De Nederlandse popcultuur in 100 voorwerpenMarktplaats

Hoe het simpel te gebruiken Marktplaats internet veroverde

Omdat ook de naoorlogse Nederlandse popcultuur een geschiedschrijving verdient: 100 voorwerpen uitgekozen, belicht en verklaard. Een lijst die lekker langzaam groeit. Aflevering 96: Vintage thuispagina Marktplaats.

Marktplaats, 1999.

Eind 1999 stonden op de piepjonge advertentiewebsite Marktplaats meer dan 21 duizend advertenties. Op de thuispagina, opgediept uit web.archive.org is direct een flink aantal te zien, gerangschikt onder  29 rubrieken. Zo probeerde iemand een VHS videoband van de horrorfilm Scream deel 1 te slijten voor ‘minimaal tien gulden’ elders waren ‘jonge duiven’ te bemachtigen voor 35 gulden per exemplaar en er adverteerde ook iemand die ‘graag dames wil verwennen’, een prijs werd niet vermeld.

Per rubriek, vaak verder onderverdeeld (in totaal waren er 531 rubrieken), werden de advertenties weergegeven in een tabel die was te doorzoeken op provincie of op trefwoord. Foto’s zijn een zeldzaamheid. Potentiële kopers moesten zich zelf maar voorstellen hoe bijvoorbeeld die ene ‘witte paardrijbroek’ (45 gulden) eruitzag. De tabel waarin de advertenties waren gerangschikt was ingekleurd in de vertrouwde Marktplaatskleuren: lichtgeel, beige, plus destijds nog lichtgroen en lichtblauw. Elke dag scrolden al tienduizenden mensen door de website, terwijl Marktplaats nog maar een half jaar bestond.

Achter de schermen probeerde ondertussen oprichter René van Mullem de boel draaiende te houden. Hij las de honderden nieuwe advertenties die dagelijks werden geplaatst, zorgde dat de (nog) trage modems al het verkeer konden bijhouden. Marktplaats was ontstaan uit de frustratie van Van Mullem. In de jaren negentig was hij geïnteresseerd in elektronische muziek. De spullen die hij nodig had voor zijn muziekhobby vond hij in advertentiekrantjes zoals De Particulier en Viavia. En als hij toe was aan een nieuwe synthesizer probeerde hij de oude zo ook te verkopen.

Die jaren steeg het aantal Nederlanders dat de digitale snelweg - zoals het toen nog werd genoemd -  betrad vlug. In 1998 had nog maar een op de tien huishoudens een internetaansluiting, een jaar later was dat aantal verdubbeld. Het verbaasde Van Mullem dat de advertentiekrantjes die hij in de trein doorspitte online maar matig werkten. Hij vond het irritant dat hij geen overzicht had over welke rubrieken er waren, wat er allemaal te koop was en het veilingmodel (zoals eBay had) vond hij te tijdrovend. Op website PC Plein waar hij de geschiedenis van Marktplaats navertelt schreef hij: ‘Ik kreeg steeds meer kriebels om zelf wat op te zetten maar dan heel simpel zodat ook mijn oma het zou kunnen begrijpen.’

Die nieuwe website zou ‘marktplaats’ moeten gaan heten, besloot Van Mullem. Er moest op de website ruimte zijn voor impulsaankopen, voor verrassingen, net als wanneer je over een markt loopt. Helaas was de domeinnaam aanvankelijk geblokkeerd voor verkoop door de Stichting Internet Domeinregistratie Nederland, omdat die ‘te algemeen’ zou zijn. Op 19 mei 1999 had Van Mullem onverwachts toch beet. Nog diezelfde dag plaatste hij zijn eerste advertentie: een clip-on microfoontje. Hij vroeg vrienden en kennissen om ook gauw advertenties te plaatsen. Het bijzondere was dat de advertenties meteen online kwamen, tot verbazing van gebruikers. Dat had Van Mullem eerder geoefend met een nieuwswebsite waar nieuwsbloggers zelf berichten konden achterlaten.

Ook aan dat opmerkelijke Marktplaats-kleurenpalet was wat onderzoek voorafgegaan. Van Mullem had gezocht naar kleuren die zo veel mogelijk mensen zouden aanspreken, maar kwam daar niet uit: ‘Dit leek per persoon anders te zijn.’ Kiezen voor pastelkleuren was daarom: kiezen voor veilig. Als iemand een van de kleuren lelijk vond, dan zou die in ieder geval in gedempte vorm zijn. Die zachte kleuren zouden er ook voor zorgen dat Marktplaats-gebruikers lekker lang konden scrollen zonder vermoeide ogen te krijgen, dacht Van Mullem. Later zijn de kleuren vergeleken met het palet van De Slaapkamer van Van Gogh. Het schilderij heeft zelfs een tijd gefungeerd als voorbeeld als er een nieuwe kleur moest komen.

Al in maart 2000, nog geen jaar na de oprichting, is Marktplaats van eigenaar veranderd. Van Mullem verkocht ‘zijn kindje’ (zo noemt hij het) aan kringloopwinkelketen Het Goed. Die verkocht de succesvolle website eind 2004 aan eBay voor 224,5 miljoen euro. In juli 2020 werden alle advertentiewebsites van eBay door het Noorse bedrijf Adevinta overgenomen (voor in totaal 7,9 miljard euro). Aan de homepagina is de afgelopen 21 jaar flink gesleuteld, maar een paar belangrijke elementen zijn overeind gebleven, nog steeds ziet de bezoeker in één oogopslag een fikse lijst rubrieken en advertenties. De kleuren zijn gedempt. Er is in 2020 zelfs weer een videoband van Scream I te koop, ene Iris vraagt er 2 euro 50 voor.

Alle afleveringen van deze serie, van de eerste goocheldoos van Hans Klok tot de steutel van een van de eerste huizen in Almere, staan op volkskrant.nl/popcanon

Vintage homepage Marktplaats
Datum 22 november 1999
Grootste rubriek Computers hardware/pc’s/monitor/modem
Bron web.archive.org
Idee, ontwerp en techniek René van Mullem
Snel te navigeren door Gebruik van frames
Nieuw De website is dynamisch, advertenties komen direct online
Koopje van de dag ‘Zeer mooie witte bruidsjapon met sleep’ 950 gulden
Huidige eigenaar Het Noorse bedrijf Adevinta (overname van eBay juli 2020)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden