ColumnEva Hoeke

Hoe lang kan een mens zonder hartslag?

Beeld Aisha Zeijpveld

Een gewone woensdag – en opeens is Eva Hoeke de man van haar moeder aan het reanimeren. ‘Ik wilde schreeuwen, gillen, hem door elkaar rammelen desnoods.’ 

Het was woensdag, papadag, zoals altijd werkte ik vanuit mijn moeders huis, in het naaikamertje op de eerste verdieping. Koffiekan, boterham, zinnen tikken, werk uitstellen, af en toe naar beneden voor een stuk speculaas. Daar een vertrouwd decor: leesbril, kruiswoordpuzzel, bloemen op tafel. Mijn moeder (68) die vertelde over een kennis die toch géén corona had, haar man Ben (66) die het fietsje had gerepareerd van de Dochter (5). Niks aan de hand. Tot ik om kwart voor vijf mijn laptop dichtsloeg en mijn moeder hoorde onderaan de trap. ‘Eva, kom gauw!’

Ze klonk raar.

Mijn moeder klinkt nooit raar.

‘Wat is er?’ vroeg ik nog.

Geen antwoord.

Even later zag ik waarom. Opa Ben zat in zijn leesstoel, boek op schoot, blauwe gloed, een lichte glinstering onder zijn neus. Mama ernaast, arm om hem heen, haar vingers op zijn pols. Toen, met een stem die het midden hield tussen paniek en aanvaarding: ‘Hij is dood.’

Ik: ‘Niet. Ik ga 112 bellen.’ Mama wist de code van haar telefoon niet meer.

Struikelend holde ik naar boven, struikelend kwam ik weer terug, tien seconden later hielp een mevrouw ons door de procedure heen. ‘Meneer op de grond leggen, handen op elkaar zetten, op de borst en nu duwen, vijf centimeter naar binnen, één twee drie vier, ik tel met u mee, mevrouw.’

Ik begon, bij de eerste duw kwam er een geluid uit zijn keel. Binnen een minuut was ik buiten adem. Mama nu, ik keek haar aan: red je dat? Nou en of, ik zag haar gaan, één twee drie vier, een vrouw die haar tweede man wil redden. Vanuit de telefoon op speakerstand: ‘Sneller, mevrouw. Sneller.’

Ik nam het weer over. Ineens: kleur in zijn gezicht, stromend bloed, zijn huid die warm werd. Opende hij daar nu heel even zijn ogen? ‘Zag je dat?’ riep ik. ‘Hij is er nog!’ Ik wilde schreeuwen, gillen, hem door elkaar rammelen desnoods maar ik beheerste me, voor haar, mijn lieve kalme moeder, voor wie drama zo wezensvreemd is. Zij weer, ik weer, zij weer, ik weer, in de verte een ambulance, één twee drie vier, kóm op opa Ben, ze zijn er bijna, volhouden nu.

Even later stormden twaalf man het huis binnen. Gele pakken, een bekend gezicht, maar waarvan? Tafel aan de kant, bemodderde schoenen op het tapijt, kijkt u maar even niet mevrouw. Ik keek toch. Het akelige geluid van een opladend elektrisch apparaat. Daarna: báf, de eerste opdoffer op een in allerijl ontblote borstkas. Mama, tegen iemand: ‘Vanmorgen zei Ben nog: ‘Ik ben vandaag precies 38 jaar arts.’

Daarna: ‘Ik hoorde ineens een soort snurk.’

Ik rekende. Hoe lang na die snurk waren de hulpverleners er geweest? Drie minuten? Zes? Acht? Hoe lang kon een mens zonder hartslag? Of was je dan al dood? Nee, want hij was warm geworden tijdens het reanimeren, en doden worden niet warm, zoveel durfde ik nog wel te beweren. Opeens stond het bekende gezicht voor mijn neus. Brandweerman én vader van een klasgenoot van de Dochter, ach ja natuurlijk. Hij, zachtjes: ‘Sterkte.’

Mijn moeder: ‘Vanmorgen zei Ben nog: ‘Ik ben vandaag precies 38 jaar arts.’

Even later was er toch nog goed nieuws: Opa Ben had een hartslag. Een lichte, maar hij was er. Met piepende banden vertrokken ze, mijn moeder erachteraan in een tweede ambulance en ik dáár weer achteraan, kutcorona. In de auto rook ik mezelf.

Ik was er bijna.

Nog 500 meter, 100 kilometer per uur.

Mijn telefoon ging.

En terwijl ik koortsig naar mijn tas greep, één hand aan het stuur, lettend op mijn weghelft, een groep vogels in verbluffend trefzekere V-formatie aan de horizon, wist ik dat dit het was, het allesbeslissende telefoontje, erop of eronder.

‘Hoi Vaatje,’ klonk mijn moeders stem. ‘Het is gebeurd.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden