Holland zien voor twee kwartjes

Het idee is van oud-journalist Henri Remmers. Amerikaanse en Japanse toeristen nemen nooit veel vakantie. Laat ze Nederland zien (en ruiken) in 28 minuten....

door Gijs Zandbergen

Wij weten wel beter. Nederland is geen land van klompen, kaas, molens en ijspret. Nederland is een land van files, vliegbewegingen, graffiti en gasboringen. Probleem is dat daarmee weinig toeristen worden gelokt. Dus doen we alsof we een gezellig, landelijk leven leiden, met koek en zopie, met kaasmeisjes, met punteren door Giethoorn met een praam vol koeien.

Toeristen, tenzij ze voor drugs komen, willen niet anders weten. Vandaar dat de Amsterdamse Jo van Waveren (77) haar overzeese familieleden tijdens een logeerpartij steevast meeneemt naar plaatsen, waar een doorsnee Nederlander uit zichzelf niet gauw komt. Bijvoorbeeld naar Holland Experience in Amsterdam, waarvan de vooringang ligt naast die van het gerestaureerde Rembrandthuis en de achteringang aan het Waterlooplein.

Holland Experience biedt een doorlopende filmvoorstelling, waarvan de folder zegt dat het gelijk staat aan een 'unieke beleving van Nederland'. 'Gezeten op een bewegend platform, in een comfortabele vliegtuigstoel, maakt u een reis langs de vele karakteristieke gezichten van Nederland.'

Klopt dat? Volgens haar laatste gast, achternicht Cynthia Mashalter uit New York, zou dat best het geval kunnen zijn. En zo niet, dan is het ook goed. Cynthia Mashalter 'deed' Nederland, zoals ze eens het romantische Wenen heeft 'gedaan' evenals andere delen van Europa. Dat wil zeggen: snel en efficiënt. Thursday, this must be Oslo.

Vanuit dat oogpunt maakte het haar weinig uit dat de filmvoorstelling van een klein half uur voornamelijk gaat over de sponsors van Holland Experience, over de bloemenveiling van Aalsmeer, het Zuiderzeemuseum, het Rijksmuseum, of de Elfstedentocht. En dat daarbij nadrukkelijk de rookworsten van Unox in beeld komen, net als het bier van Heineken, de chocolademelk van Chocomel, het ijs van Ola en de jenever van Hooghoudt.

Het reisbureau had haar verteld dat het leuke Nederland een land was van molens, wind, dijken, kaas en koningin Beatrix. Dát land werd haar voorgeschoteld. Vandaar ook dat, toen ze later Den Haag bezocht, de Gevangenpoort haar minder interesseerde dan de Ridderzaal, want voor dat laatste gebouw had ze op de film koningin Beatrix uit de Gouden Koets zien stappen.

Holland Experience is zuiver commercieel, met een binnendoorgang naar het pas gerestaureerde, vrijwel net zo commerciële Rembrandthuis, waar alles keurig in de verf staat en de versgebakken wandtegeltjes nog geen craquelé vertonen. Voor de liefhebbers is er een samenwerkingsverband met diamantair Cassan Diamonds, een straat verderop.

Holland Experience biedt een blik vanaf een bewegend platform op schilderijen uit het Rijksmuseum, de geur van bloemen (Keukenhof) en paling (Zuiderzeemuseum) of de op een rails langskomende plastic tulpen in bakken van de bloemenveiling Aalsmeer.

Wie dat alles kan missen, zelfs de wind van de ventilatoren die de beelden begeleidt van het skûtsjesilen, kan op een koopje terecht bij Holland Experience. Hij loopt vanaf het Waterlooplein naar een van de toiletten in Holland Experience. Voor twee kwartjes kan hij dan, alsof hij op een schip staat, plassen over een scheepsreling. Of, als het een zij betreft, zich op het boerenland wanen, omdat er uit verborgen luidsprekers geloei klinkt van koeien.

Cynthia Mashalter (60) werd daar wat zenuwachtig van. 'Als je mijn leeftijd bereikt hebt, wil je op zo'n plek, net als thuis, met rust gelaten worden.' Aan een andere gratis attractie, een foto-zitplaats achter een raam van het red light district heeft ze zich niet gewaagd. Dat is meer iets voor giechelende Japanse gezelschappen.

Volgens salesmanager Nancy Peppelenbos heeft het bezoekersaantal van Holland Experience na een stroeve start in maart 1997 de weg omhoog gevonden. De buitenlandse reisagenten zouden de kat uit de boom hebben gekeken, voordat ze de attractie in hun folders opnamen. Inmiddels zouden er vorig jaar 156 duizend mensen zijn geweest en dat aantal loopt dit jaar op tot 255 duizend.

Directeur en bedenker van het concept, oud-journalist Henri Remmers, is daar wat vager over. Hij rept slechts van stijgende aantallen. De vertegenwoordiger van Ola-ijs, een van de sponsors, is begrijpelijkerwijs nóg vager. Hij zegt somber: 'Als dat van die stijgende aantallen klopt, merk ik het in elk geval niet aan mijn ijsverkoop.'

Wat hij wel weet, is dat er veel geld in Holland Experience is gestopt: vijftien miljoen gulden, en dat het nog lang niet is terugverdiend. Om daar wat aan te doen richt het bedrijf zich voor een belangrijk gedeelte op de zakelijke markt. Het fungeert als partycentrum en als ruimte waar producten kunnen worden gepresenteerd.

In dat segment moeten de bezoekers voornamelijk worden gevonden, want op een doordeweekse dag maakt Holland Experience een vrij matte indruk. Precies zoals een partycentrum in de ochtend zelden de indruk wekt dat het er gezellig kan zijn.

Wat kennelijk soms toch het geval is, getuige de Hall of Fame. Aan de muur hangen foto's waarop mensen als Willibrord Frequin, André van Duin, Ad Visser, Tony Eyk en Thijs van Leer zich lijken te amuseren. Zij bezochten een party en hun bezoek is een gratis attractie geworden. Cynthia Waslander kende geen van de bekende Nederlanders. Haar commentaar: 'O well, it was nice. Let's say Holland Experience was a Dutch experience.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden