Hoe men sterft

De winkel moest dicht op een doordeweekse dag

Het boegbeeld van de Franse naturalisten, de grote romancier en pamflettist Émile Zola (1840-1902), wordt weinig meer gelezen.

Zijn ooit door massa's verslonden romans (denk aan Nana, Germinal en L'Argent) worden tegenwoordig te omvangrijk geacht en de belevenissen van zijn personages gelden als voorspelbaar. In zijn korte verhalen daarentegen stelde Zola zijn grote observatievermogen in dienst van een uiterst geconcentreerde vorm.

Dat blijkt uit de kleine bundel Hoe men sterft, vertaald door Martin de Haan en Rokus Hofstede en verschenen in de onvolprezen Perlouses-reeks van Uitgeverij Voetnoot. Het boekje bevat vijf verhalen over hoe men in de tijd van Zola aan zijn einde kwam en begraven werd. Ze doen denken aan de televisieserie Six Feet Under en de scherpte van Zola's pen zou hem tot een gewaardeerd scenarioschrijver hebben gemaakt.

Zo schrijft hij in het openingsverhaal over het huwelijk tussen een steenrijke graaf en een gravin die met de jaren alleen maar mooier wordt: 'Ze begrijpen elkaar, ze hebben gescheiden geleefd en willen als het even kan gescheiden sterven.' Wat niet gebeurt, want de gravin zit aan zijn sterfbed, maar bij de uitvaart laat ze 'gebroken van smart' verstek gaan: 'Liggend op een chaise longue speelt ze met de pompon van haar ceintuur en kijkt opgelucht en dromend naar het plafond.'

Ook in de andere verhalen tekent Zola zijn personages even nuchter als scherp. Als een kind van arme arbeiders buiten de stadsmuren begraven wordt, keert iedereen dronken en vrolijk in de stad terug. En ook een eenvoudige winkeleigenaar die net zijn vrouw aan de tering heeft verloren, wordt door Zola genadeloos in de hoek gezet: 'maar waar hij vooral niet goed van is, (...) is dat de winkel dicht heeft gemoeten op een doordeweekse dag.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden