Column Lisa Bouyeure

Hoe kun je influencer zijn zonder te willen beïnvloeden?

Ze werd de laatste tijd steeds vaker chagrijnig van haar werk, zei Instagrammer Rianne Meijer vorige week in een vlog. Want hoe ethisch verantwoord is het influencerschap eigenlijk? ‘Ik wil niet dat er jonge meiden zijn die mijn foto’s zien en dan denken: shit, ik wil ook die Burberry-trui, ik ga nu al mijn geld sparen en die Burberry-trui kopen.’ Influencer zijn zonder te willen beïnvloeden, een beetje als een banketbakker die niet wil dat je zijn mierzoete taartjes eet. ‘Ga iets doen wat zinvol is’, vervolgde Rianne, ‘en niet een fucking Burberry-trui kopen.’

Ik had onlangs haar profiel opgezocht om me eens heerlijk te ergeren aan alle gekunsteldheid en Instagram-clichés (het zebrapad, de onaangebroken pizza, de ongelezen New York Times) maar moest mijn verwachtingen enigszins bijstellen. Natuurlijk, ook Rianne staat regelmatig op zebrapaden in wereldsteden kleren aan te prijzen van een duur merk dat haar al dan niet betaalt. Maar behalve de allermooiste deelt ze soms ook de minst voordelige foto uit een serie, met een onflatteuze houding, een rood aangelopen hoofd en een onderkin.

Best sympathiek, al is enige scepsis op zijn plaats. Bij persoonlijke ontboezemingen van influencers is de authenticiteit vaak ver te zoeken. Om echtheid te suggereren, worden gebreken opgedist die herkenbaar zijn maar ook charmant genoeg om de biechter niet al te veel te benadelen. Wel vliegangst, geen seksverslaving. Wel lichte acne, geen zwemmerseczeem. Soms gaat zo’n bekentenis gepaard met de lancering van een nieuw product, want schaapskleren zitten een gewiekste marketingstrategie als gegoten. Neem Kendall Jenner die met een miljoenencontract van een huidproductenlijn op zak ineens met liefde over haar strijd tegen jeugdpuistjes wilde vertellen.

Maar als Rianne een betaald partnerschap met fucking Burberry had gehad, dan was dat nu vast vroegtijdig beëindigd, en ook potentiële opdrachtgevers zullen niet staan te juichen om haar ontmoedigingsbeleid. Het klinkt zakelijk gezien allemaal net te contraproductief om onoprecht te zijn. 

Ik had Rianne hierover graag gesproken, maar hoe benaderbaar ze ook overkomt, haar imago wordt streng bewaakt door haar management. Ja, ik mocht haar bellen, maar of ik daarna wel de hele tekst, kop en het beeld door hen wilde laten goedkeuren. Hartstikke leuk, zo’n onderkin, maar echtheid kent zijn grenzen.

Ook YouTuber Diana Leeflang kaartte recentelijk het probleem aan van influencers die, net als zijzelf tot voor kort, fast fashion promoten. In de eerste plaats was ze natuurlijk consument, stelde ze in een filmpje, ‘maar met mijn platform heb ik ook een stem en invloed die ik kan uitoefenen, en die wil ik altijd zo bewust mogelijk gebruiken.’ Dat ze daar zo lang mee had gewacht, bekende ze, was haar financiële afhankelijkheid van het soort bedrijven dat ze nu de rug toe keerde.

Vlogger Rianne Meijer wil niet dat jonge meiden haar foto's zien en dan denken: 'Shit, ik wil ook die Burberry-trui, ik ga nu al mijn geld sparen en die Burberry-trui kopen.'

Nu hoef je geen influencer te heten om weloverwogen met je volgers om te gaan. De 17-jarige rapper Leafs zei afgelopen weekend in een interview met NRC: ‘Als ik ineens in mijn Instastories over drugs zou praten, gaan tien kleine kinderen dat doen. Geloof mij, die denken dan dat dat cool is. Die verantwoordelijkheid voel ik. Daarom zeg ik ze naar school te gaan en doe ik dat ook.’

Loes Reijmer sloot haar laatste stukje voor deze rubriek af met een vraag: wat doet het met de kinderen van nu dat hun vloggende helden het ene na het andere product aanprijzen? Het is te hopen dat juist zij die ondervinden hoe makkelijk al die koopwaar via YouTube en Instagram in hun slaapkamers wordt uitgestald, straks bewust met dat gegeven omgaan. Voor mijn part staan ze dan de rest van de tijd op een zebrapad geen pizza te eten en niet The New York Times te lezen.

Lisa Bouyeure werpt in deze rubriek een blik op onlinecultuur.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.