Hoeveel streamingabonnementen wil de consument betalen?

Nichevorming lijkt de trend op de streamingmarkt

Disney gaat twee nieuwe streamingdiensten lanceren in Amerika. Een sportkanaal van ESPN in 2018 en een familieplatform voor Disney- en Pixar-films in 2019. Populaire animatiefilms als Frozen, Finding Dory of Vaiana verdwijnen uit het Amerikaanse aanbod van Netflix. In Nederland verandert er voorlopig niets, beweert Netflix, maar het zou niet vreemd zijn als Disney zijn nieuwe streamingdiensten internationaal wil uitbreiden als die in de VS succesvol blijken. Het roept de vraag op: hoeveel streamingabonnementen wil de consument betalen?

De Nederlandse filmkijker kan nu al kiezen uit Netflix, HBO, Videoland, Amazon, Pathé, KPN en NPO en de wildgroei lijkt nog niet te stoppen. Foto epa

Tot een paar jaar geleden waren de opties overzichtelijk: Spotify voor muziek en Netflix voor video - beide kosten ongeveer een tientje per maand. Nu leidt de wildgroei aan diensten tot een versplintering van de markt, met consumenten die noodgedwongen moeten kiezen. Wie legaal van het laatste album van Jay-Z of de nieuwste aflevering van Game of Thrones wil genieten, moet een abonnement nemen op respectievelijk Tidal en Ziggo Movies en Series.

Er worden miljoenendeals gesloten met populaire artiesten als Drake en Taylor Swift over het exclusief lanceren van nieuwe albums op Apple Music, Google Play, Tidal of Spotify. In Nederland kunnen film- en serieliefhebbers kiezen uit streamingvideo van onder meer Netflix, HBO (Ziggo), Videoland (RTL), Amazon, Pathé en KPN. Ook npo.nl biedt een betaaldienst aan met meer programma's en betere kwaliteit dan het gratis terug te kijken aanbod.

Het lijkt er voorlopig niet op dat de wildgroei stagneert. De diensten worden zelfs steeds specifieker. Distributeur Lumière lanceerde eind juni een streamingplatform voor thrillerseries. Kijkers moeten voor elk seizoen van een serie apart betalen. Zo kost een seizoen van The Fall 12,99 euro op lumiereseries.com. Dat is niet goedkoop, want geïnteresseerden kunnen datzelfde seizoen (plus talloze andere series) op Netflix bekijken voor 9,99 per maand.

Tientjes stapelen

Disney, dat het techbedrijf BAMtech heeft overgenomen om het streamingsysteem te bouwen, heeft nog niet bekendgemaakt hoeveel de nieuwe diensten gaan kosten. Wel denkt het bedrijf nu al na over de optie om nog weer aparte platformen te maken voor de films en series van Star Wars en Marvel, zoals The Avengers en Captain America, die ook onderdeel uitmaken van het Disney-concern. Nichevorming lijkt de trend dus op de streamingmarkt.

Of de consument daar blij mee moet zijn is de vraag. Mensen die maar één interesse hebben (alleen sport of detectives) kunnen er baat bij hebben door andere abonnementen op te zeggen. Maar anderen dreigen tientjes te moeten stapelen, het bedrag dat de meeste diensten per maand kosten, om het hele gezin tevreden te houden.

Anderzijds is het gunstig voor de consument als monopolievorming wordt tegengegaan. Als Netflix de alleenheerser is kan het abonnementsgeld onredelijk worden verhoogd. Meer concurrentie leidt doorgaans tot meer keuze en lagere prijzen. Een mogelijk problematisch gevolg van de versplintering kan wel zijn dat de consument weer de neiging krijgt om meer illegaal te downloaden. Dat fenomeen was de afgelopen jaren juist op zijn retour omdat de legale streamingdiensten kwalitatief goede en betaalbare alternatieven boden.

Concurrentiestrijd

De komende jaren zal duidelijk worden welke diensten deze concurrentiestrijd overleven. Het spreekt voor zich dat de grootste spelers, zoals Amazon, Netflix, Apple en Google, de langste adem hebben. Hoe hevig de markt reageert op nieuwe concurrentie bleek woensdag toen de aandelenkoers van Netflix direct 5 procent daalde na de aankondiging van Disney.

Toch blijft het gissen naar de levensvatbaarheid van de meeste diensten, aangezien er zelden abonneeaantallen en nooit kijkcijfers worden vrijgegeven. Volgens een rapport uit januari van onderzoeksbureau Telecompaper heeft Netflix twee miljoen abonnees in Nederland, waarmee het een kwart van de huishoudens bereikt. Videoland zou slechts 200 duizend abonnees hebben.

Het voordeel voor de internationale bedrijven is dat ze technisch gezien overal ter wereld relatief goedkoop kunnen uitbreiden. Begin 2016 breidde Netflix op één dag zijn diensten uit van 60 naar 190 landen. Amazon Prime Video, waarop onder meer de Top Gear-opvolger The Grand Tour is te zien, werd eind 2016 in 200 landen en gebieden tegelijkertijd gelanceerd. In veel gevallen was de ondertiteling nog niet eens geregeld.

De uitzendrechten (die verschillen per land) zijn de grootste kostenpost voor de streamingdiensten. Tegelijkertijd is het aanbod de belangrijkste reden voor nieuwe klanten om zich in te schrijven. Stap ik over naar Tidal voor de laatste plaat van Beyoncé? Is een abonnement op Videoland het geld waard als ik dan een nieuw seizoen van Twin Peaks kan bekijken? Het lijkt in elk geval onwaarschijnlijk dat de gemiddelde consument zich zowel op meerdere muziek- als verschillende videodiensten zal abonneren.