Review

Hokkerig decor drukt stempel op Figaro

Regisseur Daniël van Klaveren situeert Le nozze di Figaro in een groot poppenhuis, maar in het hokkerige decor komen de jonge zangers van Opera Zuid matig uit de voeten. Hoewel Opera Zuid zich richt op jong talent, acteerde juist het oudere koppel het best.

Het poppenkastdecor maakt het soms een wat stramme vertoning.

Als één machthebber leeft volgens het principe grab them by the pussy, is het de Spaanse graaf Almaviva. Van de dienstmeid tot de dochter van de tuinman: geen vrouw gaat veilig over zijn landgoed bij Sevilla. Maar tot zijn spijt is Almaviva stom geweest. Onlangs heeft hij het droit du seigneur afgeschaft, het feodale recht om een vrouw aan de vooravond van haar huwelijk te ontmaagden. Vooruit, denkt hij, nog eentje dan. Om het af te leren. Een Mozartopera later komt hij van een koude kermis thuis. Le nozze di Figaro (de bruiloft van Figaro) toont hoe het personeel samenspant tegen zijn adellijke baas. In het stuk, voltooid in 1786, horen sommigen hoe de Franse revolutie aan komt sluipen. Anderen houden het erop dat Mozart en zijn tekstschrijver Lorenzo da Ponte hun Weense publiek wilden amuseren met een klucht.

Le nozze di Figaro (***), opera.
Wolfgang Amadeus Mozart.
Regie: Daniël van Klaveren.
Philharmonie Zuidnederland o.l.v. Arjan Tien.
12/11, Theater aan het Vrijthof, Maastricht.
Tournee t/m 13/12.

Tot die laatste stroming behoort Daniël van Klaveren. De regisseur tekende bij Opera Zuid voor een nieuwe productie van Le nozze, die zaterdag in Maastricht zijn première kreeg. Almaviva's kasteel was een verstikkende biotoop, moet Van Klaveren hebben gedacht. Op het toneel van het Theater aan het Vrijthof verschijnt dan ook een poppenhuis. In dat benarde decor zitten ze op elkaars lip: de graaf die de dienstmaagd Susanna wil pakken voor haar huwelijk met de kamerdienaar Figaro, de twee tortelduifjes, Figaro en Susanna, die in hun nieuwe slaapkamer samenspannen tegen de graaf, en de gravin die treurt om vervlogen liefde en van harte in het complot stapt.

Bij de klappen die Mozart uitdeelt in de ouverture, komt het poppenspel schokkerig op gang. Speeldoosfiguurtjes lijken het, met stramme scharnieren die nog moeten wennen. Dat is goed gevonden. Librettist Da Ponte heeft de veer van Le nozze di Figaro immers zo strak mogelijk opgewonden. Mozart levert de bijpassende, stuwende noten met mechanische precisie. De componist was 30 jaar toen hij ze schreef. Niet te oud dus voor Opera Zuid, het gezelschap dat een springplank wil vormen voor jong talent. Als Mozart had kunnen aanschuiven, zou hij met plezier hebben geluisterd naar zijn generatiegenoten in het Theaterkoor Opera Zuid.

Limburger van Verdienste

Miranda van Kralingen werd onderscheiden voor haar verdienste voor talent-ontwikkeling als directeur bij Opera Zuid.

Na de première van Le nozze di Figaro kreeg Miranda van Kralingen, de vertrekkend directeur van Opera Zuid, een Limburgse onderscheiding. De plaatsvervangend Commissaris van de Koning, Ger Koopmans (CDA), tooide haar met de titel Limburger van Verdienste. Hij roemde de prioriteit die Van Kralingen na haar aantreden in 2004 heeft gegeven aan talentontwikkeling. 'Vlieguren maken is voor jonge zangers cruciaal', reageerde Van Kralingen in haar dankwoord. Intussen speurt Opera Zuid naar een opvolger. Die vindt in Maastricht geen gespreid bedje. Sinds de cultuurbezuinigingen van het eerste kabinet-Rutte leeft het Limburgse operagezelschap op een schoen en een slof. Bovendien eist de Raad voor Cultuur voor de periode 2017-2020 een herschreven subsidieaanvraag. Die moet uitzicht bieden op 'verbetering van de artistieke kwaliteit'.

Miranda van Kralingen werd 'Limburger van Verdienste'.Beeld anp

Fraai onderdeel was de blozende zang van de bloemenmeisjes. Grote kans dat hij ook bravo had geroepen na de aria waarin Figaro zijn gal spuwt over de vrouwelijke soort. Rozen die steken, vossen vol streken, de Griekse bariton Nikos Kotenidis zette ze met verve neer. Een scène later legt Susanna hem inderdaad in de luren. Met de aria Deh vieni, non tardar (kom, niet talmen) verspreidde de Russische sopraan Anna Emelianova een geurwolk van verleiding.

Helaas zaten aan de jonge, soms nog niet volledig gerijpte stembanden jonge acteurs vast. Die hadden het lastig in het poppenhuis van ontwerper Douwe Hibma. Zie ook maar eens kluchtig te doen in een hok van een paar vierkante meter. Een ouder koppel had die kunst beter onder de knie: het tweedekansechtpaar Bartolo (Stefan Stoll) en Marcellina (Miranda van Kralingen). Als Van Kralingen de indruk wekte dat ze overacteerde, zei dat vooral iets over het onderacteren van anderen.

De verkleedpartij aan het slot, waarin de overspelige graaf wordt betrapt, is berucht moeilijk te regisseren. De maskerade ging Daniël van Klaveren vlot af. Hij liet de spelers afdalen uit het poppenhuis en iedereen kreeg de ruimte. Van de weeromstuit verbeterde het contact met de orkestbak. Dirigent Arjan Tien liet het motortje van Philharmonie Zuidnederland een avond lang soepel snorren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden