Hollands museum in de hitte van Californië

Manetti Shrem Museum in Californië

Dit weekeinde opent het Manetti Shrem Museum in Californië, het eerste museum in de VS dat door een Nederlands architectenbureau is ontworpen.

De louvrepanelen bieden schaduw in de hitte van Californië. Beeld Iwan Baan

Je moet het durven: bij het uitbreken van de zwaarste economische crisis sinds tijden naar New York verhuizen om er je eigen architectenbureau te beginnen. De Nederlandse architect Florian Idenburg (1975) deed het. In 2008 begon hij met zijn partner Jing Liu het bureau Solid Objectives - Idenburg Liu (SO-IL). Ze wonnen in 2010 de jonge-architectenprijsvraag van het MoMA in New York, ontwierpen een galerie in Seoul en verbouwden hun eigen huis in Brooklyn. Om de Amerikaanse droom te completeren, opent dit weekeinde in de Californische plaats Davis hun eerste publieke werk: het Manetti Shrem Museum of Art.

Het museum, gebouwd voor de Universiteit van California Davis (UC Davis), is vernoemd naar zijn financiers: Jan Shrem, oprichter van een wijngaard in het nabijgelegen Napa Valley, en zijn vrouw, kunstmecenas Maria Manetti. De reusachtige overkapping doet denken aan een zonnebril met louvrepanelen; eronder zijn paviljoens geschoven met expositie- en studieruimten. Meer dan een gebouw is het een overdekt plein.

'We wilden een openbare ruimte maken', vertelt Idenburg. 'Juist in een land en een tijd waarin architectuur steeds meer een private aangelegenheid is, vonden wij dat belangrijk. Geen museum voor de elite, maar een laagdrempelig gebouw, dat kunst bij mensen brengt die daarover nog nooit hebben nagedacht.'

het Manetti Shrem Museum of Art in Davis, Californië.

UC Davis is van oorsprong een agrarische opleiding. 'Schapen klonen, tomaten modificeren, daarin zijn ze goed. Kunst was nooit onderdeel van het onderwijs', legt Idenburg uit. Dat wil de universiteit veranderen met de bouw van een cultureel kwartier, met behalve het museum een theater en wijncentrum. 'Hoe introduceer je cultuur op de campus? Toen we begonnen, was er niet eens een collectie.'

De Funk art-beweging, die in de jaren zestig op deze plek ontstond, bood aanknopingspunten. 'Funk art stond voor anti-establishment, dat is typisch Davis. Niet voor niets begon de Occupy-beweging hier. Dat eigengereide wilden we vangen in de architectuur. Dit gebouw legt niet op wat kunst is. De open structuur nodigt bezoekers uit zelf te ontdekken.'

Idenburg lokt passanten naar binnen door de overkapping vanaf de straat omhoog te laten schieten, van 3 naar 15 meter hoogte. De schaduw van het dak biedt welkome verkoeling in het hete klimaat en draagt ook bij aan de ruimtelijke ervaring. De driehoekige liggers werpen, afhankelijk van de invalshoek van de zon, steeds wisselende patronen op de betonnen vloeren en wanden.

In de glooiende belijning van het dak, de ultradunne kolommen en de kleur wit herken je de invloed van het Japanse bureau SANAA, waar Idenburg ooit begon. Als projectarchitect was hij betrokken bij The New Museum in New York en het Stadstheater in Almere.

Het project voor The New Museum, dat werk van SANAA toonde, bracht de Rotterdamse industrieel en kunstverzamelaar Joop van Caldenborgh op Idenburgs pad. Hij gaf hem een (studie)opdracht voor een 'SANAA-achtig' expositiegebouw op zijn landgoed Clingenbosch in Wassenaar.

Museumboom

Het Manetti Shrem Museum of Art is er een in een reeks nieuwe kunsttempels in Californië. Vorig jaar opende in Los Angeles het Broad Museum, ontworpen door het New Yorkse bureau Diller Scofidio + Renfro. Begin dit jaar volgde de uitbreiding van het Modern Museum of Art in San Francisco, van het bekende Noorse bureau Snøhetta.

De opdracht bleek te mooi om waar te zijn; bouwen op Clingenbosch was onhaalbaar. Van Caldenborgh ging verder met het Rotterdamse bureau Kraaijvanger, dat op zijn nieuw aangekochte landgoed Voorlinden het pas geopende Museum Voorlinden ontwierp. 'Achteraf ben ik blij dat het zo is gelopen', zegt Idenburg. 'Het project was te groot voor dat moment, en ik was nog op zoek naar mijn eigen signatuur.'

Het Manetti Shrem Museum is een mooie revanche. Het is het eerste museum in de VS dat door een Nederlands bureau is gerealiseerd.

Jan Shrem and Maria Manetti Museum of Art, opening 13/11.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.