LOPEND VUUR

Hoe nieuws zich verspreidt: Wilders' optreden was wel/niet een succes

Het nieuws: Geert Wilders gaf maandag 13 april in Dresden een optreden voor aanhangers van Pegida, de Duitse beweging tegen islamisering. Wat opvalt: Alle journalisten tellen en spreken mensen en toch komen ze tot heel andere conclusies.

null Beeld de Designpolitie
Beeld de Designpolitie

Donderdag 19 maart: 'Islamvijand Wilders naar Dresden;

Bild

De Duitse tabloidkrant Bild meldt als eerste dat Wilders eregast is op een bijeenkomst in Dresden van de Duitse anti-islambeweging Pegida. Volgens een redacteur van de krant, die niet met naam in de krant wil en niet geciteerd wil worden, kwam die informatie van Pegida-leider Lutz Bachmann. Een paar dagen voor de bijeenkomst meldt Bild dat de organisatie 'meer dan 30 duizend volgelingen' verwacht. Het optreden van Wilders wordt het 'hoogtepunt' genoemd. Tot dan toe ligt het hoogste aantal deelnemers aan de wekelijkse Pegida-demonstraties op 25 duizend.

Maandag 13 april: '30 duizend mensen verwacht'

AD, Trouw, de Volkskrant

Op de dag van de demonstratie schrijven de Nederlandse ochtendkranten over het aankomende optreden van Wilders. De meesten nemen de verwachte 30 duizend bezoekers over. 'Dat getal heeft Pegida zelf neergelegd toen ze de demonstratie aanmeldden bij de autoriteiten', licht Duitsland-correspondent Rolf Bos van de Volkskrant toe. Bos noemt in zijn voorbeschouwing geen exact getal, maar heeft het over 'vele tienduizenden sympathisanten'. 'Het was duidelijk dat Pegida mikte op een zeer hoge opkomst. Bachmann wilde met het optreden van Wilders zijn ineenzakkende beweging weer goed op de kaart zetten.'

Maandag 13 april, vanaf 19:30 uur: 'Niet zó druk'

RTL Nieuws, NOS Journaal, ANP, Pauw

De demonstratie begint rond zes uur, kort voor de Nederlandse avondjournaals. Zowel RTL Nieuws (half acht) als het NOS Journaal (acht uur) opent met Wilders' optreden. 'Er was gerekend op 30 duizend Pegida-aanhangers', begint RTL-nieuwslezer Roelof Hemmen. 'Er kwamen er niet meer dan tienduizend.' Wel werd Wilders 'onthaald als een popster'. Adjunct-hoofdredacteur Pieter Klein legt uit: 'Het gejuich verraste niet, want Wilders preekte voor eigen parochie.'

Ook het NOS Journaal opent met het onderwerp. De eerste vraag die nieuwslezer Rob Trip aan correspondent Jeroen Wollaars stelt: 'Zijn er veel mensen afgekomen op die bijeenkomst?' Wollaars: 'Zó druk was het niet. Er waren veel minder mensen dan verwacht, maar aan de andere kant kun je zeggen: het zijn er meer dan er de afgelopen tijd naar Pegida-bijeenkomsten gingen.'

Om 20.53 uur vat het ANP samen: 'Magere opkomst voor Pegida-speech Wilders'. Het gatal van 10 duizend bezoekers wordt genoemd, tegenover de verwachte 30 duizend.

Pegida-aanhangers bij de toespraak van Geert Wilders in Dresden. Beeld epa
Pegida-aanhangers bij de toespraak van Geert Wilders in Dresden.Beeld epa

Dinsdag 14 april: 'Publiek enthousiast: optreden een succes'

AD

De volgende ochtend opent AD met een grote foto van de PVV-leider tijdens zijn toespraak. 'Dresden loopt weg met Wilders', staat er in grote letters. In het stuk op pagina 5 noteert verslaggever Tobias den Hartog 'liefde op het eerste gezicht' tussen Wilders en Pegida. Hij heeft het over een 'minutenlang applaus' en laat twee toeschouwers aan het woord die lyrisch zijn over Wilders. Zijn positieve oordeel is dus gebaseerd op de reacties uit het aanwezige publiek. 'Dat is natuurlijk perceptie', zegt hij achteraf. 'Ik vond dat men enthousiast reageerde. Ik heb nog even gedacht: misschien is dat beleefdheid, omdat ik een Nederlander ben. Maar het voelde oprecht.' Hij zegt ongeveer 15 mensen te hebben gesproken. 'Niemand was uitgesproken negatief.'

Pegida-aanhangers tijdens de toespraak van Geert Wilders in Dresden. Beeld epa
Pegida-aanhangers tijdens de toespraak van Geert Wilders in Dresden.Beeld epa

Dinsdag 14 april: 'Geen succes'

NRC Next, NRC Handelsblad

Dezelfde ochtend trekt NRC Next een andere conclusie. 'Toch niet zo'n succes in Duitsland', staat op de voorpagina te lezen naast een foto van Wilders die zijn armen spreidt. 'Pegida hoopte met Wilders een klapper te maken', schrijft verslaggeefster Petra de Koning in haar reportage. 'Er was gerekend op 30 duizend mensen en voor de zekerheid was een veld afgehuurd voor 60 duizend.'

De Koning twitterde maandagmiddag al een foto vanaf het grote, dan nog lege terrein. 'Komen hier straks 30.000 Pegida-aanhangers naar Wilders luisteren?', vroeg ze zich af. Een paar uur later berichtte ze: 'De vonk sloeg niet over tussen Wilders en het Pegida-publiek, zegt verslaggeefster van de regionale tv in Dresden. Zo was het ook.'

De Konings chef René Moerland zegt dat zij deelnemers heeft gevraagd wat zij vonden van het optreden van Wilders en van de bijeenkomst. 'Dat vonden we interessant, en daarop is haar verslag gebaseerd.' Net als Den Hartog laat De Koning twee toeschouwers aan het woord. Die tonen zich matig enthousiast.

'De beslissing om NRC Next met Wilders te openen hebben we halverwege de dag genomen', licht dagchef Jeroen van der Kris toe. 'Een ander, eigen nieuwsverhaal kwam niet op tijd rond. Bovendien leek 'Wilders in Dresden' het verhaal van de dag.' In NRC Handelsblad van die middag staat hetzelfde artikel. 'We hebben niet overwogen voor de middagkrant een ander stuk te maken omdat het AD tot een andere conclusie kwam', zegt Moerland. Wel is de kop minder stellig: 'Wilders durft meer dan Duitsers'. 'Koppen en intro's worden altijd opnieuw gemaakt in de middagkrant', verklaart Moerland. 'Dat heeft onder meer te maken met andere verhoudingen op de pagina. Hier is gekozen voor een meer nadrukkelijke reportagekop.'

Dinsdag 14 april: 'Wilders-effect werkte'

De Volkskrant

In de Volkskrant concludeert Rolf Bos dat het 'Wilders-effect' wel degelijk werkte. 'Vanwege mijn deadline kon ik niet wachten op de officiële telling van de autoriteiten, dus ik ben zelf op een heuveltje gaan staan en heb een schatting gemaakt. Ik zag meteen dat er veel meer belangstellenden waren dan bij eerdere Pegida-bijeenkomsten.' In zijn beleving was het gejuich en geklap 'wat onderkoeld'. 'Niet iedereen stond te applaudisseren.'

Dinsdag 14 april: 'Dresden haalt opgelucht adem'

Bild, Frankfurter Rundschau, Stern, Die Welt

Vrijwel alle Duitse media benadrukken dinsdagochtend dat er minder mensen naar Wilders kwamen luisteren dan Pegida-leider Bachmann had gehoopt. Ook schrijven ze dat het Wilders niet lukte om de toeschouwers enthousiast te laten schreeuwen. Bild en de Frankfurter Rundschau schrijven dat de bijeenkomst met 'slechts' tienduizend mensen 'niet de verwachte instroom' had. De conservatieve krant Die Welt laat prominente Duitse politici aan het woord en noteert hun 'opluchting': 'De rechts-populistische Geert Wilders bereikte minder mensen dan verwacht.'

Geert Wilders spreekt het publiek aan in Dresden. Beeld anp
Geert Wilders spreekt het publiek aan in Dresden.Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden