Holland Festival houdt genres te keurig gescheiden

Radiospotjes van het Holland Festival speldden het publiek de afgelopen weken op de mouw dat het in Amsterdam het ‘grootste festival van Europa’ kon meemaken....

Roland de Beer en Hein Janssen

Veel uitverkochte voorstellingen, hier en daar zelfs een bescheiden zwarte markt: de editie 2006 bleef niet onopgemerkt. Nieuw was dat er film in zat, en iets met beeldende kunst: Nightwatching van Peter Greenaway. Zo was er dus ook nieuw publiek. Maar een van de grote vraagstukken waar het festival zich de komende jaren mee geconfronteerd zal zien, is hoe het de verschillende publieksgroepen die het bedient bij elkaar kan brengen.

Waarschijnlijk niet met de flops die bij een festival horen – zoals ook bij het HF 2006, dat zich presenteerde onder het motto ‘Melancholie en hysterie’. Een tegenvaller was de dansproductie vsprs van Alain Platel. Regelrechte zeperds waren de schreeuwerige muziektheaterproductie Mozart & Salieri van de Rus Vassiliev, en een als ‘elektrotherapeutisch’ geafficheerde pingelaar, de Japanner Sakamoto. De jazzpianist Uri Caine (Mozart remixed) en de operacomponist Peter Eötvös (Angels in America) zijn in vroegere Holland Festivals ook wel eens attractiever voor de dag gekomen.

Aan de andere kant van de balans presenteerden de dirigent Mariss Jansons en de regisseur Martin Kusej zich bij de Nederlandse Opera met een sensationele Sjostakovitsj-productie (Lady Macbeth van Mtsensk), maakte Jürgen Gosch’ rauwe enscenering van Shakespeares Macbeth grote indruk, en beantwoordde het optreden van de componist en pianist György Kurtág in een concert rond zijn 80ste verjaardag precies aan datgene waar een podiumfestival voor is bedoeld: het creëren van onherhaalbare momenten.

Intussen drong zich de vraag op hoe het festival zijn gescheiden podium- en publiekcircuits tot kortsluiting kan brengen, zonder te vervallen in waterige cross-overs. Theater, dans en muziek stonden in de editie 2006 grotendeels met de rug naar elkaar toe. Geografisch drukte de scheiding zich uit in het bestaan van twee vitale maar ver uiteen gelegen ontmoetingscentra, de Westergasfabriek en het Muziekgebouw.

Festivalleider Pierre Audi heeft zich voor zijn editie 2006 dan ook meer als inkoper gemanifesteerd dan als initiator. Premières van Toneelgroep Amsterdam (Hedda Gabler), het Nationale Ballet (His Master’s Choice) en Audi’s eigen Nederlandse Opera zouden zonder HF-etiket ook zijn uitgebracht. Goed inkopen was verder niet het halve, maar bijna het hele werk. Audi kocht zichzelf in Zweden (Rameau’s operaZoroastre, door hem geregisseerd in Drottningholm), en ook Platel en de theatermakers Gosch en Jossi Wieler waren in Amsterdam present met producties die elders al in première gingen.

Johan Simons’ Sentimenti, eveneens een aankoop, was niet alleen een artistiek hoogtepunt maar ook een publiekslieveling. Dat leek in dit verband een vingerwijzing. De productie, een Duitse smartlap op bewerkte Verdi-aria’s, ging in 2003 in première in de Ruhrtriënnale, en bewees daar hoe succesvol een festival kan opereren wanneer het disciplines in één ‘creatie’ bij elkaar brengt.

Groot is ook de vraag hoe het festival zinvol in de pas kan blijven met ontwikkelingen in de nieuwe muziek. Die maken internationaal een verbrokkelde indruk, en zijn minder spannend dan in de tijden van de roemruchte avant-garde. Aloude Holland Festival-coryfeeën zijn gestorven (Nono, Ligeti) of de 80 gepasseerd (Boulez, Kurtág). Het festival heeft een deel van het antwoord in eigen contreien gevonden, in de oeuvres van Michel van der Aa en collega-Nederlanders als Zuidam, Van de Putte, Rijnvos en Guus Janssen. Maar voor zij en hun toehoorders op één platform staan met de vrolijke electrotechneuten die de randprogramma’s bevolkten van het Holland Festival 2006, zal nog heel wat water door het IJ vloeien.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden