Hoe leuk mag Nederland 2 worden?

De omroepverenigingen willen de strijd met de commerciële zenders aanbinden door Nederland 1, 2 en 3 meer smoel te geven....

V ANDAAG beslissen de publieke omroepen over een scherpere profilering van Nederland 1, 2 en 3. Het NOS-bestuur heeft een plan bedacht waarin vooral het tweede net het gevecht aangaat met de commerciële zenders, en het eerste en derde net zich tot 'verdiepende' programma's beperken. Daarbij kiest Nederland 1 voor een 'traditionele' en Nederland 3 voor een 'progressieve' invalshoek.

Volgens het plan blijft ieder genre te zien op ieder kanaal. Een taalspelletje op Nederland 2 serveert slechts minder lettergrepen dan op Nederland 1. En op dat net zijn de dialogen van een dramaserie weer braver dan op drie. Op die manier denkt de NOS weggejaagd publiek - inclusief jongeren en lager opgeleiden - terug te winnen en mikt op een marktaandeel van 40 procent. Daarbij is 'een toegankelijk TV2' essentieel: 'de publieke netten staan bij grote delen van de bevolking niet meer bovenaan in het lijstje van voorkeurzenders. Publieke omroep wordt geassocieerd met inspanning, commerciële omroep met ontspanning.'

Hoe leuk mag Nederland 2 worden? De bestuurders vermijden zorgvuldig de omschrijving pretzender, maar stellen als doelstelling een marktaandeel van 17 procent. Een score waar marktleider RTL 4 blij mee zou zijn. Concreet wordt dat bereikt door slecht bekeken programma's eruit te gooien. De Teleac-uitzendingen moeten wijken, de verkondigende EO-programma's gaan en bloc naar Nederland 1 en het voetbalgehalte gaat omhoog. Zo verhuist Studio Sport op zaterdag van 3 naar 2, alsmede de Uefa Cup-wedstrijden.

De EO blijft aanwezig met 2 Vandaag, natuurseries, gezondheidsprogramma's en ziekenhuisdrama. Verder nieuw materiaal als een feuilleton (drie maal per week, een soap vergelijkbaar met EastEnders op BBC 1), laagdrempelige documentaires en kunstprogramma's. Geen Roemeense sitarspelers, wel het Prinsengrachtconcert, en betere films. Daar heeft de publieke omroep nu geen geld voor, maar dat kan veranderen als de verschillende filmbudgetten op één hoop worden gegooid. Opmerkelijk is dat ook het NOS Journaal bereid is, zo verzekert hoofdredacteur Nico Haasbroek, zijn bulletins aan te passen aan de kleur van de zender.

De vraag is of dit alles genoeg is in de strijd met commerciële zenders. In Hollywood maakt de publieke omroep zelfs met een gezamenlijk inkoopbudget geen kans tegen Europese mediaconcerns als CLT-Ufa (onder meer RTL en Veronica) en SBS (onder meer SBS 6 en Net 5). En een natuurfilm over de biodiversiteit van het Amazonegebied trekt een beperkt publiek. Nederland 2 kan niet zonder succesvolle programma's van andere netten als Spoorloos (KRO), Oppassen (VARA), Blik op de weg (NCRV) of Glamourland (AVRO).

Die geven de omroepen niet allemaal weg. Ze hebben zelf populaire programma's nodig om de gewenste marktaandelen voor Nederland 1 en 3 te kunnen halen (13- en 10 procent). De VARA heeft helemaal geen zin programma's weg te geven. Als het NOS-plan vandaag wordt aangenomen, zal dat waarschijnlijk zonder VARA-steun zijn. Maar ook de EO-voorzitter ligt dwars. Hij dreigde gistermiddag nog met een boycot als zijn omroep niet meer invloed krijgt op de plaats die zijn verkondigende programma's opNederland 1 krijgen. Andersom wil de AVRO zich graag profileren op Nederland 3, met de documentaireserie Close Up, maar stuit daar op verzet.

Zulke botsingen komen de profilering niet ten goede. Hoe suboptimaler de schema's, hoe afhankelijker de publieke omroep wordt van voetbal. Mocht de NOS de tv-rechten op de nationale competitie verliezen, zoals de Britse en Duitse publieke omroep al is overkomen, dan kan Nederland 2 fluiten naar 17 procent marktaandeel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden