Reportage Queen-coverbands

Hoe is het leven als Freddie Mercury in een Nederlandse Queen-coverband?

De Queen tributeband Queen Forever tijdens een optreden in Goor (Overijssel). Beeld Simon Lenskens

Op stap met twee van de vele Queen-coverbands die Nederland rijk is. Hoe succesvol zijn ze, hoezeer vereenzelvigen ze zich met hun inspiratiebron en doen ze het met of zonder opplaksnor?

De zoektocht naar Queen in Nederland, naar de nalatenschap van Freddie Mercury, begint in het uitverkochte theater Castellum in het Zuid-Hollandse Alphen aan de Rijn met de voorstelling The Show Must Go On! en eindigt op een festival in een stampvolle biertent in het Brabantse Steenbergen. Het slot van beide optredens is, niet geheel onverwacht, identiek.

We are the champions, my friends

And we’ll keep on fighting ‘til the end

We are the champions

We are the champions

No time for losers

‘Cause we are the champions

In het theater in Alphen wordt de zaal veroverd door Queen The Music, een groep die grotendeels bestaat uit muzikanten van Queen Forever. Festival Steenbergen Live buigt voor een andere band die Queen eer bewijst: Crazy Little Things.

Armen gaan in de lucht, toeschouwers pakken elkaar beet en brullen de tekst euforisch mee. Het is middernacht geweest en het ruikt naar mest.

Of the wóóóóórld

Talloze Nederlandse bands profiteren van de aanhoudende populariteit van Queen (1970), de rockband uit Londen met de flamboyante en extravagante frontman die in 1991 overleed aan aids, Freddie Mercury. Het aanbod is divers, van beginnende schoolbandjes die een enkel nummer naspelen tot semi-professionele groepen die zich tientallen songs van de band eigen hebben gemaakt.

De bekendste en succesvolste (vier) hommagebands hebben wortels in Enschede (Queen Forever), Bergen op Zoom (Crazy Little Things) en Nijmegen (The Dutch Queen Tribute). De oudste, Miracle (sinds 1996), heeft bandleden overal in het land en een Italiaanse zanger.

Op Queen Forever na doen ze geen pogingen om fysiek op hun voorbeelden te lijken. Ze bootsen Queen na, maar zijn zichzelf. De beroemde hoesfoto van Queen II, de plaat uit 1974 waarop Freddie Mercury, drummer Roger Taylor, gitarist Brian May en bassist John Deacon in ruitvorm poseren en die terugkeerde in de clip van Bohemian Rhapsody, is door drie van de vier bands gekopieerd – bij wijze van knipoog.

De hoes van ‘Queen II’.
Coverband Crazy Little Things. Beeld Mathijs van der Logt
Coverband Miracle. Beeld Richard Beukelaar

De bands kunnen putten uit een enorm oeuvre, met een paar dozijn klassiekers. Who Wants to Live Forever, Under Pressure, We Will Rock You, We Are the Champions, Love of My Life en Barcelona zijn verankerd in het collectieve geheugen. Net zoals Kind of Magic, I Want It All, Killer Queen, Radio Ga Ga, Bohemian Rhapsody natuurlijk.

En dan was er in 2018 en de eerste maanden van 2019 ook nog het onwaarschijnlijke succes van Bohemian Rhapsody, de film die voor honderdduizenden een (hernieuwde) kennismaking met Queen betekende en in Nederland door de grens van een miljoen bezoekers schoot. De tributebands profiteren er volop van. Timothy Drake, de man achter Queen Forever en de theatershows van Queen the Music: ‘De film heeft nóg meer goodwill voor de muziek gekweekt.’

De samenstelling van het publiek is veranderd − meer jongeren − en zijn band wordt vaker geboekt, zegt hij. De theatershow Queen The Music - The Show Must Go On was afgelopen maanden overal uitverkocht. De vorige show, Queen The Music I Want To Break Free, trok 30 procent minder toeschouwers. ‘Laat ik het zo zeggen: de film heeft ons geen kwaad gedaan.’

Drake (38) is de bekendste Freddie Mercury van Nederland. Hij is het zelfs fulltime. Timothy Deelstra uit Losser transformeerde in 2009 in het RTL-programma My name is… voor de eerste keer als Timothy Drake in Mercury. Achter Amy Winehouse werd hij tweede in de talentenjacht. Met haar heeft hij nog regelmatig contact.

Queen Forever in Goor. Beeld Simon Lenskens
Freddie Mercury in 1986 in Knebworth, Engeland. Beeld Getty

‘En Madonna kom ik ook soms nog tegen. Televisie, Hilversum, van mij hoeft het niet, maar My name is… was het begin. Ik merkte dat ik Freddie Mercury kon zijn.’ Tien jaar later is hij het nog steeds, in theaters en popzalen, soms één, soms vijf keer per week. Sinds vier jaar verdienen de muzikanten van Queen Forever hun hoofdinkomen met optredens.

Voor Drake/Deelstra begon het in Nijverdal, in café Uncle Sam, waar hij optrad met covers van bands als Muse, Radiohead, Deep Purple, Aerosmith en U2. ‘Of ik niet wat van Queen kon spelen, vroeg een man. Maar ik kende Queen niet goed en ik kon niet even snel iets uit mijn mouw schudden.’

Op YouTube stuitte hij later op het Live Aid-concert van Queen uit 1985, het optreden waarmee de film wordt afgesloten. ‘Wooooh, dacht ik. Wat gebeurt hier, wie is die gast?’

Hij besloot een tributeband op te richten, recruteerde (oud-)studenten van de popacademie in Enschede en kocht een geel jasje op eBay. ‘Het bekende Wembley-jasje. En ik kocht ook de broek die hij toen droeg, die witte met rode en gouden strepen.’

Volgende stap: een snor.

Opplaksnor of geen opplaksnor, dat is de vraag. De meeste tributebands creëren hun eigen versie van Queen. Timothy Drake spiegelt zich wel aan zijn voorbeeld, letterlijk.

Timothy Deelstra/Drake transformeert tot Freddie Mercury. Beeld Simon Lenskens

In Alphen aan de Rijn huppelt hij tijdens I Want To Break Free met een stofzuiger over het podium, besnord en gekleed in een kort rokje – precies zoals Mercury destijds in de clip. Imiteren hoort erbij, vindt hij. De andere bandleden van Queen Forever boden lang verzet, maar gingen uiteindelijk overstag.

‘Ze hadden geen zin in een verkleedpartij en vinden het nog steeds lastig. In het begin leek ik op Freddie en stond de rest er als zichzelf. Ik heb ze langzaam zo ver gekregen dat ze op YouTube gingen kijken hoe de mannen van Queen eruit zagen. Dus nu draagt de gitarist een grote krulletjespruik en lijkt hij op Brian May. Voor mij is imiteren een tweede natuur, ik vind het heerlijk om mensen na te doen.’

Maar, zegt hij, het is een imitatie met een knipoog. ‘Ik doe geen gebitje in om nóg meer op Freddie te lijken. Ik ben hem niet en ik wil hem ook niet worden.’

Queen Forever. Beeld Simon Lenskens

Aan de muziek van Queen een eigen draai geven, dat is dé uitdaging, volgens Drake. ‘En het is ingewikkeld genoeg. Het luistert vlot weg, maar als je je in de liedjes verdiept blijken ze ontzettend complex te zijn. Die kun je op een podium niet met drie, vier man spelen. Er zijn bands die het doen, maar zo doe je de muziek geen recht.’

De koorzang, een terugkerend kenmerk van Queen, wordt nagebootst met behulp van zangeressen. ‘Fanatieke fans van Queen zijn daar niet enthousiast over. Je hebt er bij die elk jaar naar Montreux gaan om bloemen te leggen bij het standbeeld van Freddie. Die mensen zijn zo dweperig en streng in de leer, die kun je nooit tevreden stellen. Het beste wat je kunt doen is goede liedjes uitzoeken, niet alleen de hits, met goede muzikanten werken en er geen persiflage van maken.’

Plus: ‘Geen übercommercieel programma, met alleen maar hits. Een show moet ook een tikje gewaagd zijn, en onvoorspelbaar.’

Andere eisen: een gitarist die de kenmerkende sound van de virtuoze gitarist Brian May nabootst en, het allerbelangrijkst, een zanger die enigszins in de buurt komt van de unieke stem van de voorman van de band, een man die een bereik had van vier octaven.

Een Freddie.

In een bouwkeet die als kleedkamer wordt gebruikt trekt zanger Marijn Geluk (36) van Crazy Little Things een zwarte broek met een witte bies en een driekleurig leren jack aan. ‘Freddie droeg deze kleding niet, maar het had gekund.’

Bassen dreunen. De bouwkeet staat in een weiland in Steenbergen. Het lokale festival, Steenbergen Live, is in volle gang.

Crazy Little Things is een van de hoofdacts van het festival. De hommagegroep heeft snel na de oprichting in 2017 naam gemaakt en is afkomstig uit het nabijgelegen Bergen op Zoom. De spil is de drummer, Jean-Paul Heck (54), muziekjournalist en hoofdredacteur van het tijdschrift Soundz.

Wat bijna twintig jaar geleden begon als 666 The Nightmare, een glamrockband die optrad met nummers van de jarenzeventigartiesten Slade, T. Rex, David Bowie en The Sweet, mondde twee jaar geleden uit in een succesvolle Queen-band. Crazy Little Things zou elk weekeinde drie keer kunnen optreden. Dit jaar staan nog ruim vijftig optredens gepland.

Het begin was stormachtig. Geluk: ‘Gelijk duizend man in de zaal. Het klopte niet meteen, maar het voelde vanaf het begin goed. We speelden met 666 The Nightmare al wat liedjes van Queen, maar dit was het echte werk.’

De kleedkamer van Queen Forever voor hun optreden in de Reggehof in Goor. Beeld Simon Lenskens

Geluk doet geen enkele moeite om op Mercury te lijken. Zijn haar is lang. Alleen de halve microfoonstandaard, een attribuut dat Mercury gebruikte als showelement, bijvoorbeeld om luchtgitaar te spelen, komt bekend voor. ‘Al tijdens het eerste optreden stond ik ermee te klooien. Het is lekker om iets in handen te hebben en het heeft iets theatraals.’

Bij toeval ontdekte hij als jongen de muziek van Queen. Geluk groeide op in een Zeeuws deel van de biblebelt, in een gezin waarin alleen naar klassieke muziek werd geluisterd. ‘Ik ben een gereformeerde jongen.’ Zijn vader is op Tholen gemeenteraadslid voor de SGP, hijzelf werkt ‘heel rock-’n-roll’ bij Woonboulevard Poortvliet in Bergen op Zoom.

Het leven van Marijn Geluk veranderde toen een vriend van zijn oudere broer langskwam met een cd’tje en in de huiskamer in Sint-Philipsland plotseling Somebody To Love klonk. ‘Wauw! Wat was dat?! Ik wist niet wat ik hoorde.’ De kiem was gezaaid.

‘Het theatrale, de rock, een koor, de zang en de vette gitaar: het was alles in één. Dit is het, dacht ik. Mijn vader vond het niet leuk.’

Timothy Deelstra/Drake van Queen Forever. Beeld Simon Lenskens

Als zanger van Crazy Little Things doet hij geen poging de stem van Freddie Mercury na te bootsen. ‘Kansloos. Ik kom in de buurt, maar zelfs Freddie haalde live de hoge noten vaak niet eens. Ik klink niet als zoals hij, maar ik heb wel een grote bewijsdrang. We proberen vooral het gevoel van Queen op te roepen, en de energie.’

Van de stem van Mercury maakte Geluk wel een uitgebreide studie. Op YouTube vond hij tracks van Queen waarop alleen de zanger is te horen.

‘Het eerste wat opvalt is zijn veelzijdigheid, het tweede dat hij zijn stem helemaal over de kling jaagt. Het is niet gezond. Hij doet alles wat niet mag en forceert zichzelf. Er gaan verhalen dat hij bloed ophoestte tijdens het zingen van sommige nummers. Ik weet niet of het waar is, maar het zou me niet verbazen als er zo nu en dan een adertje is gesprongen.’

Hij leerde er van. ‘De essentie van Freddie Mercury is dat hij álles gaf, en zelfs meer dan dat.’

Waarna Geluk zwaaiend met een halve microfoonstandaard het kleine podium in de tent in het weiland bestormt en met wapperende haren, en zonder snor, Tie Your Mother Down inzet. De grond begint te trillen.

Ooh, ooh yeah, ooooh yeah

Get your party gown

Get your pigtail down

Get your heart beatin’ baby

In de artiestenfoyer van theater Castellum in Alphen aan de Rijn zet de man die met Queen Forever en twee theatershows al tien jaar lang in de huid kruipt van Freddie Mercury, het eten klaar. De tante van Timothy Drake heeft de maaltijd klaargemaakt. De kip met aardappeltjes, puree en broccoli hoeft alleen nog maar te worden opgewarmd in de magnetron.

‘Na een gezonde maaltijd sta je beter op het podium’, zegt Drake. ‘Tien jaar geleden stonden we ons om te kleden in een bezemkast en waren we blij als we een koekje bij de thee kregen. Nu is er genoeg budget voor een goede maaltijd.’

Hij schept zijn bord vol met kip en puree. ‘We hebben veel aan Queen te danken. We are living the dream.’

QUEEN FOREVER

Sinds: 2009

Slogan: ‘Holland’s premier Queen tribute band’

Oprichter: Timothy Drake

Samenstelling: (oud-)studenten van de popacademie Enschede

Freddie Mercury: Timothy Drake (Timothy Deelstra)

Verkleedpartij/opplaksnor: ja

Bijzonderheid: de band treedt, met extra zangeressen, ook op in de theatervoorstelling van Queen The Music - The Show Must Go On!

MIRACLE

Sinds: 1996.

Slogan: ‘A Dutch tribute to Queen with an Italian flavor’

Oprichters: Mark Smit, Bart Pellinkhof

Samenstelling: Miracle is een voortzetting van de band Shyne

Freddie Mercury: Jordan Trey (Italië)

Verkleedpartij en opplaksnor: nee

Bijzonderheden: Miracle is de langst bestaande coverband van Queen. Rens de Hond werd in 2010 door Brian May van Queen gekozen als gitarist voor de musical We Will Rock You. Zanger Trey vliegt voor elk optreden vanuit Rome naar Nederland. Bassist Pellinkhof is het enige lid van de originele bezetting.

CRAZY LITTLE THINGS

Sinds: 2017.

Slogan: ‘Here we are’

Oprichters: Jean-Paul Heck (drums) en Marijn van den Branden (toetsen)

Samenstelling: muzikanten uit de regio Bergen op Zoom, voortzetting van 666 The Nightmare

Freddie Mercury: Marijn Geluk

Verkleedpartij en opplaksnor: nee

Bijzonderheid: de band is door het management van Queen uitgenodigd om op 5 oktober in het Engelse Mablethorpe op te treden op de internationale Queen Convention.

THE DUTCH QUEEN TRIBUTE

Sinds: 2013

Oprichter: Bram van den Berg

Slogan: ‘Vijf bekende muzikanten met één gedeelde liefde’

Freddie Mercury: Merijn van Haren (Navarone)

Samenstelling: muzikanten uit Krezip, Navarone en de band van Marike Jager

Verkleedpartij en opplaksnor: nee

Bijzonderheden: De groep ontstond na een optreden in café De Hip in Deventer. The Dutch Queen Tribute hervat de optredens in september.

Freddie Mercury (rechts) en John Deacon van Queen tijdens een optreden in de Groenoordhallen in Leiden, 1980. Beeld Redferns

Queenfans en coverbands

Aaf Brandt Corstius ging net zoals honderdduizenden Nederlanders naar Bohemian Rhapsody naar de bioscoop en werd alsnog fan van Queen

En waarom zijn cover/tribute-bands zo populair? Paul Onkenhout zocht in het Limburgse kerkdorp Maria-Hoop naar hun geheim.

Waar interessante en spraakmakende verhalen online en in de krant ophouden, gaat het Volkskrantgeluid verder. Wat is een zwart gat precies? En hoe gaat het eraan toe in tbs-klinieken? Onze verhalenmakers leggen het uit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden