Beeldvormers Naar de haaien

Hoe Ocean Ramsey haar uiterlijk gebruikt om het beeld van de haai te veranderen

De rubriek Beeldvormers onderzoekt hoe een foto onze kijk op de werkelijkheid bepaalt. Deze week: Ocean Ramsey.

Beeld JUAN OLIPHANT / AP

Vecht ertegen. Denk aan pluizige konijntjes of het tandeloze bekkie van een baby. Stop peterselie in je oren, schud met je hoofd, ga een blokje om; doe wat je kunt om tijdens het kijken naar deze foto het engste deuntje uit de filmgeschiedenis niet te horen. Duuuh-nuh. Duuuh-nuh. Duuuh-nuh-nuh-nuh-nuh-nuh-nuh – hou op. Ocean Ramsey wil het niet hebben.

Ramsey, een 32-jarige mariene bioloog, professioneel duiker en activist uit Hawaï, strijdt al jaren onvermoeibaar voor het behoud, of liever gezegd: tegen het in groten getale afslachten van haaien. Meer dan een derde van alle grote haaien ter wereld is uitgeroeid, zei Ramsey in een TED Talk in 2015, terwijl het volgens haar de slimste, mooiste en belangrijkste dieren in onze oceanen zijn. Ze houden het water gezond door dode dieren op te eten en hoewel ze een indrukwekkend rijtje tanden hebben, vallen ze maar zelden mensen aan.

Het beeld van de haai als nietsontziend monster moet 180 graden worden gedraaid, vindt Ramsey. En voor het effectief overbrengen van deze boodschap kan ze de vooroordelen ten opzichte van haaien door toedoen van bepaalde Hollywoodfilms (duuuh – stop!) missen als kiespijn. Vandaar dat zij en haar stichting One Ocean Diving zoveel mogelijk foto’s verspreiden waarop ze nadrukkelijk niet uit elkaar gereten wordt, maar gezellig een eindje met de dieren opzwemt en ze zelfs aait. Twee weken geleden nog werd ze bij de kust van Oahu, Hawaï, gefotografeerd met deze joekel van ruim zes meter lang. Het beest zwemt vrij en blij rond, al is ze (het is een vrouwtje, volgens Ramsey) in deze wateren een zeldzaamheid.

Ocean Ramsey begrijpt hoe beeldvorming werkt. Dat begint al voordat je haar überhaupt hebt gezien, bij haar naam. Ocean, zo heet ze echt. Haar Instagrampagina kleurt blauw van het zeewater. Behalve met haaien zwemt ze met dolfijnen, met zebravisjes, met roggen en bultruggen. Bijna al die foto’s worden genomen door haar verloofde, Juan Oliphant. Géén handige naam. Waarschijnlijk om te voorkomen dat er verwarring ontstaat over wat nu eigenlijk zijn onderwerp is, gaat hij door het leven als Juan Sharks.

Behalve wetenschapper is Ramsey ook een professioneel model. Dat snap je wel: ze is een prachtige verschijning met lang blond haar en een atletisch lichaam. Onder water en met zwemvliezen aan haar voeten worden haar benen nog langer dan ze al zijn. Ze maakt grif gebruik van dat uiterlijk. Ze poseert uitgebreid in zwemkleding (haar eigen lijn natuurlijk, met haaien of golfjes erop), wurmt haar benen in een zeemeerminnenstaart, doet in een ieniemienie bikini yoga naast een iguana.

Geef haar eens ongelijk. Dat lijf is van haar en ze zet het in ook. De meeste van die foto’s zijn reclamebeelden voor eco-vriendelijke producten waaraan Ramsey haar naam verbindt. De opbrengsten gaan letterlijk naar de haaien.

Beeld Juan Oliphant / AP

En natuurlijk zijn het vaak vooral die foto’s die gebruikt worden ter illustratie van artikelen. Duikt ze in sommige media op als de blonde Barbie die er een sensationele hobby op nahoudt. Zijn er mensen die niet geloven dat ze in de eerste plaats wetenschapper is met een indrukwekkende staat van dienst. Maar daar zit Ramsey niet mee. Sterker nog: ook dát buit ze uit.

Net als haaien weet ik hoe het is om alleen op je uiterlijk te worden beoordeeld, begint ze haar TED Talk, terwijl ze haar eigen modellenfoto’s vergelijkt met foto’s van Bella, een grote witte haai met een flagrante boeventronie. ‘Je moet niet altijd geloven wat je ziet. There’s more than meets the eye.’

O, wat slim. Ze grijpt die hele TED-zaal bij de lurven en overstelpt haar luisteraars een kwartier lang in een razend tempo met cijfers en feiten tot ze uitgeput in de touwen hangen. Dan haalt ze haar telefoon tevoorschijn (met een hoesje in de vorm van een haai) en maakt een foto van haar publiek, voor Instagram. ‘Doen jullie dat ook even’, zegt ze gewiekst, en ze noemt alvast de hashtags: #savesharks #lovesharks. Iedereen gehoorzaamt.

Idee voor een nieuwe Pixar-film: Ocean and the Shark. Zoiets als Belle en het Beest, maar dan onder water. Het beeld van de haai voorgoed gekanteld, tijd voor een nieuwe vijand. Wist u trouwens dat een simpele huisjesslak meer tanden heeft dan een witte haai? Duuuh-nuh.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden