Hoe staat het met de liefde?

Erg diep gaat het allemaal niet

'Ik ben een slechte vrouw', bekent Maria Hinckelbein, de ikfiguur uit de tweede roman Hoe staat het met de liefde? van Bert Natter, die in 2008 succesvol debuteerde met Begeerte heeft ons aangeraakt. Hij won er onder andere de Selexyz Debuutprijs 2009 mee en de roman werd onlangs op de planken gebracht door het Nationaal Toneel.

Maria is eigenaresse van de Beste Baarnsche Boekhandel, bijna 30 en 'al lang geen meisje meer', maar ze is niet in staat iets van haar leven te maken waar ze 'zelf in kan geloven'. Haar boezemvriendin Welmoed, een gevierd toneelspeelster, heeft de ideale man en drie schattige dochtertjes. Bezwerend zegt ze 'ik ben gelukkig, hè?', maar als ze 's avonds na een voorstelling thuiskomt, kan ze niet slapen en huilt ze. 'Wat is geluk?', vraagt Maria zich af als ze dit hoort.

Aanvankelijk lijkt Natters roman een satire op het populaire genre van de chicklit. De goedgebekte, alleenstaande Maria, en haar vriendinnen de 'Venusjancksters', allen met man, kind en kookeiland die haar benijden om haar vrije leventje met spannende onenightstands - ze zijn één groot cliché.

Maar als Maria de beroemde schrijver Allard Wiggel letterlijk tegen het lijf loopt, in een scène die niet zou misstaan in een bouquetreeks ('Nee', bits ik, 'en poten thuis'), rijst het vermoeden dat je een sleutelroman in handen hebt waarin de (literaire) grachtengordel op de hak wordt genomen.

Lijkt talkshowpresentator Bikker niet verdacht veel op iemand die we kennen? En wie is de uitgever die in Maria een potentiële schrijfster ziet want ze is 'een mooie, intelligente, eigenzinnige en succesvolle vrouw'?

Van belang is het niet, zelfs niet dat Natter uit een artikel van zichzelf citeert als hij de éminence grise der vaderlandse letteren, A.M. Frauenfelder, aanhaalt die bij de voorstelling van Jeptha, of offerbelofte van Joost van den Vondel een omstreden duiding geeft aan het beroemde schilderij 'Het Joodse bruidje' van Rembrandt.

Dit toneelstuk van Vondel, waarin Welmoed de rol vertolkt van de jonge maagd die door haar vader onthoofd wordt omdat hij zijn belofte aan God moest nakomen, is voor Natter de kapstok waar hij zijn verhaal aan ophangt. Een verhaal over belofte en schuld.

Dat Maria haar draai in het leven niet kan vinden, heeft namelijk een diepere oorzaak. Er is iets met een zusje, de twee jaar jongere Lisa die op haar zestiende is gestorven. Zelfmoord? Ongeluk? Het is een misverstand van romanschrijvers te denken dat je de spanning verhoogt door steeds te zinspelen op iets vreselijks uit het verleden en pas op de laatste bladzijden met de onthulling te komen.

Al heeft Maria heus verdriet, haar gefrustreerde gedrag gaat irriteren, juist omdat je tot bladzijde 300 niet weet wat haar probleem nu echt is. Ook zijn er een paar losse draadjes die storen. Waarom is het huis van Wiggels vader overhoop gehaald en wat deed dat pistool in de magnetron? Is er een verband met de neergeschoten passant die Maria in de voetgangerstunnel aantreft?

In een roman kan veel, maar er is een grens aan het aantal toevalligheden. Dat de dode passant nog in leven blijkt en later binnen een dag dé man in Maria's leven wordt, weet Natter onvoldoende plausibel te maken en de theatrale epiloog waarin het dode zusje over het graf heen spreekt ('Leg je erbij neer, geef je over. Laat los, zus. Je bent vrij') lijkt uit een meisjesboek geknipt.

De gevatte dialogen en sappige seksscènes zijn vlot geschreven, en Natter drijft met merkbaar plezier de spot met eigentijdse liefdesperikelen, maar erg diep graaft het allemaal niet. Hij mixt diverse genres door elkaar, maar mist de subtiliteit en verbeeldingskracht die van het drama Hoe staat het met de liefde? een boeiend schouwspel hadden kunnen maken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden