Hoe verbeeld je het menselijk brein? Door een doolhof, of een exploderende ketting

Omslag

Beeld RV

Een walnoot, daar lijken de hersenen op. Voor wie meent dat niets in Gods schepping zonder betekenis is, schuilt er een boodschap in de overeenkomstige plooien en windingen.

Zoals aan de fallusvormige hoorn van de rhinoceros potentieverhogende krachten worden toegeschreven, zo wordt de breinvormige walnoot heilzaam geacht voor het denkvermogen – een aanname die zelfs is doorgedrongen in de literatuur: in Simon Vestdijks roman Ivoren wachters heten ‘okkernoten’ consequent ‘hersenvoedsel’.

Daarmee zijn de associaties niet op – kijk maar naar de illustraties op de stroom breinboeken in het kielzog van Dick Swaabs Wij zijn ons brein (Contact, 2010). Het anatomische preparaat op We zijn toch geen brein? (Lemniscaat, 2012), het antwoord van filosoof Alva Noë op Swaab, is vrijwel de enige afbeelding die bij de biologische werkelijkheid blijft.

Verder zoeken ontwerpers het in metaforen, met het doolhof als favoriet. Het brein als labyrint is te zien op Mark Tigchelaars Haal meer uit je hersenen (2014), Elke Geraerts’ Mentaal kapitaal (2015) en Steven Laureys’ Onze hersenen (2018). Een intrigerende breinbreker is de illustratie op Zo haal je meer uit je brein van neuropsychiater Theo Compernolle. Op deze cursus ‘beter breinbeheer’ zijn de hersenen verbeeld als een kronkelende ketting, die zich dankzij één exploderende schakel losmaakt van een loden bal.

Het vindingrijkst blijft de gehalveerde, door mes en vork geflankeerde rode kool op Het krasse breindieet van Preston Estep (Maven, 2016). In de woorden van ontwerper Ron van Roon ‘een tafeltje-dekje-oplossing’.

Theo Compernolle: Zo haal je meer uit je brein

Omslag Studio Lannoo/ Mieke Verloigne.

Lannoo; € 14,99.

Beeld RV
Beeld RV
Beeld RV
Beeld RV
Beeld RV
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.