Tv-recensie NPO in Saoedi-Arabië

Hoe ver kun je gaan in het ‘moderne’ Saoedi-Arabië?

Zowel Danny Ghosen als Sinan Can weet Saoedi-Arabië binnen te komen. Maar wat doen ze met de zaak-Khashoggi?

De publieke omroep wil ons graag het alledaagse leven tonen in (streng) islamitische ­regimes, van jongeren die ondanks religieuze onderdrukking dezelfde dromen najagen als westerlingen. Thomas Erdbrink is onze man in Teheran, Danny Ghosen bezocht verschillende landen in ‘Arabistan’ en Sinan Can maakte series als De Arabische storm en In het spoor van IS. Gelukkig maar, want de presentatoren krijgen telkens weer toegang tot werelden die ­alleen slecht in het nieuws komen. Niet zo gek dus dat zowel Can als Ghosen naar Saoedi-Arabië wilde, een ­ultraorthodox land dat tot voor kort op slot zat voor toeristen en buitenlandse journalisten.

Can trapte zondag af met zijn vierdelige serie Voorbij de grenzen van Saoedi-Arabië (BNN-Vara, NPO 2). Ghosen ging donderdagavond van start met een nieuwe reeks van Danny in Arabistan (NTR, NPO 3), waarvan de eerste twee afleveringen over Saoedi-Arabië gaan. Laten we er geen wedstrijd van maken, want beide mannen delen inspirerende of juist vervreemdende verhalen over tradities en vrijheid. Er zijn wel overeenkomsten. Ze richten zich allebei op jonge vrouwen die eindelijk mogen werken en autorijden. Het conservatieve geluid komt in beide series van bebaarde kamelenhandelaren in de woestijn. En zowel Ghosen als Can worden constant gevolgd door chaperons van de staat.

De series hebben ook hun eigen kracht. Ghosen ­focust meer op de levens van jongeren. De Libanese ­Nederlander spreekt vloeiend Arabisch, waardoor hij makkelijk met ze in contact komt en grapjes kan maken – wat erg vermakelijk is. Can is wat minder one of the guys, al spreekt de Turks-Nederlandse presentator een indrukwekkend woordje Arabisch. De onderzoeksjournalist dringt wel door tot de Saoedische elite en ­ondanks zijn kalme voorkomen zoekt hij het randje op. Zijn serie wordt ook prachtig ingekleurd door filmische beelden van paleizen, stadspleinen en woestenij.

Danny Ghosen in 'Danny in Arabistan'. Beeld NTR

Maar wat doen de documentairemakers met de zaak-Khashoggi? De Saoedische journalist van The Washington Post werd op 2 oktober 2018 vermoord op het consulaat in Istanbul. Kroonprins Mohammed bin Salman wordt door de geïnterviewden op handen ­gedragen omdat hij Saoedi-Arabië wil moderniseren, maar internationale veiligheidsdiensten denken dat hij opdracht gaf tot de moord. Ghosen, die het land kort daarna bezocht, noemt Khashoggi wel in de voice-over, maar bespreekt de zaak niet met inwoners. (Ook niet in de volgende aflevering, bevestigt NTR.)

Can was in Saoedi-Arabië toen het nieuws bekend werd. In zijn tweede aflevering (die ik alvast kon bekijken, aanstaande zondag op tv) ziet Can dat lokale kranten de moord verzwijgen. Daarom interviewt hij ­Khaled Al Maeena, ex-hoofdredacteur van Arab News, die twaalf jaar lang de baas was van Khashoggi. Al ­Maeena erkent dat de moord ‘geen vergissing maar een misdaad was’. Toch durft zelfs deze invloedrijke figuur niet de schuld bij het koningshuis te leggen. Maar dat Can ondanks strenge restricties zo’n beladen onderwerp durft aan te kaarten, verdient een pluim.

Sinan Can in ‘Voorbij de grenzen van Saoedi-Arabië’. Beeld BNN-Vara
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.