Honderd jaar

Noord-Noorse sage

'Ik heb altijd geprobeerd schande te camoufleren, te omzeilen, te genezen. Boeken schrijven is een schande die zich moeilijk laat verdoezelen, omdat hij zo nadrukkelijk gedocumenteerd is', bekent de veelgelezen Noorse schrijfster Herbjørg Wassmo (1942) in Honderd jaar.

De motor van haar schrijverschap, is haar intimiderende vader, die ze aanduidt met 'Hij'. Over hem schreef ze in haar geheime dagboeken, voor 'hem' was ze op de vlucht om redenen waar de lezer slechts naar kan gissen.

De inspiratie voor deze vuistdikke historische roman kreeg ze door een foto van een altaarstuk in de kathedraal in Kabelvåg op de Lofoten, waarvoor ene Sara Susanne Krog model had gestaan. Dat deze vrouw, precies honderd jaar eerder geboren dan zijzelf, bij nader inzien toch niet haar overgrootmoeder van moederszijde was, weerhield haar er niet van op zoek te gaan naar haar familiegeschiedenis, want 'wat is de volle waarheid van een verhaal?'

Ze springt heen en weer in de tijd. Een stamboom was geen overbodige luxe geweest om de vele kinderen en kleinkinderen uit elkaar te houden. Wassmo schetst een beeld van het dagelijks leven op deze afgelegen eilanden in Noord-Noorwegen, waar ook de omstreden Knut Hamsun opgroeide.

In stijl en thematiek is Honderd jaar verwant aan haar eerdere romans, die allemaal vertaald zijn door Paula Stevens, die deze maand de Amy van Markenprijs krijgt voor haar gehele vertaaloeuvre.

Na dik vijfhonderd pagina's bekruipt je toch het gevoel dat er een ander, noodzakelijker boek in dit nogal langdradige familie-epos verborgen zit, alsof Wassmo het verhaal dat ze echt wil vertellen nog altijd camoufleert en net als haar dagboeken verstopt onder 'het mestluik' of 'de overhangende rots' van haar jeugd.






* *

Herbjørg Wassmo: Honderd jaar. Uit het Noors vertaald door Paula Stevens. De Geus; 540 pagina's; € 22,50. ISBN 978 90 4451 625 8.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden