Holla vermoedt vechtlust bij melancholicus Keaton

The man who wouldn't lie down van Karina Holla. De Brakke Grond, Amsterdam, 19 november. Tournee...

MARIJN VAN DER JAGT

Het heeft iets vampiristisch, de manier waarop Karina Holla zich laaft aan de levens van beroemde kunstenaars. Voor de vele biografische voorstellingen die zij in de afgelopen vijftien jaar heeft gemaakt, graait Holla uit de beelden waarmee de betreffende kunstenaars bekend zijn geworden. Die historische beelden - kunstwerken, foto's, filmopnames - zet ze soms letterlijk op het podium. Alsof kopiëren voor haar de enige manier is om haar bewondering voor deze artistieke persoonlijkheden te bezweren.

Holla's nieuwe voorstelling, The man who wouldn't lie down, gaat over Buster Keaton. Een van de grootste acteurs van de stomme film, die net als Charlie Chaplin een ijzersterk image creëerde. Je ziet de melancholieke clownsfiguur met dat platte strooien hoedje meteen voor je.

Dat mannetje wekt Karina Holla opnieuw tot leven. Vier Buster Keatons staan er in haar voorstelling op het toneel. Drie van hen, waaronder een vrouw, weten met hun chaotische motoriek en hun uitdrukkingsloze gezicht een echo van de filmheld op te roepen. Maar Oerm Matern is de enige die sprekend op Keaton lijkt. Naar hem moet je alsmaar kijken. Hij hoeft maar wiebelend op een stoel te staan, of je ziet de bekende filmbeelden van Keaton die op een dunne balk hoog boven de straat balanceert. Dat maakt de verhoudingen een beetje scheef. Met zijn vieren vertellen ze Keatons verhaal, maar je bent geneigd om aan Materns verhaal meer waarde te hechten, omdat hij Keaton is.

Holla ziet de essentie van Keatons leven in de onverstoorbaarheid waarmee hij als filmheld klappen incasseerde. Met zijn zogenaamde deadpan face had Keaton al jong succes in het vaudeville theater van zijn vader. Verkleed als dwerg werd hij door zijn vader in het publiek gegooid en dat deed de kleine Keaton allemaal niks. Uiterlijke onbewogenheid als een pantser tegen een harde wereld, is de analyse van Holla.

Die sombere visie verbeeldt ze in een reeks taferelen waarin Keaton vecht met stekkers, touwen, bijlen en ladders. Op een paar mooie vliegscènes na is het in vorm en timing een slap aftreksel van Keatons slapstick. Toch is het geen slechte voorstelling, en dat komt door de vasthoudendheid waarmee Karina Holla zich vastbijt in het beeld van de man die voortdurend wordt omgeduwd of opgehesen. Het is háár verhaal over de wanhoop en vechtlust die zij achter Keatons masker vermoedt. En daarmee overstijgt ze het vampirisme dat haar werk soms zo bloedeloos maakt.

Marijn van der Jagt

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden