Hoe leuk is online delen dat je het leuk hebt?

Loes Reijmer over saaie instagramfeeds en sociale zelfmoord

Loes Reijmer werpt in deze rubriek een blik op onlinecultuur.

Joe Stone en Victoria Beckham, mooi uitgelicht uiteindelijk - dit is de vierde, goedgekeurde foto - op het Instagramaccount van Joe Stone. Beeld Joe Stone

Niet vastgelegd is niet gebeurd. Dat mompel ik vaak als ik door Instagram scroll. Ik trek er een nuffig neusje bij, de eindeloze parade aan perfect nonchalant gedekte terrastafels, goed gestylde vriendinnengroepjes en andere instant-Instagramklassiekers veroordelend.

Natuurlijk ben ik jaloers. Wat kunnen die types multitasken. Ze weten de meest fotogenieke borrelplank van de menukaart te bestellen, zichzelf goed te positioneren boven een tafel met wijn en worst, iemand te vinden die een mooie foto kan maken en die meteen online te plaatsen met het juiste ironische of inspirerende bijschrift. O ja, en aan het eind van die borrel zijn ze óók nog volledig op de hoogte van het zielsleven van hun vriendinnen.

Dat zijn de anderen, dacht ik altijd. Mijn Instagram leidde een heerlijk sluimerend bestaan met hier en daar een foto van mijn dochter - een van de weinige dingen in mijn leven die intrinsiek Instagramwaardig zijn. Ik zou kunnen beweren dat ik heel mindful in het moment leef, maar het is gewoon talentloosheid. Het lukt me niet om het leuk te hebben en tegelijkertijd met de wereld te delen hoe leuk ik het heb.

Dat hoeft ook niet, verzucht u nu terecht. Maar dat is het verraderlijke van sociale media: hoe meer je ze gebruikt, hoe meer je de druk ervaart deel te nemen. En dus plofte ik op een vrijdagavond onrustig neer op een stoel. Ik had gekookt voor vrienden, het was een leuke avond geweest en plotseling voelde ik de behoefte om dat met de wereld te delen. Foto's van het samenzijn had ik niet, dus maakte ik een selfie. In een felverlichte keuken. Met een fles likeur naast mijn hoofd om mezelf een houding te geven. Die fles was ook nog eens ongeopend - pijnlijk, anders had ik de drank tenminste nog de schuld kunnen geven.

Een verklaring voor deze sociale zelfmoord vond ik in een column van Eva Wiseman voor The Guardian. Daarin beschrijft ze het fenomeen killfies, selfies die tot de dood leiden omdat ze worden gemaakt op een gevaarlijke plek. Sinds 2014 zijn al zeker 127 mensen overleden bij het poseren op hoge gebouwen, steile bergtoppen en voor aankomende treinen. 'Ze sterven terwijl ze aan het bewijzen zijn dat ze leven', schrijft Wiseman.

De meeste selfies kun je zo zien, betoogt de columniste. Denk aan de jonge vrouwen die zo druk zijn met het fotograferen van hun lunch dat ze vergeten te eten. Of aan mensen die dermate veel tijd besteden aan het bewerken van hun foto's dat ze hele avonden aan gezelligheid missen. Ze zijn zo bezig met het vastleggen van de ervaring dat ze het echte leven vergeten. Typisch kritiek van iemand die niet met een smartphone in de hand is opgegroeid natuurlijk, maar ook herkenbaar. Zo zat ik laatst op mijn iPhone naar foto's van mijn dochter te staren terwijl ze voor mijn neus haar eerste stapjes deed.

Eigenlijk zijn de foto's die op Instagram verschijnen maar saai. Het verhaal achter die geboetseerde koppen is beter, onthullender en vermakelijker. Een Britse journalist, al van jongs af aan fan van de Spice Girls, beschreef voor The Guardian zijn recente ontmoeting met Victoria Beckham. Ze stemde in met een foto, maar toen ze het resultaat zag verloor ze al haar decorum. Ze eiste een nieuwe, troonde de journalist mee naar een andere kamer met beter licht en was pas tevreden na de vierde poging.


Het eindresultaat is duf, maar ik had het verhaal niet willen missen. Misschien is radicale eerlijkheid een mooi antigif voor het perfecte Instagram. 'Na zes pogingen stonden de ongeopende fles likeur en ik er goed op.' Kijk, dat klinkt nog gepast ironisch ook.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.