Hoe we dankzij sociale media allemaal weglopen met deze lompe, onflatteuze sneakers

Het gelukkige huwelijk tussen mode en sociale media

De Triple S van Balenciaga is een lompe, onflatteuze sneaker. En peperduur. Toch is-ie overal uitverkocht. Voor die hype was maar een handjevol influencers nodig. Én hun honderdduizenden volgers.

Dit zijn ze dan: De Triple S van Balenciaga. Beeld Lisa Klaverstijn & Marie Wanders

Youtuber Monica Geuze heeft Balenciaga Triple S-sneakers. En ook op de Instagram van influencer Lizzy van der Ligt kwamen ze de afgelopen weken talloze keren voorbij. Haar vriend Yuki Kempees heeft ze, net als presentator Kay Nambiar. En ook Van der Ligts collega's Anna Nooshin en Noor de Groot ('Queen of Jet Lags') lopen rond op de grootste lomperiken van de designerschoenenafdeling, met een brede, drielaagse zool en de schoenmaat op de neus. Via @debijenkorf, lieten die laatste twee op Instagram en YouTube weten.

Toen de Amsterdamse vestiging van het warenhuis begin maart een nieuwe voorraad uitstalde, 'enkele tientallen' dames- en herenmaten, was die binnen één dag uitverkocht. Eén paar à 695 euro per klant, luidde de disclaimer op Instagram: de schoen van het moment is schaars en gewild als doorverkoopwaar, vandaar. Andere winkels hebben een wachtlijst. Wat zegt de aantrekkingskracht van deze superonflatteuze over de mode van nu?

Nou, dat mode van ironie houdt, schreef de Britse krant The Guardian eind vorig jaar in een opsomming van de onwaarschijnlijkste modefenomenen van 2017, waaronder de Balenciaga-schuit. 'Door ze te dragen, laat je zien dat je de grap begrepen hebt.' De grap van de dure designerschoen die doet denken aan een onmodieuze hardloopgymp, zo lelijk dat-ie in de Balenciaga-uitvoering mooi wordt gevonden. Nee, niet door iedereen. Een wezenlijk onderdeel van het succes is dat de meningen verdeeld zijn, want het gaat hier om het effect van de inside joke.

Beeld Lisa Klaverstijn & Marie Wanders

De Triple S is een serieus te nemen geintje van Balenciaga's creatief directeur Demna Gvasalia, die erom bekend staat de oppervlakkige kanten van de modewereld te bekritiseren en er tegelijkertijd aan bij te dragen. Hij scoorde bijvoorbeeld ook al met een neonkleurige spandexlegging met ingebouwde puntlaarzen. Oogde goedkoop, was stikduur - meer dan 1.000 euro. Het synthetische soklaarsgedeelte, dus zonder de legging, werd afgelopen zomer volop gekopieerd door de Zara's en Mango's van de wereld.

Hetzelfde overkomt de sneaker die Gvasalia in januari 2017 voor het eerst de catwalk op stuurde en die vanaf september aanvankelijk alleen in herenmaten verkrijgbaar was. In de tussenliggende periode raakte de Triple S al zo veelbesproken dat een hype onafwendbaar leek - al is het precieze begin, zoals wel vaker, moeilijk te lokaliseren.

Belachelijk

Tijdens de afgelopen modeweek in New York, waar kleding voor het komende najaar werd getoond, vielen de felgekleurde, gebreide bivakmutsen van Calvin Klein op. Even later kwam Gucci in Milaan met nog veel bontere uitvoeringen voor de dag, tot volkomen clownesk. 'Is deze wintertrend chic of belachelijk?', vroeg de Amerikaanse modesite Man Repeller zich af. Chic én belachelijk, liet de fotoserie bij het artikel zien - en daardoor misschien wel een potentieel succes.

Beeld Lisa Klaverstijn & Marie Wanders

Jeff Hoogendijk, eigenaar van winkel en galerie Almost Not Done in Amsterdam, roept graag de eerste sneakers van Raf Simons voor Adidas in herinnering, verwant aan de Triple S. 'Toen ik die vijf jaar geleden droeg, vond iedereen ze lelijk en stom.' In zijn winkel verkoopt hij tweedehands designerkleding waaronder onlangs een door hemzelf aangeschaft paar Triple S sneakers. Toch niets voor hem, vond hij, al is hij ervan overtuigd dat Gvasalia, 'een genie' ermee in de modegeschiedenisboeken komt te staan. Waarom deze schoen zo aanslaat? Hoogendijk weet één ding zeker: 'De Triple S is bij uitstek een product van sociale media.'

Zie de Triple S inderdaad gerust als een recent voorbeeld van de werkelijke invloed van influencers op de modewereld, groot gemaakt door mensen als Lizzy van der Ligt, Noor de Groot en Anna Nooshin - en dat zijn dan alleen de Nederlandse influencers. Ze zitten al jaren vooraan bij shows en sturen het koopgedrag van klanten. Maar ze hebben inmiddels ook invloed op de keuzen van ontwerpers: veel kleding die tijdens de afgelopen modeweken werd getoond, is gemaakt om van een telefoon- of tabletscherm te knallen. Opvallend, kleurrijk.

Beeld Lisa Klaverstijn & Marie Wanders

Ooit heette het beroep van Van der Ligt 'modeblogger', nu dateert het laatste bericht op haar site van mei 2017. Instagram is waar tegenwoordig de zaken worden gedaan. De Bijenkorf gaat betaalde partnerschappen aan met influencers als Van der Ligt en neemt ze mee naar de modeweken in New York, Londen, Parijs en Milaan. Daar lopen ze rond in kleding die het warenhuis verkoopt. Die kleding showen ze vervolgens op Instagram, waar tags en soms een link naar de webshop zichtbaar zijn voor hun respectievelijk 287 duizend, 584 duizend en 669 duizend volgers. Anna Nooshin in een interview op de site van de Bijenkorf, gevraagd naar 'het ultieme designeritem om in te investeren': 'Balenciaga Triple S-sneakers, omdat die echt nergens meer te krijgen zijn. Ik heb de mijne via de Bijenkorf!'

Journalist Amy Larocca beschreef het eigentijdse mechanisme vorige maand treffend in New York Magazine, aan de hand van de opkomst van een andere schoen: de loafer van Gucci die in 2015 zijn intrede deed, met open achterkant en een voetbed bekleed met een langharige vacht. 'Precies zo'n gek, fotogeniek item dat, in een ander tijdperk, alleen een merkwaardig verschijnsel op de catwalk was geweest, geproduceerd in een kleine oplage en alleen verkocht aan een niche' - een select gezelschap van modeminnaars met een voorliefde voor knotse kledingstukken.

In het artikel verwoordde Eva Chen de verschillende stadia van haar gevoelens jegens de Gucci loafer. Chen werkte als journalist bij Teen Vogue en staat tegenwoordig bij Instagram aan het hoofd van de afdeling modepartnerschappen. 'Toen ik ze voor het eerst zag, dacht ik: wat belachelijk.' Maar al snel signaleerde ze de schoen op foto's van influencers als Bryanboy (669 duizend volgers) en Leandra Medine (619 duizend), hoofdredacteur van de drukbezochte modesite Man Repeller (1,9 miljoen).

Langzaam veranderde ze van gedachten, zoals dat kan gaan. Je ziet mensen die je hoog hebt zitten ermee lopen, went aan het idee van chic gecombineerd met raar en ziet het ineens voor je: jij kunt ze óók hebben.

Hoe vaker Eva Chen de schoen tegenkwam op Instagram, hoe enthousiaster ze werd. 'Goddammit', dacht ze uiteindelijk, 'ik ga een paar achterkantloze, met bont gevoerde loafers kopen en er overal in New York mee rondlopen en niet nadenken over de bacteriën. Ik ga het doen!'

Beeld Lisa Klaverstijn & Marie Wanders

De Triple S is net zo'n mafklapper die in het pre-Instagramtijdperk waarschijnlijk veel minder teweeg zou hebben gebracht. Tegenwoordig laten influencers zien wat zo'n markante gigaschoen kan toevoegen aan een simpele spijkerbroek. Dat deden modebladen altijd al, maar die boetseerden trends op de ranke lijven van modellen. Nu zijn influencers doorgaans wel mooie mensen, maar toch uit een andere, meer benaderbare categorie, ook vanwege het interactieve platform waarop ze zichzelf als gesponsord uithangbord van goede smaak presenteren.

Dat platform heeft de catwalk veel dichter bij een mainstreampubliek gebracht en het tempo nog wat opgeschroefd. Wat tijdens de modeweken wordt getoond, is via livestreams direct te zien voor iedereen, lang en breed voor het in de winkels ligt. Trends vertalen zich een stuk sneller dan voorheen naar het straatbeeld.

'De Triple S was al een hype voor de Bijenkorf inkocht, in het najaar van 2017', zegt Esther Kamp, inkoper van damesschoenen bij het warenhuis. Bij de eerste aanblik moest ze naar eigen zeggen 'even slikken'. Toen ze hoorde dat er ook een damesuitvoering zou komen, kocht ze toch flink in. Niets om spijt van te hebben.

Ze merkt dat klanten goed op te hoogte zijn. 'Ze volgen de shows en wat influencers dragen nauwgezet. En ze lijken daardoor ook veel meer te durven. De mode van nu is gek en uitgesproken, dat is waar mensen naar op zoek zijn.'

De interesse voor designerkleding onder jonge mensen tussen de 18 en 24 jaar is bovendien gegroeid, denkt Jeff Hoogendijk van Almost Not Done. Ze sparen en geven er graag geld aan uit, merkt hij in zijn winkel, maar dan wel aan bijzondere items die in het oog springen, of aan limited editions. Geen simpele zwarte trui, wel iets felgekleurds van Off-white dat nadrukkelijk aanwezig is in het vierkante kader van een foto op Instagram.

Of de Triple S, die ook nog eens hartstikke draagbaar is en makkelijk met iedere garderobe te combineren. Hoogendijk noemt het 'een schoen met 'easy access'; iedereen, jong, oud, draagt tegenwoordig comfortabele sneakers onder zijn dagelijkse kloffie. 'Je kunt er bij wijze van spreken voor de rest heel lullig uitzien, deze schoenen zijn zo opvallend, ze doen al het werk.'

Beeld Lisa Klaverstijn & Marie Wanders

De draagbaarheid levert vast een belangrijke bijdrage aan de populariteit, maar het kan niet anders of ook de exclusiviteit en hoge prijs spelen een rol. Zie je iemand met Triple S-sneakers, dan zie je iemand die moeilijk te krijgen schoenen van 695 euro kan betalen. Het is een statussymbool en cultsymbool voor de prijs van één.

'Ik wil die benadering van mode niet veroordelen, want het is geen kwestie van goed of fout', zegt Hoogendijk, 'Maar naar mijn smaak wordt het soms wel iets teveel een wedstrijd wie de duurste kleding aan heeft: kijk mij eens, met mijn schoenen van bijna 700 euro. Voor mij draait mode om stijl en creativiteit. Creativiteit boor je niet aan door elk seizoen de nieuwste hypeschoen te kopen.'

De lelijkesneakertrend bloeit nog volop. Esther Kamp van de Bijenkorf heeft twee weken geleden in Parijs drie nieuwe kleuren van de Triple S geselecteerd, die ergens in de komende maanden in de winkel liggen. Waar de een aan de voeten van Patty Brard (jazeker, zij ook) de definitieve ondergang van een kapot geïnfluencte sneaker ziet, al lang niet cool en onderscheidend genoeg meer, komt-ie voor wie zich daar niks van aantrekt binnenkort eindelijk binnen handbereik.

Ondertussen is ook de Louis Vuitton Archlight-sneaker (850 euro) in het centrum van de influencersaandacht gearriveerd, voor degenen die de grap van Balenciaga begrepen of... juist niet. Zoals Leandra Medine van Man Repeller de Archlight vorige week tot haar eigen verbazing omarmde op Instagram: 'I really don't get the ugly sneaker trend but kind of love the hell out of these. Why?'

Balenciaga Triple S portretjes: Dorien van Linge

Moenia Merrachi (25)

Student marketing, werkt als zzp'er in marketing en de horeca

'Een normale sneaker kost tegenwoordig al tussen de 120 en 150 euro, en daar loopt iedereen op. Dan betaal ik liever wat meer voor echt exclusieve schoenen. Deze zwarte Triple S zijn pas een paar weken uit, bijna niemand heeft ze. Ik heb ze via-via kunnen bestellen bij de inkoper van de Balenciaga-winkel in Parijs. Je merkt wel dat het een hype is; laatst stond ik in de Zara en hoorde ik twee jonge meisjes over mijn schoenen fluisteren. Ik vind het apart dat mensen zo in de ban kunnen zijn van een voorwerp - al ben ik dat zelf natuurlijk ook.

Veel mensen in mijn eigen omgeving vinden ze lelijk en zeggen dat ik het geld beter kan besteden aan een vliegticket. Dat maakt me niks uit. Ik vind ze mooi, en de vrienden van wie ik weet dat ze mode begrijpen ook.

Ik denk dat ik ze nog lang ga dragen; ik heb voor de zwarte gekozen omdat ik deze tijdloos vind. Je raakt er minder snel op uitgekeken en ze zijn beter te combineren. Al draag ik ze niet met strakke broeken, dan vind ik de driedubbele zool er te lomp uit zien. Ter inspiratie kijk ik op Instagram naar afbeeldingen met de hashtag #triples. Ook volg ik drie influencers die ze toevallig allemaal hebben: Anna Nooshin, Monica Geuze en Queen of Jetlags. Als ik bijvoorbeeld zie dat Anna ze met een witte, wijde broek combineert, denk ik: ik moet er ook zo'n broek kopen.'

Moenie Beeld Lisa Klaverstijn & Marie Wanders

Lizzy van der Ligt (27) - stylist/influencer

'Ik heb gewoon 600 euro moeten betalen voor de schoenen. Omdat ze uitverkocht waren, heb ik me ingeschreven bij een lijst bij de Amsterdamse schoenenwinkel Paul Warmer, zodat ik werd gebeld als ze weer binnenkwamen. Ik kreeg als influencer geen voorrang ten opzichte van andere mensen. Het is natuurlijk wel zo dat ik soms merkkleding gratis krijg, bijvoorbeeld door mijn samenwerking met de Bijenkorf. Maar dat is bij de Triple S sneaker niet het geval - die schoenen verkopen toch wel, Balenciaga heeft ons niet nodig.

Wat Balenciaga slim doet is dat ze met social media een hype rondom de schoen creëren, maar tegelijkertijd de oplage beperkt houden. Die schoenen worden inmiddels gewoon in China geproduceerd, dus als Balenciaga het zou willen zou de hele wereld er op kunnen lopen. Ik vind het leuk dat ze zo exclusief zijn; ik draag graag dingen die niet iedereen heeft. Niet alleen merkkleding, maar ook vintage of oude collecties van H&M of Zara. Ik hou van verrassende combinaties; de grote, lompe Balenciaga schoenen draag ik bijvoorbeeld graag met vrouwelijke rokjes.

Ik vind het dus ergens wel jammer dat steeds meer mensen ze dragen. Ook omdat ik het idee heb dat ze dat niet doen omdat ze de schoen tof vinden, maar omdat het 'in' is. Toen ik de sneakers net had dacht ik: ik wil ze schoon houden, dus ik ga er niet op uit. Nu denk ik: ik moet ze zoveel mogelijk dragen, want straks heeft iedereen ze.'

Beeld Lisa Klaverstijn & Marie Wanders

Juliën Amatkarijo (25)

Werkt in de horeca en foodstyling

'Een maand of twee geleden, toen ik aan het uitgaan was met vrienden, kreeg ik opeens een melding op mijn telefoon: de Balenciaga Triple S schoenen werden geleverd bij Paul Warmer in Amsterdam. Omdat ze overal uitverkocht waren, had ik me bij alle winkels die ze ooit verkochten ingeschreven voor de nieuwsbrief. Ik ben om drie uur 's nachts naar huis geracet, zodat ik de ochtend daarna om half tien als eerste in de winkel kon zijn. Ik had geen tijd om te sparen - ik heb mijn rekeningen maar iets later betaald.

Ze waren er niet in de kleur die ik wilde - zwart met rood - maar dat maakte me niet uit. Het gaat me meer om het aparte silhouet. Eerst vond ik het lelijke bergschoenen, maar toen ik ze steeds vaker zag op Instagram, bijvoorbeeld bij de mannelijke influencers @princepelayano en @marcforne, begon ik ze steeds mooier te vinden.

Een paar weken geleden gingen ze kapot: de stiksels aan de voorkant lieten los. De schoenen zijn van slechte kwaliteit. De eerste release was gemaakt in Italië, maar omdat de vraag nu zo hoog is worden ze ook in China gemaakt. Dat is jammer voor zoveel geld, maar het gaat toch meer om het uiterlijk.

Ongeveer de helft van mijn kast bestaat uit designer items, vooral van Balenciaga en Gucci. Mijn duurste aankoop is een Louis Vuitton rugzak, die kostte 1400 euro. Ik geef liever geld uit aan aparte items; basics kun ook bij de H&M kopen. Ik draag ze ook tijdens uitgaan. Ik ben natuurlijk bang dat ze vies worden, maar ik koop ze niet om thuis in een glazen kast te zetten.'

Door: Dorien van Linge

Beeld Lisa Klaverstijn & Marie Wanders
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.