Interview

Hoofdredacteur Charlie Hebdo: 'Het is normaal dat ze mij verachten'

Vier maanden geleden werd hij nog met onthoofding bedreigd, maar de reacties op de recente strip 'Het leven van Mohammed' vallen tot nu toe mee.

Stéphane Charbonnier, de hoofdredacteur van Charlie Hebdo.Beeld afp

Vorige week verscheen La vie de Mahomet (Het leven van Mohammed), een speciale uitgave van Charlie Hebdo. De Mohammed zoals Charb die tekent, is een geel mannetje met bolle ogen, knobbelneus en korte benen, niet bepaald de fiere profeet met zware wenkbrauwen en regelmatig gebit die in de oude geschriften wordt beschreven. Maar voor de tekst heeft Charb zich, met hulp van een Marokkaanse godsdienstsociologe, strikt gehouden aan klassieke Arabische bronnen.

Ook dit keer wordt hem verweten met vuur te spelen. Een regeringswoordvoerder vroeg zich af of het verstandig was een zo gevoelig onderwerp aan te snijden, andere media schimpten dat Charlie Hebdo de oplage wil opkrikken. Toch vallen de reacties mee. Geen doodsbedreigingen dit keer, vertelt Charb, in 1967 geboren als Stéphane Charbonnier. 'De reacties zijn dit keer nuchterder.'

U kunt uit duizenden onderwerpen kiezen. Waarom dan toch het leven van Mohammed?

'Eerdere themanummers van Charlie Hebdo gingen over kernenergie, binnenlandse veiligheid, feminisme. Daar hoor je niemand over. We hebben wekelijks een rubriek over dierenleed. De islam is een van de vele onderwerpen.

'Charlie Hebdo staat in de traditie van l'Assiette au beurre, een geïllus-treerd tijdschrift uit het begin van de 20ste eeuw. Dat waren geweldige tekenaars en wat ze maakten, was heftig. Ze namen vaak de katholieke kerk op de korrel, veel harder dan wij nu het geloof aanpakken. Dat komt simpelweg doordat godsdienst minder onderdrukkend is nu. Maar tegen de invloed die er nog is, strijden we.'

Robert Crumb tekende bijbelboek Genesis. Ook hij hield zich letterlijk aan de bronnen. Was dat een inspiratie?
'Dat is een formidabel boek. De grafische virtuositeit van hem heb ik niet. Maar sinds 2006, toen de Deense karikaturen verschenen, loop ik rond met het idee dat we te weinig over Mohammed weten. Ik ben biografieën gaan lezen, en heb al tekenend veel geleerd. Zijn verhaal lijkt sterk op dat van Jezus, de verschillen met het christendom zijn niet heel groot. In de Koran vind je passages die ontroerend zijn, maar soms is het ook lachwekkend.'

Is uw kijk op de islam al doende veranderd?
'Het heeft bevestigd wat ik al dacht: of de islam samengaat met democratie hangt af van de interpretatie. Ook de Bijbel en de Tora bevatten gewelddadige teksten. Christenen en joden hebben geleerd die niet letterlijk te nemen. Het grootste deel van de moslims neemt de Koran ook niet letterlijk, anders stond de wereld er nu heel anders voor.'

Je moet moslims niet als gehandicapten van de humor behandelen, heeft u gezegd. Gaat dat samen: islam en zelfspot?
'Mijn vrienden in de Palestijnse gebieden maken grappen over de islam en over Allah. Dan hebben ze het over verwisselde sokken in de moskee. Die grappen vertellen ze niet in de openbaarheid. Nogal wat Franse cabaretiers hebben een islam-achtergrond. Die zeggen: ook al ben ik atheïst, ik ga geen grappen over het geloof maken, want dat is gevaarlijk. Ze zijn verlamd door de angst voor een minderheid.

'De CFCM, de Franse moslimraad, roept de moslims op niet te reageren en zegt dat ik provoceer om geld te verdienen. In die raad zitten ook heel gematigde mensen. Die voelen zich uit angst voor de fundamentalisten verplicht zo te reageren. Dat is jammer. Dat ze mij verachten, is normaal. Maar ze zouden ook hun eigen radicale minderheid moeten verachten.'

Lees het hele interview vandaag in de Volkskrant.

Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden