Hommage aan een begenadigd ziener

Grafisch vormgever Peter Mendelsund probeert de verborgen betekenis van een tekst te vangen in zijn omslagontwerpen. Dat heeft het mooiste beeldboek van 2014 opgeleverd.

Beeld Io Cooman

Sterk verhaal in een notendop: New Yorkse pianist loopt vast in zijn carrière, probeert het daarna op goed geluk als grafisch vormgever en wordt de meest bewierookte boekontwerper van de VS.

Het overkwam Peter Mendelsund, een adept van pianist Glenn Gould. Hij werkte zich op tot een gerespecteerd concertpianist, maar schoot tekort in zelfvertrouwen om het te redden aan de top. Na een periode van 'onophoudelijke zelfhaat' ziet hij onder ogen dat hij zijn gezin niet kan onderhouden met zijn muziek. 'Wat kun je dan wél dat geld opbrengt', vraagt zijn echtgenote. Lukraak oppert hij dat hij ooit met succes hun trouwkaart ontwierp en ook weleens een cd-hoesje voor bevriende muzikanten maakte - zou daar soms brood in zitten?

Beeld Io Cooman

Via een scrabblevriendin van zijn moeder krijgt hij zowaar belet bij Chip Kidd, art director van het gerenommeerde uitgeefhuis Knopf. Kidd heeft begrijpelijkerwijs weinig fiducie in de onervaren sollicitant, maar meent toch iets van talent te bespeuren in de meegebrachte schetsen. Er is toevallig een vacature bij Knopf-dochter Vintage, en Mendelsund mag laten zien wat hij kan. Als hij in 2002 zijn eerste eigen boekomslag maakt (The Future of Life van bioloog Edward O. Wilson), is meteen duidelijk dat de niet meer zo heel jonge junior designer over een uitzonderlijke visuele intuïtie beschikt.

Hoe snel het vanaf dat moment ging, valt na te lezen in Cover, een overzicht op groot formaat van Mendelsunds boekontwerpen uit het afgelopen decennium, waarin vooraanstaande auteurs (van James Gleick tot Jo Nesbø) een hommage aan hun favoriete ontwerper brengen.

Beeld Io Cooman

Het verhelderende voorwoord is van de Britse romanschrijver Tom McCarthy (die een voorwoordenspecialist begint te worden - hij schreef ook de introductie voor een van de leukste boeken van 2014: Mapping it Out). McCarthy benadrukt dat de vormgever Mendelsund allereerst een lezer is, zij het geen conventionele. Hij leest 'zoals een waarzegger in theebladeren tuurt', op zoek naar de verborgen betekenis van de tekst, die zich schuilhoudt achter het evidente. Het visueel vertalen van die onzichtbare essentie rekent Mendelsund tot zijn belangrijkste taak.

Dus zet hij niet de voor de hand liggende kever op Kafka's Metamorphosis, maar een starend oog, omdat Kafka's proza volgens hem in essentie gaat over 'zien en gezien worden'. En zo laat hij op Ulysses het woord yes oplichten: het voor hem 'alomvattende' slotwoord van James Joyce's tour de force.

Hoeveel piekeren en proberen bij dat alles komt kijken, illustreert de reconstructie van zijn zoektocht naar het juiste omslag voor Nabokovs Lolita - naar Mendelsunds overtuiging geen sexy maar een navrant boek, dat vaak met misplaatst pikante covers is opgescheept.

Beeld Io Cooman
Beeld Io Cooman
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden