Hoe overtuig je de jury van fouten bij de politie?

In Making a Murderer toonden ze aan hoe een stumper ten onrechte vastzat. Nu leggen Buting en Strang uit hoe je voor recht strijdt.

De Amerikaanse advocaten Strang en Buting, bekend van de Netflixserie Making a Murderer, spreken in de Meervaart hun vakbroeders toe. Beeld Guus Dubbelman/de Volkskrant

De een heeft iets weg van PvdA-man Ad Melkert, de ander lijkt op een aardige wiskundeleraar. Professorale types zijn het met een ernstige gezichtsuitdrukking. Deze vrijdag treden ze op in theater De Meervaart. De zaal is goed gevuld met advocaten, die 395 euro per persoon hebben betaald om erbij te mogen zijn. Massaal trekken ze de telefoon om foto's te maken van het duo.

Succes

Dean Strang en Jerry Buting werden vorig jaar in een klap wereldberoemd door hun aandeel in de onthutsende documentaireserie Making a Murderer, over de stumper Steven Avery die terechtstaat voor de moord op een jonge vrouw. Nu vertellen ze Nederlandse advocaten over 'effectieve framing' en 'het belang van een goed imago'.

'Ik vind ze erg tot de verbeelding spreken', zegt Ruben Kellermann, een Amsterdamse strafrechtadvocaat. 'Ze zijn gedreven en vol overtuiging. Ik ben echt benieuwd wat ze te vertellen hebben.'

Woestmakend zijn in Making a Murderer de rollen van de openbaar aanklager en de politie, die Avery erin geluisd lijken te hebben. Gelukkig zijn daar dan Buting en Strang - door en door fatsoenlijke mannen die als leeuwen voor Avery vechten.

Steven Avery in het eerste seizoen van Making a Murderer. Beeld Netflix

Het succes van de documentaireserie was zo groot dat Buting en Strang wereldsterren werden. Ze hebben hun advocatenpraktijk even op pauze gezet om hun Amerikaanse en Europese bewonderaars te ontmoeten.

'Het is niet zozeer dat de twee de advocatuur sexy hebben gemaakt', zegt Kellermann. 'Er is niks sexy aan cliëntenbezoek op een politiebureau. Het is eerder hun betrokkenheid die zo opwindend is en die het aanzien van de advocatuur een oppepper geeft.'

'Ik hoop iets te leren van hun overtuigingskracht', zegt advocate Janneke Steenbrink. 'Het is echt knap hoe zij met weinig woorden toch iets heel krachtigs kunnen neerzetten.'

Het duurt even, maar dan wordt duidelijk waarin de aantrekkingskracht zit van Strang en Buting ligt. Het zijn hun vakmanschap en roestvrije integriteit. Zo is 'effectieve framing' bij hen niet een handig eufemisme voor oplichterij. Effectieve framing is het wanneer je een vastgeroeste perceptie probeert te kantelen.

Als voorbeeld noemen ze de jury die over hun cliënt Steven Avery moest oordelen. Hoe maken ze deze mensen - samengesteld uit mensen met een groot vertrouwen in politie - duidelijk dat Avery wellicht het slachtoffer is van vooringenomen politiewerk? Niet door de politie van kwaadaardige motieven te beschuldigen, vertelt Buting, maar door te betogen dat de politie te veel last had van tunnelvisie.'Dat kan iedereen overkomen', zegt Strang.

Met Buting is hij hier niet alleen gekomen om te doceren. De mannen gaan ook in op kritiek: geeft Making a Murderer wel een objectief beeld van de rechtszaak tegen Avery? Strang: 'Er is ontzettend veel materiaal gefilmd. Niet alles kun je gebruiken. Toch geloof ik dat de maaksters (Moira Demos en Laura Ricciardi, red.) hun best hebben gedaan om een evenwichtig beeld van de rechtszaak te geven.'

Vakmensen

Er zit geen greintje kapsones bij. Strang en Buting zijn vakmensen die je aan je zijde wilt hebben als je op een dag voor moord terecht moet staan.

'Het was in het begin een beetje ongemakkelijk, al die adoratie', zegt Buting tijdens een korte pauze. 'Er zijn advocaten die veel beter zijn en al deze aandacht veel meer verdienen. Wij hadden gewoon het geluk dat de documentaire zo populair werd.'

Tegenwoordig kan hij beter met de aandacht omgaan, zegt Buting. Hij en Strang zijn het als een kans gaan beschouwen. Mensen luisteren naar hen. Dat geeft hun de mogelijkheid om het grote publiek te wijzen op structurele misstanden in het Amerikaanse rechtssysteem.

Avery is volgens Buting geen uitzondering. Om zo veel mogelijk mensen daarvan te overtuigen doen Buting en Strang een reeks steden aan in hun A Conversation on Justice-tournee. Ook in Europa hopen ze de betrokkenheid van mensen met hun rechtssysteem te vergroten. In maart volgend jaar keren ze weer terug naar Amsterdam en spreken dan met mensen buiten de advocatuur.

'Ik weet niet of hun kritiek op het strafrecht algemeen toepasbaar is', zegt de Utrechtse advocaat Anis Boumanjal. 'Wat Avery in Amerika is overkomen had nooit in Nederland kunnen gebeuren, daarvan ben ik overtuigd. Bij juryrechtspraak heb je te maken met leken die afgaan op hun onderbuikgevoel. Hier oordelen professionele rechters in een zaak, en die hebben ervaring genoeg om niet op hun onderbuik af te gaan.'

Boumanjal is hier niet om specifieke vakkennis op te doen. Dan had hij beter een cursus kunnen volgen bij het Nederlands Forensisch Instituut. Hij is er vooral om zelf de advocaten te zien aan wie hij zo verknocht is geraakt. Die de documentaire Making a Murderer naar grote hoogte tilden door hun betrokkenheid. Nu Boumanjal Buting en Strang heeft kunnen ontmoeten en horen spreken, is hij weer getroffen door de degelijkheid en ernst waarmee ze hun vak uitoefenen - en erover spreken.

Boumanjal: 'Wat ze goed duidelijk maken is dat de strafadvocatuur niet alleen flashy is. Er moet keihard gewerkt worden. Dat is cruciaal. Sexy is het misschien niet, maar het betekent het verschil tussen een slechte en een goede advocaat.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden