Hoe het nieuws rond de Afghaanse tolk zich verspreidde

Wat opvalt Noorwegen wees de asielaanvraag eerder al af, maar niemand weet wat er precies in het Noorse dossier staat.

Beeld Designpolitie

Het nieuws
Nederland weigert asiel te verlenen aan een Afghaanse tolk die voor defensie heeft gewerkt.

Wat eraan opvalt
Noorwegen wees de asielaanvraag eerder al af, maar niemand weet wat er precies in het Noorse dossier staat.

Dinsdag 12 augustus 2014

Gevochten voor voorpagina
NRC Handelsblad plaatst half augustus het nieuws over Abdul Ghafoor Ahmadzai, de Afghaan die tolkte voor defensie, op de voorpagina. 'Nederland weigert eigen tolk asiel', is de kop boven het artikel van de Haagse NRC-journalist Emilie van Outeren. Ahmadzai zou gevaar lopen als hij wordt teruggestuurd naar Afghanistan. Het nieuws is gebaseerd op een interview van twee pagina's dat verderop in de krant staat.

'Ahmadzai is zelf op zoek gegaan naar een journalist', zegt Van Outeren. 'Zo kwam hij op Dutchnews.nl terecht, een site die nieuwsberichten van media vertaalt in het Engels. Zij konden hem niet helpen en brachten ons toen met elkaar in contact.' De tolk liet haar documenten zien die bewijzen dat hij voor Nederland heeft gewerkt. 'Afdoende bewijs.' Zijn vluchtverhaal en de moord op zijn broer kan ze niet controleren. 'Durf ik mijn hand ervoor in het vuur te steken? Nee, hij heeft geen bonnetje gekregen van de moord op zijn broer. Maar: ik zie geen aanleiding om hem niet te geloven.'

Ze vindt het opvallend dat de IND weigert inhoudelijk naar de zaak te kijken. Ahmadzai heeft al geprobeerd asiel te krijgen in Noorwegen. 'Dat land wees zijn asielaanvraag af omdat hij niet voor Noorwegen tolkte', aldus NRC op de voorpagina. Alleen het land van aankomst is verplicht een asielaanvraag in behandeling te nemen, Nederland dus niet. 'De staatssecretaris kan in bijzondere individuele omstandigheden een uitzondering maken', zegt Van Outeren. 'Als je leven wagen als tolk voor het Nederlandse leger niet voldoende is, wat dan wel?'

Ze heeft 'gevochten' om het nieuws op de voorpagina te krijgen. 'Die dagen openden we de krant elke dag met IS of Oekraïne.'

Dinsdag 12 augustus 2014

Kamervragen
D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma stelt diezelfde middag nog Kamervragen aan de staatssecretaris, naar aanleiding van het stuk in NRC. Hij twittert er ook over. ANP merkt die tweet op en besluit een nieuwsbericht te schrijven. Nu.nl neemt het bericht wel over, maar andere nieuwssites niet.

Van Outeren (NRC): 'Ik werd benaderd door Knevel & Van den Brink, maar dat ging uiteindelijk niet door. Verder las ik er weinig over, terwijl een voorpagina vaak wel tot berichtgeving in andere media leidt.'

Woensdag 13 augustus 2014

'Kabinet, laat uw tolk niet vallen'
Ook de volgende dag publiceert NRC stukken over Ahmadzai: een nieuwsbericht over de Kamervragen van Sjoerdsma en een hoofdredactioneel commentaar: 'Kabinet, laat uw tolk niet vallen'.

Een dag later heeft EenVandaag een reportage en Trouw een bericht. Die laatste kopt: 'Asiel voor alle Afghaanse tolken lijkt geen optie'. Het dagblad wijst op eventuele gevolgen van asiel voor Ahmadzai: 'Het aantal potentieel bedreigde lokaal ingehuurde mensen plus hun ook kwetsbare kinderrijke Afghaanse families loopt in de duizenden.'

Zaterdag 20 september 2014

Discrepantie
Vrijdag 19 september stuurt Teeven de antwoorden op de Kamervragen terug naar de Tweede Kamer. Hij wil niet inhoudelijk naar de zaak kijken, omdat de Noren dat al goed gedaan zouden hebben. NRC publiceert wederom een groot artikel, als enige medium. Van Outeren wijst daarin op de discrepantie tussen de woorden van Teeven en Hennis-Plasschaert. De minister van Defensie immers zegt dat Ahmedzais zaak 'uiterst zorgvuldig' is bekeken.

Wat er precies in het Noorse dossier staat, is niet bij NRC bekend. 'Ik spreek geen Noors', zegt Van Outeren. Ahmedzais advocaat heeft niet alle stukken laten vertalen, uit financiële overwegingen. Het is dus niet duidelijk op basis waarvan het asiel van Ahmadzai in Noorwegen is afgewezen.

Dinsdag 23 september 2014

Opiniemakers roeren zich
Arnon Grunberg bepleit de zaak van Ahmadzai in zijn Voetnoot op de voorpagina van de Volkskrant, naar aanleiding van de berichtgeving in NRC. In NRC schrijft Margriet Oostveen over het volgens haar geringe aantal handtekeningen dat de petitie heeft om de tolk in Nederland te laten blijven.

Woensdag 24 september 2014

'Ik schaam me dat ik van de PvdA ben'
Op woensdag beletten regeringspartijen PvdA en VVD dat er een debat komt over Ahmadzai. 'Vandaag schaam ik me diep dat ik van de PvdA ben', schrijft Bart van Bruggen, voorzitter van de Jonge Socialisten in een opiniestuk op Volkskrant.nl. 'Een schrijnend voorbeeld van hoe bureaucratische regeltjes het winnen van de menselijke maat.' Het stuk staat dagen in de top 5 van bestgelezen stukken en wordt binnen anderhalve dag al meer dan 100 duizend keer gelezen.

Donderdag 25 september 2014

'Niet dwingend genoeg'
Na de ophef in de Tweede Kamer besteedt de NOS donderdag voor het eerst aandacht aan de tolk, met een bericht op site: 'Toch debat over Afghaanse tolk.' De kwestie is nog niet in de journaals voorbij gekomen. 'Toen NRC het bericht in augustus op de voorpagina plaatste, was het nieuws voor ons niet dwingend genoeg. Het is een interessant verhaal, maar gaat wel om een individu', zegt Marcel Gelauff. 'Op de dag dat Teeven zijn antwoorden naar de Kamer stuurde, was het referendum in Schotland en hadden we de eerste beelden van Lucas Waagmeester op de grens van Syrië en Turkije. Die hadden voorrang.'

Op vrijdag besteedt ook de Volkskrant voor eerst echt aandacht aan de kwestie. In het bericht ligt de nadruk op politiek. 'We zijn terughoudend met het plaatsen van verhalen over individuele asielzoekers', zegt Pieter Klok, adjunct-hoofdredacteur van de Volkskrant. 'Je krijgt het verhaal vaak maar van één kant en dat maakt het moeilijk de waarheid te achterhalen. De tegenpartij de IND en de staatssecretaris kan vaak niet uitgebreid reageren op individuele gevallen. In dit geval was er bovendien al een Noorse afwijzing.' Maar, zegt Klok, 'de positie van de tolken verdient wel degelijk nader journalistiek onderzoek.'

Gisteren maakte staatssecretaris Teeven bekend toch zelf onderzoek te gaan doen naar de zaak van Ahmadzai. Hij besloot dat na een gesprek met zijn Noorse ambtgenoot.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.