Hoffman zet geweldige prins Claus neer

Voorstelling over prins Claus is een samengeraapte revue met Afrikaans getrommel, sketches en een nepdebatje.

De dasscène was natuurlijk het theatrale hoogtepunt in het leven van prins Claus. Het was dat ook in de theatrale opvoering Claus!, gisteren eenmalig in een bijna vol Carré te Amsterdam, met koning Beatrix, prins Constantijn en prinses Laurentien in de loge. ‘Zet uw nek op het spel. Open het openboordenparadijs’, riep acteur Thom Hoffman, Claus in de voorstelling, naar een idee van en geregisseerd door John Leerdam, Tweede Kamerlid voor de PvdA en voorheen directeur van theater Cosmic.

Prins Claus voerde zijn act op in 1998, in het Paleis op de Dam bij de uitreiking van de Prins Claus prijzen voor cultuur en Ontwikkelingssamenwerking. Hij knoopte zijn das los, met een blik op koningin Beatrix op de eerste rij, wapperde met de ‘ketenen van de man’ en wierp de stropdas met een elegant gebaar van zich af. Op dat moment kwamen de twee beelden van prins Claus samen: de door parkinson broos geworden, oude, lieve man, vertederend eerlijk, en de activist, de pleitbezorger van de Derde Wereld, zijn geliefde Afrika bovenal. Volg Mandela, die draagt ook geen das, hield Claus zijn verraste toehoorders voor.

Een eerbetoon aan Claus en zijn multiculturele ideaal moest het zijn. Zeven jaar na zijn dood dreigt de prins bij jongeren in de vergetelheid te raken en dat mag niet gebeuren, vindt Leerdam. Sinds 2005 brengt hij jaarlijks een politiek theaterstuk – een voorleesrevue. De eerste ging over Den Uyl, de vorige over Mandela.

Kwam Claus tot zijn recht in Carré?

Leerdam verzamelde een bont gezelschap spelers. Politici als minister Koenders en burgemeester Cohen, een Surinaams koor en band, (oud)journaallezers Freriks en Van Weegen, en een paar echte acteurs. Hij had vijf tekstschrijvers ingezet voor een samengeraapte revue. Het begon met Afrikaans getrommel en dans. Volgde een korte levensloop, vertraagde oude filmsfragmenten op de achterwand. Daarna sketches. Tweede Kamerleden voerden een nepdebatje over het nieuws in 2012: in een testament laat Claus weten dat hij herbegraven wil worden in Afrika als Nederland ooit de hulp stopt. Leuk gegeven, stereotiep debatje.

Leuker was de scène met drie Surinaamse dames – ‘Claus is onze held!’ in discussie met bezoekend minister Pronk (Koenders). Die komt er niet tussen bij de dames (‘Geef ons maar een naaimachine’). Dat zie je niet vaak bij de veelprater Pronk, noch bij Koenders. Veel gelach in de prettig multicultureel gevulde zaal. Ook de sketch met de drie aangetrouwde prinsessen wekte lachlust, al leek het bijna een vriendinnenact op een bruiloft.

Gelukkig was er Thom Hoffman.

Hij zette een geweldige prins Claus neer, ontroerend in motoriek en licht accent. Claus had mooie teksten, engagement met lichte zelfspot. Hoffman riep hem in herinnering in een monoloog, in een dialoog met de Afrikaanse jeugdvriend (Kenneth Herdigein, nog met zijn Mandela-accent) en in een laatste gesprek met Máxima, die hij vaderlijke raad gaf: ‘Nederlandsers zijn héél nationalistisch in hun niet-nationalistisch zijn.’

En de koningin? Zij keek met de handen gevouwen voor zich, klapte mee met Constantijn om Máxima te steunen, die zich verbaast over de ophef over haar niet gevonden Nederlandse identiteit. En bij het slotapplaus boog ze even naar Hoffman.

Vanaf het balkon van het paleis Noordeinde zwaaien de jonge prins Willem-Alexander, koningin Beatrix en prins Claus naar het publiek. (ANP) Beeld
Vanaf het balkon van het paleis Noordeinde zwaaien de jonge prins Willem-Alexander, koningin Beatrix en prins Claus naar het publiek. (ANP)
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden