Filmrecensie Honeyland

Honeyland is een volkssprookje in de vorm van een documentaire ★★★★☆

Honeyland (2019) met imker Hatidze Muratova.

Ze ogen als de laatste bewoners op aarde: imker Hatidze en haar verzwakte, oude en blinde moedertje, samenlevend in de ruïnes van wat ooit een boerendorpje moet zijn geweest, in een bergstreek in Noord-Macedonië.

En wat een vrouw, die tanige vijftiger Hatidze, met dat door leven en lot gehavende gezicht en gebit. Zie haar klauteren langs een steile rotswand en hoog boven het dal tasten naar honingraten in rotsspleten. Verbluffend fraai en van dichtbij vastgelegd door filmmakers Ljubomir Stefanov en Tamara Kotevska, die ruim drie jaar optrokken met hun onderwerp. 

Hatidze de bijengodin, die zonder al te veel beschermende kleding of rookgerei – en zó zorgzaam – de kolonie verplaatst naar haar eigen erfje. De Macedonische van Turkse origine zweert bij die heilige wet van het bijen houden: je mag nooit te veel honing van ze stelen. Het kan dus toch: mens en natuur, samen in balans.

En dan verstoort iets, zoals dat altijd gaat, de idylle. Zie ze arriveren, de Turkse familie Flodder: nieuwe buren met een zevental weinig strikt opgevoede kinderen en een aftandse caravan, plus een kudde koeien. Een armlastig boerengezin zonder talent voor het boerenbedrijf. Geen slechte mensen, per se. Maar wel desastreus inadequaat, zoals de documentairemakers tonen terwijl ze in direct cinema-stijl rond dit slonzige gezin bewegen. Vragen stellen is onnodig. Die blik in de ogen van Hatidze, als de door economisch gewin gedreven buurman aankondigt óók bijen te gaan houden, zegt alles.

Bij de registratie van de vernielingen die een enkel gezin kan aanrichten pendelt Honeyland voortreffelijk tussen slapstick en horror. We ontwaren twee volkomen tegengestelde visies op de omgang met de natuur: de lange of korte termijn. 

Tegelijk lijkt de film de grens tussen documentaire en fictie hier en daar te overschrijden. Dan oogt en klinkt Honeyland al te bedacht, alsof we ineens in een keurig gebalanceerd arthousedrama belanden. Hatidze die een schotelantenne optrekt om wat radio te luisteren, precies zoals de buren dat deden – het voelt als iets uit de koker van de filmmakers.

Maar ook met dat milde bezwaar tegen die iets te sturende regie of montage, blijft Honeyland een bezienswaardigheid. Een prachtig gefilmd volkssprookje, gegoten in de vorm van een documentaire.

Honeyland

Documentaire

★★★★☆

Regie Ljubomir Stefanov, Tamara Kotevska.

87 min., in 36 zalen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden