Hoe krijg je Turken hier het theater in?

Toen ze vorig jaar Paul van Vliet met het Residentie Orkest zagen optreden in de Haagse Anton Philipszaal, dachten Seher Akyol en Ömer Ilik dat iets dergelijks wellicht ook met een Turkse artiest zou kunnen....

Binnenkort wordt hun droom werkelijkheid. Want op 16 oktober staat de Turkse zangeres Nilüfer in de Anton Philipszaal, mét het Residentie Orkest in symfoniebezetting. De in de Turkije beroemde Nilüfer verzorgt de laatste avond van het eerste Turkije Festival, dat vrijdag is begonnen. Akyol en Ilik hebben met hun stichting Kaktus een groot aantal Haagse kunstinstellingen voor dit festival enthousiast weten te krijgen.

De twee broedden al op een Turkije Festival voordat staatssecretaris Rick van der Ploeg van Cultuur de kunstwereld uitdaagde allochtonen te lokken naar het toneel, het klassieke concert of andere kunstvormen. De kunst moet multicultureler, heette het al snel.

'Multicultureel, dat is zo'n blabla-woord', vindt Akyol. 'Transcultureel vind ik een beter woord', reageert Ilik, 'want dat betekent dat er door wederzijdse beïnvloeding iets geheel nieuws ontstaat.'

Zover is het nog niet - dat realiseren Akyol en Ilik zich ook wel. 'Eerst zullen de Turken in Nederland zich als aparte groep moeten en willen laten zien.'

Maar dát de Turken en andere allochtonen zich in de volgende eeuw in de kunstwereld gaan roeren, daar is Ilik van overtuigd. 'In elke allochtoon die hier is geboren, huist een potentiële kunstenaar. Want het zijn allemaal jongeren die met hun heel andere kijk op de West-Europese werkelijkheid de Nederlanders op het verkeerde been kunnen zetten. En dat is het wezen van kunst.'

Eerst moeten die potentiële kunstenaars echter nog de weg leren vinden naar het theater, museum of filmhuis. 'Veel mensen uit de Turkse gemeenschap komen al nooit in het Volksbuurtmuseum en dat is nota bene bij hen om de hoek in de Schilderswijk.

'Hoe denken Akyol en Ömer ze dan wel zo ver te krijgen voor het concert van Nilüfer? 'Dat is makkelijk, maar ook moeilijk', begint Ilik. Volgens hem weten Turken met een goed inkomen de zaal wel op eigen houtje te vinden. De eerste kaartjes zijn al verkocht. 'Maar daarnaast gaan we met drie bussen vanuit de Schilderswijk naar de Anton Philipszaal. Het is weliswaar maar vijfhonderd meter, maar veel Turken ervaren het als vijfhonderd kilometer.'

Ilik en Akyol hopen dat de zaal net zo vol en het publiek net zo gemêleerd zal zijn als anderhalf jaar geleden, toen een toneelstuk van de Italiaanse schrijver Dario Fo door een Turks gezelschap werd opgevoerd in het Volksbuurtmuseum. Meisjes in minirok, vrouwen met hoofddoeken, besturen van moskeeën, jongemannen met baarden, er was van alles. En dat bij een stuk dat volgens de twee voor vele Haagse Turken erg shockerend was.

'We hadden er rekening mee gehouden dat veel mensen zouden weglopen, maar er ging slechts één man de zaal uit. Hij werd door zijn vrouw-met-hoofddoekje weggestuurd toen hun baby begon te huilen. Zij wilde blijven kijken.'

Staatssecretaris Van der Ploeg opende gisteren het Turkije Festival. Een maand lang zijn er optredens van onder meer een Turkse volksdansgroep, een stand-up comedian en een rockband. Ook zijn er tentoonstellingen, lezingen en veel films. Nilüfer sluit het festival af.

Voordat het programma voor het Turkije Festival rond was, is er heel wat vergaderd, gebeld en gefaxt. 'De manager van Nilüfer geloofde aanvankelijk niet dat het Residentie Orkest écht met de zangeres wilde optreden. Pas toen wij met twee mensen van het orkest en de Anton Philipszaal in Istanbul waren, drong het tot haar door dat het ernst was, dat het Residentie Orkest niet zomaar een orkestje is. Van ongeïnteresseerd en kauwgum kauwend ging ze gaande het gesprek op het puntje van haar stoel zitten.'

Andersom hebben Akyol en Ilik ook bij de Haagse kunstinstellingen veel massagewerk moeten verrichten. Een reis naar Turkije, begin juli, met vertegenwoordigers van alle kunstinstellingen was volgens Akyol en Ilik het laatste duwtje om het festivalprogramma rond te krijgen. 'We hebben ze laten zien hoe de Turkse zalen er uitzien, wat ze daar programmeren, hoe dol Turken zijn op festivals. En we hebben ze laten voelen dat gewone Turken en Koerden goed met elkaar overweg kunnen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden