Hoe we een beetje mens blijven in de metropool

Het retrospectief van Michael Wolf, over hoe we een beetje mens blijven in de metropool.

Michael Wolf, Tokyo Compression 2010-2013 Beeld Michael Wolf

Fotograaf Michael Wolf (1954, München) is een verzamelaar. Twee van zijn verzamelingen waren in 2017 te zien in Finders Keepers, een tentoonstelling in Het Nieuwe Instituut in Rotterdam over verzamelingen en verzamelaars. Van Wolf was een deel van zijn collectie Bastard chairs opgenomen. De collectie bestond uit geïmproviseerde en zelf in elkaar geflanste zitmeubelen in China, die hij niet alleen fotografeerde, maar vervolgens zelf ook kocht, tot verbazing van de Chinese eigenaren. Een ongevaarlijk onderwerp, zelfs in China, zou je zeggen, maar de fotograaf werd tot tweemaal toe gearresteerd, vanwege 'staatsgevaarlijke activiteiten'. Toen zijn boek Sitting in China in 2002 uitkwam, waren de reacties uit Chinese hoek zuinig, alsof Wolf erop uit was geweest om de Volksrepubliek als een achterlijk land neer te zetten.

Michael Wolf, Tokyo Compression 2010-2013 Beeld Michael Wolf

Het is lastig te voorspellen hoe er lokaal wordt gereageerd op de onderwerpen die de Duitse Wolf voor zijn camera haalt. Hij fotografeerde jarenlang forenzen in de metro van Tokio, die als gekooide dieren, achter bewasemd glas, leken te worden verdrukt. Maar wat voor veel mensen een scherpe weergave van de hel van het moderne leven leek, werd in Japan aanvankelijk schouderophalend onthaald. 'Nou en?', zei de uitgever van Wolf toen hij de eerste foto's uit de serie Tokyo Compression zag. Geen wonder, voor een man die al veertig jaar de metro naar zijn werk nam.

Wolf is een wereldburger die in Hongkong en Parijs woont. Het Fotomuseum Den Haag produceerde zijn eerste grote retrospectief, Life in Cities, dat in 2017 te zien was op het fotofestival in het Zuid-Franse Arles. Na jarenlang als fotojournalist in Azië te hebben gewerkt, onder meer voor het Duitse blad Stern, brak Wolf door in de internationale kunstwereld met Architecture of Density (Architectuur van dichtheid). In deze serie legde hij de megalomane woningbouw in Hongkong vast, de dichtstbevolkte stad in de wereld, in bijna abstracte beelden, die vooral in groot formaat print een verpletterende indruk maken.

Aansluitend richtte hij zich op de torens van Chicago (Transparent City), waar hij tussen de enorme glaswanden op zoek ging naar de sporen van individualiteit in de kathedralen van de moderne stad. Hij blaast details op, tot we een grofpixelig mannetje in hemdsmouwen ontdekken dat ergens tussen hemel en aarde een golfballetje slaat in zijn kantoor.

Wolf mag zich een van de grote thema's van deze tijd hebben toegeëigend, het zoeken naar individualiteit in de metropolis; hij benadert de onderwerpen altijd lichtvoetig. Als kersverse inwoner van Parijs ervoer hij de stad als onmogelijk te fotograferen, een gesloten decor, kaalgeplukt door generaties fotografen. Als reactie ging hij virtuele stadswandelingen maken in Google Street View, waarbij hij screenshots maakte van klassieke 'Parijse momenten', vastgelegd door het volstrekte toeval van de passerende Google-camera door de straat.

Voor de gelegenheid wordt in het Fotomuseum Den Haag ook zijn gigantische wandvullende installatie The Real Toy Story opgebouwd, een verzameling in China vervaardigd plastic speelgoed (20 duizend stuks op 40 vierkante meter), geflankeerd door foto's van arbeiders in desolate Chinese speelgoedfabrieken. Er zijn vele manieren om een foto te presenteren, weet Wolf.

Michael Wolf: Life in Cities, 20/1 t/m 22/4, Fotomuseum, Den Haag.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden