan Hawke en Julie Delpy varen erlangs in Before Sunset (2004).

De Notre-Dame is geen decorstuk in die films, maar een symbool. Fier aanwezig op de achtergrond is ze juist met haar onveranderlijke, eeuwige schoonheid de representatie van de romantische liefde.

Wat nu? Natuurlijk, je zou er als filmmaker gewoon met een grote boog omheen kunnen lopen - iets waar een aantal Amerikaanse producenten na 9/11 voor kozen met het World Trade Center. Zij poetsten de Twin Towers digitaal uit hun films, omdat het natuurlijk niet de bedoeling was dat de bioscoopbezoeker die lekker naar het escapistische Zoolander (2001) of Serendipity (2001) kwam kijken, opeens aan moslimterrorisme zou denken.

Maar de Notre-Dame staat nog, gehavend en wel, en juist dat maakt haar als symbool des te sterker. Zet haar neer met oneindig veel liefde en aandacht, onderstreep haar schoonheid - zoals Eric Steegstra, die al jaren aan een poppenfilm werkt over de klokkenluider - en iedereen zal je dankbaar zijn. Laat haar littekens zien en herinner de kijker eraan hoe een gezamenlijke inspanning ooit totale verwoesting wist te voorkomen. Kleed haar aan met steigers en ze is de verbeelding van veerkracht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden